Jak się przyjrzeć bliżej tym dwom Postanowieniom, zawrót głowy - pewny, a może nawet, co niektórym żyć się odechce.
Nie jestem prawnikiem, dlatego piszę o tym, co spotkałem na swej drodze w dochodzeniu sądowym odszkodowania od PZU S. A. Grzebiąc w aktach, wyszukując dotyczących odszkodowań ubezpieczeniowych z OC - Postanowień, Uchwał i Wyroków Sądowych natknąłem się na dwa, rażące przykłady niekompetencji Rzecznika Ubezpieczonych. Oto one:
1). Sygn. akt III CZP 76/05
Postanowienie
dnia 12 stycznia 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący)
SSN Jan Górowski
SSN Irena Gromska-Szuster
SSN Jacek Gudowski
SSN Lech Walentynowicz (sprawozdawca)
SSN Hubert Wrzeszcz
SSN Tadeusz Żyznowski
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 stycznia 2006 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra Wiśniewskiego, na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego
przez Rzecznika Ubezpieczonych we wniosku z dnia 6 lipca 2005 r., Nr RU/187/05/AID,:
„Czy na podstawie przepisu art. 363 par. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 z późn. zm.) „za nadmierne trudności lub koszty przywrócenia stanu poprzedniego” można uznać koszt naprawy uszkodzonego pojazdu, który nie jest równy lub nie przekracza 100 procent jego wartości ?”
odmawia podjęcia uchwały.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2). Sygn. akt III CZP 91/05
POSTANOWIENIE
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
Dnia 24 lutego 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący)
SSN Mirosław Bączyk
SSN Jan Górowski
SSN Marian Kocon
SSN Krzysztof Pietrzykowski
SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca)
SSN Dariusz Zawistowski
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lutego 2006 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony Kaszczyszyn, na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Rzecznika Ubezpieczonych z dnia 5 sierpnia 2005 r., RU/223/05/A1D,:
"Czy na podstawie przepisów art. 13 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK w związku z art. 361 i 363 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16 poz. 93 z późn. zm.) zakład ubezpieczeń wypłacając odszkodowanie z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych może:
1. pomniejszyć je o różnicę między wartością nowych części potrzebnych do jego naprawy a wartością wynikającą ze stopnia ich zużycia (tzw. amortyzację, urealnienie wartości części czy merkantylny ubytek wartości) ?
2. ograniczyć poszkodowanym prawo do wyboru rodzaju części zamiennych potrzebnych do naprawy pojazdu ?"
odmawia podjęcia uchwały
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
W uzasadnieniu Postanowieniu z 12 stycznia 2006 r. Sygn. akt III CZP 76/05 SN, między innymi napisał: „Art. 28 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym obowiązywał w dacie złożenia wniosku Rzecznika z dniem 17 sierpnia 2005 r. został uchylony przez art. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o działalności ubezpieczeniowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 143, poz. 1204)”, a kawałek potem: „Z przedstawionych przyczyn należy uznać, że Rzecznik Ubezpieczonych utracił z dniem 17 sierpnia 2005 r. uprawnienie do wystąpienia do Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości w praktyce zakładów ubezpieczeń.”
W uzasadnieniu do Postanowienia Syg. akt III CZP 91/05, odmowy podjęcia uchwały, przyczyny tej odmowy, już tak wyraźnie nie podał. Przyczyna - z mojego rozeznania - jest ta sama co w Postanowieniu 76/05 z 12 stycznia 2006 r. Do takiego wniosku doszedłem po przeczytaniu pierwszego akapitu uzasadnienia. Napisane tam jest: „Rzecznik Ubezpieczonych wnosił o podjęcie uchwały przez Sąd Najwyższy powołując się na przepisy art. 60 par. 2 ustawy z 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym oraz art. 28 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych (Dz.U. Nr 124, poz. 1153) - obowiązujący do dnia 17 sierpnia 2005 r. Według art. 60 par. 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, Rzecznik Ubezpieczonych może przedstawiać Sądowi Najwyższemu wniosek o rozstrzygnięcie w składzie siedmiu sędziów rozbieżności w wykładni prawa, natomiast na podstawie art. 28 mógł występować również o wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości.” Co by znaczyło, że mógł, ale od 17 sierpnia 2005 r. już nie mógł. Mniemam, że moje rozumowanie jest zasadne.
No i proszę sobie wyobrazić, jak to może być, że urzędnik państwowy, wysokiej rangi nie wie o tym, że nie miał podstaw prawnych wystąpienia do SN w przedstawionych wyżej sprawach? Chyba, że cała ta „OPERACJA” miała osiągnąć zamierzony cel, mianowicie ten, że Rzecznik Ubezpieczonych, do Sądu Najwyższego wystąpi, Wysoki Sąd Najwyższy, podjęcia uchwały odmówi, ale w bełkocie uzasadnienia wspomni: (do 76/05) „Przyjmuję się, że nieopłacalność naprawy, będąca przesłanką wystąpienia tzw. szkody całkowitej, ma miejsce wówczas, gdy jaj koszt przekracza wartość sprzed wypadku. Stan majątku poszkodowanego, niezakłócony zdarzeniem ubezpieczeniowym, wyznacza bowiem rozmiar należnego odszkodowania.” Zauważyć się daje - czytając toto - że SN, dwoma zdaniami załatwił dwie sprawy.
1). Uznając koszt naprawy, przekraczający wartość pojazdu sprzed wypadku, za nieopłacalną - ustosunkował się do zagadnienia prawnego Rzecznika Ubezpieczonych.
2). Używając określenia „szkody całkowitej” usankcjonował, zaakceptował jej obecność w procesie likwidacji szkód z ubezpieczenia OC.
Czym szkoda całkowita poskutkowała w likwidacji szkód - wszyscy wiemy - zastosowaniem metody różnicowej. Wszystko razem zdopingowało, ubezpieczycieli do zaniżania wartości pojazdu sprzed wypadku, zawyżanie jego wartości po wypadku i zawyżania kosztów naprawy.
Jeśli przy tym zauważymy, że cały zabieg, będący skutkiem działania obu instytucji państwowych, czyli Rzecznika Ubezpieczonych i organu Trzeciej Władzy - Sądu Najwyższego, jest poczyniony w imię dobra poszkodowanych, to już może się człowiekowi, na dobre zakręcić w głowie. No bo jak ma się - otrzymany od ubezpieczyciela - ochłap pieniężny i - pod oknem domu -,wrak pojazdu, którego naprawa jest nie opłacalna, do posiadanego przed wypadkiem pojazdu sprawnego technicznie, umożliwiającego załatwianie potrzeb życiowych poszkodowanego? Przy „rozbieraniu” powyższego, nie wystarczy pół litra. Jak sobie człowiek to wszystko uprzytomni, to można dojść do wniosku, że jedyną słuszną decyzją będzie zapicie się na śmierć. No, bo co może innego począć taki zwykły człowiek, jako ja?