Wyrok Sądu Najwyższego - PRAWO CYWILNE - Forum Prawne

 

Wyrok Sądu Najwyższego - PRAWO CYWILNE

Poszukuje treści wyroków Sądu Najwyższego: 1.II CSK 346/08 2.I CSK 495/08. Niestety nie wiem czy są one publikowane czy gdzie je można znaleźć dlatego proszę was o pomoc.Pozdrawiam....



Wróć   Forum Prawne > Różne > Orzeczenia i interpretacje

Orzeczenia i interpretacje - aktualne tematy:

  • § Wyrejestrowanie auta z Niemiec
    Witam, kupilem auto od Polki mieszkajacej w Niemczech. Dala mi Brief i ten mniejszy dokument i na niemieckich blachach...
  • § ZUS - renta
    Witam, Mam ogromną prośbę czy może mi ktoś doradzić co mam robić od strony prawnej. Otóż 10.06,2014r....
  • § Orzeczenie Lekarskie WOMP
    Witam wszystkich i mam prośbę wielką do tych którzy mieli lub mają wiedzy czy wspólnego dostalem dziś orzeczenie...

 
12-02-2011, 10:25  
Lubanski
Użytkownik
 
Posty: 89
Domyślnie Wyrok Sądu Najwyższego - PRAWO CYWILNE

Poszukuje treści wyroków Sądu Najwyższego:
1.II CSK 346/08
2.I CSK 495/08.
Niestety nie wiem czy są one publikowane czy gdzie je można znaleźć dlatego proszę was o pomoc.Pozdrawiam.
Lubanski jest off-line  
12-02-2011, 11:20  
Colder
Moderator globalny
 
Colder na Forum Prawnym
 
Posty: 10.755
Domyślnie re: Wyrok Sądu Najwyższego - PRAWO CYWILNE

ad.2

Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 2009-06-05, I CSK 495/08

Teza:

Do dnia 31 stycznia 1989 r., gdy obowiązywał art. 128 KC w dawnym brzmieniu, nie mogło dojść do zasiedzenia służebności gruntowej w sytuacji, gdy zarówno właścicielem nieruchomości obciążonej, jak i posiadaczem służebności gruntowej oraz właścicielem nieruchomości władnącej był Skarb Państwa a zarząd wykonywały różne przedsiębiorstwa państwowe.

Skład sądu:
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Dariusz Zawistowski

Sentencja:
Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku K. Spółki z o.o. w T. Oddziału - Zakładu Gazowniczego w J. (poprzednio K. Spółki z o.o. w T.) przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. i Rafała P. o zasiedzenie służbności gruntowej, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 5 czerwca 2009 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 maja 2008 r., oddalił skargę kasacyjną i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania Rafała P. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego .

Uzasadnienie:

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2007 r. Sąd Rejonowy w K. stwierdził, że K. spółka z.o.o. w T. nabyła z dniem 2 października 2005 r. przez zasiedzenie, na rzecz pozostającej w jej użytkowaniu wieczystym nieruchomości stanowiącej działkę nr 58/7, służebność gruntową przesyłu, obciążającą nieruchomość stanowiącą działkę nr 228/9, pozostającą w użytkowaniu wieczystym Rafała P.

Sąd Rejonowy ustalił, że obie nieruchomości stanowiły własność Skarbu Państwa. Działka nr 228/9 pozostawała w zarządzie K., które, za zgodą poprzednika prawnego wnioskodawcy: T. przebudowały na nieruchomości stację redukcyjno-pomiarową służącą do przesyłu gazu, która od grudnia 1974 r. została przekazana T., wprowadzona do ewidencji ich środków trwałych i od tej pory pozostawała w użytkowaniu poprzedników prawnych wnioskodawcy, a następnie wnioskodawcy. Od dnia 14 grudnia 2006 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej działkę nr 228/9 jest Rafał P., który nabył to prawo od Spółki K.

Wnioskodawca jest spółką grupy kapitałowej P., która powstała w dniu 30 października 1996 r., w wyniku przekształcenia P. (dawnych T.) w Spółkę Akcyjną.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawca i jego poprzednik prawny byli posiadaczami w złej wierze służebności gruntowej przesyłu, która, stanowiąc element sieci przesyłowej, zwiększa użyteczność działki nr 58/7 i biorąc pod uwagę okres posiadania poprzednika prawnego oraz wnioskodawcy uznał, że 30-letni okres zasiedzenia upłynął z dniem 1 października 2005 r.

W wyniku apelacji uczestnika postępowania Rafała P. Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 13 maja 2008 r. zmienił orzeczenie Sądu pierwszej instancji i oddalił wniosek.

Sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia Sądu Rejonowego stwierdził jednak, że do chwili zmiany art. 128 KC, który do dnia 1 lutego 1989 r. stanowił normatywną podstawę zasady jednolitości własności państwowej, władztwo przedsiębiorstw państwowych nad nieruchomościami i innym mieniem Skarbu Państwa miało charakter dzierżenia w rozumieniu art. 338 KC i dopiero od dnia 1 lutego 1989 r. państwowe osoby prawne miały możliwość nabywania dla siebie własności nieruchomości i innych praw rzeczowych. W tym czasie przedsiębiorstwem państwowym był zarówno posiadacz instalacji- służebności, poprzednik prawny wnioskodawcy, jak i zarządca nieruchomości, na której urządzenie to było posadowione. Wprawdzie, zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, osoba prawna, która jako przedsiębiorstwo państwowe nie mogła przed dniem 1 lutego 1989 r. nabyć własności nieruchomości i innych praw rzeczowych, może zaliczyć do okresu samoistnego posiadania po dniu 1 lutego 1989 r., okres posiadania przed tą datą, wykonywanego w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, ale tylko wówczas, gdy wykaże, że po dniu 1 lutego 1989 r. jej poprzednik przeniósł na nią posiadanie nieruchomości władnącej i jej części składowych, lecz przede wszystkim tylko wtedy, jak podkreślił Sąd Okręgowy, gdy sam grunt należał do innej osoby, nie zaś w sytuacji, gdy i nieruchomość i służebność należały do tego samego podmiotu. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie do dnia 1 lutego 1989 r. właścicielem gruntu oraz posiadaczem służebności był Skarb Państwa, co wykluczało zasiedzenie, dopiero od dnia 1 lutego 1989 r. mógł rozpocząć się bieg okresu zasiedzenia, gdy przedsiębiorstwo państwowe mogło nabywać na swoją rzecz własność i inne prawa rzeczowe. Od tej zaś chwili nie upłynął jeszcze okres 30 lat niezbędny do zasiedzenia. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił wniosek, wskazując dodatkowo, że wnioskodawca nie wykazał też, iż po dniu 1 lutego 1989 r. doszło do przeniesienia na niego lub jego poprzednika prawnego, w jeden ze sposobów wskazanych w art. 348-351 KC, posiadania służebności przesyłu przez Skarb Państwa.

W skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach, wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 328 § 2 KPC przez nie dokonanie oceny i interpretacji materiału dowodowego, mimo że Sąd odwoławczy na podstawie ustaleń Sądu pierwszej instancji dokonał innej oceny prawnej, naruszenie art. 230 i art. 228 § 1 KPC, przez pominięcie powszechnie znanych faktów dotyczących przekształceń organizacyjnych w przemyśle gazowym i w ich wyniku powstania wnioskodawcy jako osoby prawnej, które wykazują przejście posiadania służebności, jak również pominięcie, że uczestnik Rafał P. nie kwestionował tych okoliczności. Zarzuciła też naruszenie art. 352 § 1 KC przez jego nie zastosowanie i błędne przejście na przepisy ogólne o posiadaniu, w tym art. 336 KC, oraz naruszenie art. 128 KC przez błędną wykładnię i w jej wyniku przyjęcie, iż obciążony grunt i służebność należały do tego samego podmiotu, choć w rzeczywistości należały do podmiotów z dwóch odrębnych kategorii oraz nieusprawiedliwione zastosowanie w sprawie przepisów o dzierżeniu (art. 338 KC) zamiast o posiadaniu (art. 336 KC) prowadzącym do zasiedzenia (art. 292 KC).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 285 KC służebność gruntowa obciąża jedną nieruchomość na rzecz każdoczesnego właściciela innej nieruchomości, przy czym chodzi o dwie różne nieruchomości w znaczeniu prawnorzeczowym, a więc należące do różnych właścicieli. W związku z tym służebność gruntowa nie może obciążać nieruchomości na rzecz tego samego właściciela innej nieruchomości. Innymi słowy nieruchomość władnąca i nieruchomość obciążona nie mogą być własnością (pozostawać w użytkowaniu wieczystym) tej samej osoby. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 marca 1994 r. III CZP 28/94 służebność gruntowa jest prawem na rzeczy cudzej, a zatem właściciel nieruchomości nie może nabyć przez zasiedzenie służebności na swojej własnej nieruchomości. Zasiedzenie polega bowiem na nabyciu przez nieuprawnionego posiadacza jakiegoś prawa wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w określonym czasie i zgodnie z art. 172 KC jest sposobem nabycia własności lub innych praw rzeczowych na rzeczy cudzej.

W rozpoznawanej sprawie w okresie, gdy powstało urządzenie przesyłowe oraz w okresie, gdy poprzednik prawny wnioskodawcy posiadał je w zakresie służebności gruntowej, właścicielem nieruchomości, na której je posadowiono (nieruchomości obciążonej) oraz właścicielem nieruchomości, której użyteczność służebność miała zwiększyć (nieruchomości władnącej) był Skarb Państwa, który był także właścicielem przedsiębiorstwa przesyłowego korzystającego ze służebności. Obie nieruchomości: władnąca i obciążona oraz przedsiębiorstwo przesyłowe pozostawały jedynie w tzw. zarządzie operatywnym przedsiębiorstw państwowych: nieruchomość obciążona w zarządzie Krośnieńskich Hut Szkła, poprzednika prawnego uczestnika Rafała P., zaś nieruchomość władnąca oraz przedsiębiorstwo przesyłowe w zarządzie T., poprzednika prawnego wnioskodawcy. Obowiązujące do chwili wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. nowelizującej KC (Dz.U. Nr 3, poz. 11), t.j: do dnia 31 stycznia 1989 r., przepisy art. 128 KC przewidywały, że własność państwowa przysługuje niepodzielnie państwu a państwowe osoby prawne, w granicach swej zdolności prawnej, wykonują w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. Przedsiębiorstwa państwowe wykonywały zatem jedynie zarząd mieniem państwowym, w imieniu własnym, ale na rzecz Skarbu Państwa. Wszelkie prawa mogły nabywać jedynie na własność Skarbu Państwa, a nie na swoją rzecz. Taka wykładnia art. 128 KC była jednolicie przyjmowana w doktrynie oraz orzecznictwie i wbrew zarzutom wnioskodawcy, takie samo stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu powołanego przez skarżącego wyroku z dnia 15 kwietnia 1966 r. I CR 80/66 (OSNC 1967/2/24) wydanego już na gruncie art. 128 KC oraz we wcześniejszej uchwale z dnia 16 października 1961 r. I CO 20/61 (OSNC 1962/2/41). Także obecnie wykładnia taka jest powszechnie przyjmowana przez Sąd Najwyższy (porównaj między innymi postanowienie z dnia 25 stycznia 2006 r. I CSK 11/05. Powyższe zasady odnosiły się także do posiadania, jeżeli wykonywane było przez przedsiębiorstwo państwowe. Posiadanie stanowiło wówczas składnik mienia państwowego a posiadaczem był Skarb Państwa, choć na zewnątrz jako posiadacz występowała zarządzająca mieniem państwowym osoba prawna. W konsekwencji upływu okresu zasiedzenia, własność lub inne prawo rzeczowe nabywał Skarb Państwa, a nie państwowa osoba prawna będąca zarządcą mienia państwowego. Korzystanie z nieruchomości oraz ze służebności gruntowych przez przedsiębiorstwo państwowe następowało zatem na rzecz Skarbu Państwa.

Do dnia 31 stycznia 1989 r., gdy obowiązywały powyższe zasady i gdy zarówno właścicielem nieruchomości obciążonej jak i posiadaczem służebności gruntowej przesyłu oraz właścicielem nieruchomości władnącej był Skarb Państwa, nie mogło w ogóle dojść do zasiedzenia służebności gruntowej przesyłu, skoro, jak wskazano wyżej, właściciel nie może nabyć przez zasiedzenie służebności gruntowej na nieruchomości stanowiącej jego własność.

Nie ma zatem podstaw do zaliczenia do okresu posiadania służebności przez wnioskodawcę po dniu 1 lutego 1989 r., okresu korzystania ze służebności przed tą datą przez jego poprzednika prawnego - przedsiębiorstwo państwowe, skoro posiadanie to nie mogło doprowadzić do zasiedzenia. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 lipca 2008 r. III CSK 73/08 (nie publ.), wydanym w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym i prawnym.

Trzeba więc uznać, że dopiero od chwili, gdy przedsiębiorstwo państwowe, będące poprzednikiem prawnym wnioskodawcy mogło nabyć na swoją rzecz przez zasiedzenie służebność przesyłu, a więc od dnia 1 lutego 1989 r., może zacząć biec okres posiadania służebności prowadzący do jej zasiedzenia, bowiem doszło wówczas do rozdzielenia osoby posiadacza służebności oraz osoby właściciela nieruchomości obciążonej i zasiedzenie służebności przez posiadające ją przedsiębiorstwo państwowe stało się możliwe. Wnioskodawca może zatem zaliczyć do okresu swojego posiadania służebności okres posiadania jej przez jego poprzednika prawnego od powyższej daty, co jednak, przy niekwestionowanej przez skarżącego złej wierze oraz niekwestionowanym okresie zasiedzenia, nie wystarcza do upływu tego okresu, koniecznego do zasiedzenia służebności.

Bez znaczenia są w tej sytuacji zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące kwestii wykazania przejścia posiadania służebności ze Skarbu Państwa na poprzednika prawnego wnioskodawcy, w jeden ze sposobów wskazanych w art. 348-351 KC. Można więc jedynie na marginesie stwierdzić, że nie chodzi o wykazanie, iż wnioskodawca jest następcą prawnym swojego poprzednika - przedsiębiorstwa państwowego, jak zdaje się rozumieć wnioskodawca, lecz o wykazanie przeniesienia posiadania służebności przesyłu przez Skarb Państwa na poprzednika prawnego wnioskodawcy lub wnioskodawcę. Zagadnienie w jaki sposób przeniesienie to można wykazać w odniesieniu do przejścia posiadania nieruchomości, a więc zbliżonej kwestii, rozważał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 maja 2007 r. I CSK 64/07 i uznał, że za dokument stwierdzający, iż doszło do przeniesienia posiadania nieruchomości, może służyć decyzja uwłaszczeniowa wydana w oparciu o art. 2 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniunieruchomości (Dz.U. z 1990 r., Nr 79, poz. 464, ze zm.). Jak wskazano wyżej kwestia ta jednak nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie, wobec nie upłynięcia jeszcze okresu koniecznego do zasiedzenia nieruchomości, także przy wykazaniu przejścia posiadania służebności. Podobnie, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, są kasacyjne zarzuty oparte na drugiej podstawie, które niezależnie od tego są także nieuzasadnione, bowiem Sąd drugiej instancji nie naruszył art. 230 ani art. 228 KPC, a jego uzasadnienie odpowiada wymaganiom art. 328 § 3 w zw. z art. 391 § 1 KPC.

Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 KPC oddalił skargę kasacyjną a na podstawie art. 520 § 2 w zw. z art. 13 § 2, art. 391 § 1 oraz art. 39821 KPC zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika Rafała P. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Colder jest off-line  
Linki sponsorowane
Odpowiedz

Orzeczenia i interpretacje - Podobne wątki na Forum Prawnym
Wątek
§ orzeczenia Sądu Najwyższego - PRAWO CYWILNE - Witam, jestem nowicjuszką na Forum i już potrzebuję Państwa pomocy. Wiem jak znaleźć orzeczenia SN jeśli się ma konkretne dane, ja natomiast...
§ Niepublikowany wyrok Sądu Najwyższego- PRAWO PRACY - Witam, potrzebuje niepublikowane orzeczenie Sądu Najwyższego sygnatura I uk 240/09 z 22 luty 2010 Może jakaś dobra dusza ma Lexa i podeśle. Z góry...
§ uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1989, III CZP 78/89 - PRAWO CYWILNE - Czy ma ktoś może dostęp do tej ustawy? Nie mogę jej znaleźć w internecie a może ktoś jest w tym lepszy :)
§ Uchawała Sądu Najwyższego z dnia 15.10.1991 - PRAWO CYWILNE - Witam, czy dysponuje ktoś treścią poniższej uchwały, w internecie nie znalazłem. Uchwała Sądu Najwyższego z 15.10.1991 r. III CZP 96/91 OSNC z...
§ Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14.04.1994 - PRAWO CYWILNE - Witam, czy dysponuje ktoś treścią poniższego postanowienia, w internecie niestety go nie znalazłem. Uchwała Sądu Najwyższego z 14.04.1994r. III...
§ Wyrok Sądu Najwyższego - Witam, szukam wyroku Sądu Najwyższego z ostatnich czterech, pięciu miesięcy, dotyczący możliwości zasiedzenia paska gruntu, co do którego...


Czasy w strefie GMT +1. Teraz jest 23:54.