Kiedy można odrzucić spadek pomimo upływu terminu! - Forum Prawne

 

Kiedy można odrzucić spadek pomimo upływu terminu!

Wklejam link do interesującego orzeczenia SN w tej kwestii Postanowienie z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04 : http://prawo.money.pl/orzecznictwo/s...rzeczenie.html...



Wróć   Forum Prawne > Pomoc prawna z zakresu prawa prywatnego > Prawo cywilne > Prawo spadkowe


Zamknięty temat
 
07-04-2011, 12:43  
Kerimus
Moderator w spoczynku
 
Kerimus na Forum Prawnym
 
Posty: 10.460
Domyślnie Kiedy można odrzucić spadek pomimo upływu terminu!

Wklejam link do interesującego orzeczenia SN w tej kwestii Postanowienie z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04 :
http://prawo.money.pl/orzecznictwo/s...rzeczenie.html
Kerimus jest off-line  
07-04-2011, 22:45  
FraZeolog
Ekspert
 
FraZeolog na Forum Prawnym
 
Posty: 8.156
Domyślnie Komentarz Eksperta do w/w orzeczenia SN

Powołane wyżej orzeczenie SN (Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 30 czerwca 2005 r. IV CK 799/2004) - moim zdaniem, należy odczytywać w ten sposób, że:

Zgodnie z art. 1019 KC można uchylić się od skutków prawnych złożenia (lub niezłożenie w 6-miesięcznym terminie) oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku pod wpływem błędu. Powołując się na błąd trzeba jednocześnie dokonać odpowiednich czynności:

1. uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;
2. spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca;
3. uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.

Ale:

- błąd musi być istotny;
- musi dotyczyć treści oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku - to m.in. błąd co do: osoby spadkodawcy, tytułu powołania lub przedmiotu spadku [za komentarzem: Skowrońska-Bocian Elżbieta Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki. Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie IX)].

Można zatem argumentować, że "nie odrzuciłem spadku / nie przyjąłem spadku z dobrodziejstwem inwentarza w terminie, bo nie wiedziałem, że w spadku są jakieś długi".

Powyższe orzeczenie SN potwierdza, że jest możliwe powołanie się na taki błąd, ale jednocześnie trzeba wykazać, że dołożyło się należytych starań, żeby ustalić skład spadku. Jak się siedziało z założonymi rękami, to możliwość powołania się na błąd jest mocno ograniczona.

Cytat:
Błąd wnioskodawców co do przedmiotu spadku (istnienia długu spadkowego), który spowodował - według ich twierdzeń - zaniechanie złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku został przez Sąd zakwalifikowany jako błąd istotny co do treści czynności prawnej. Oznacza to, przy spełnieniu przesłanek z art. 1019 § 1 kc, istnienie podstawy do zatwierdzenia oświadczeń wnioskodawców o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia oświadczeń. Jednak, według Sądu, takie uchylenie się nie jest możliwe, jeżeli brak wiedzy o rzeczywistym stanie majątku spadkowego jest wynikiem braku staranności spadkobierców.
(...)
Tak sformułowana teza znajduje oparcie w stanowisku wyrażanym w literaturze, że o błędzie co do przedmiotu spadku można mówić wtedy, gdy brak wiedzy o rzeczywistym stanie majątku spadkowego nie jest wynikiem braku staranności po stronie spadkobiercy, czy też inaczej, gdy „błąd jest usprawiedliwiony okolicznościami sprawy”. Wskazuje się przy tym, że poprzestanie na pozbawionym jakichkolwiek konkretnych podstaw przypuszczeniu dotyczącym stanu majątku spadkowego nie może być uznane za błąd istotny, lecz za lekkomyślność, która nie stanowi podstawy uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia (niezłożenia oświadczenia) woli na podstawie przepisów o wadach oświadczenia woli.
Ponadto trzeba zaznaczyć, że w ogóle wykładnia przepisów o błędzie wymaga odnoszenia się do konkretnych stanów faktycznych i bardzo trudno tutaj ukuć "uniwersalne" reguły. Inaczej będziemy przecież oceniać błąd w uzależnieniu od cech osobniczych - takich jak np. rozeznanie w sprawach spadkowych.

Cytat:
Podstawę tezy o niedołożeniu należytej staranności powinna stanowić ocena uwzględniająca konkretne okoliczności sprawy, nieodzowne do ustalenia, jakich aktów staranności można było wymagać od strony. W kontekście oświadczeń spadkowych przy powoływaniu się na błąd co do przedmiotu spadku, chodzi o konkretne działania zmierzające do uzyskania wiedzy o rzeczywistym stanie majątku spadkowego. Niepodjęcie określonych, uzasadnionych w danej sytuacji działań mogłoby prowadzić do oceny o niedołożeniu przez spadkobiercę należytej staranności wyłączającej skuteczne powołanie się na błąd co do przedmiotu spadku.
W tej konkretnej sprawie - sądy niższych instancji nie dokonały tej analizy - uwzględniającej czy odpowiednie akty staranności zostały podjęte i czego można było wymagać od spadkobierców, dlatego też Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Cytat:
Sąd nie wziął pod uwagę, że nawet w takim wypadku pozostaje otwarte pytanie, czy brak rozeznania co do przedmiotu spadku (istnienia długu spadkowego) można uznać za spowodowany tym zaniechaniem. Skuteczność powołania się na błąd co do przedmiotu spadku można wyłączyć wtedy, gdy spadkobierca nie dochował należytej staranności polegającej na podjęciu uzasadnionych w danych okolicznościach działań, zmierzających do ustalenia stanu spadku, których podjęcie doprowadziłoby do takiego ustalenia i w konsekwencji - do uniknięcia błędu.
Ocena taka może być dokonana jedynie przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności, takiej jednak analizy Sąd nie dokonał.
(...)
Bez rozważenia tej kwestii, na tle konkretnych okoliczności sprawy, nie było podstaw do formułowania tezy, że brak wiedzy o rzeczywistym stanie majątku spadkowego był wynikiem braku staranności po stronie spadkobierców
(...)
Wystarczające dla skuteczności takiego oświadczenia jest stwierdzenie, że niezłożenie oświadczenia w terminie nastąpiło pod wpływem błędu prawnie doniosłego (istotnego, co do treści czynności), z tym zastrzeżeniem, że błędem takim nie jest nieznajomość stanu spadku, będąca następstwem niedołożenia przez spadkobiercę należytej staranności w jego ustaleniu.
FraZeolog jest off-line  
Zamknięty temat

Podobne wątki na Forum Prawnym
Wątek
§ kiedy odrzucić spadek (odpowiedzi: 4) We wrześniu zmarła moja mama. Pozostawiła długi. Wiem, że jeśli nie chcę ich dziedziczyć muszę odrzucić spadek. Mam na to 6 miesięcy od jej śmierci....
§ Czy odrzucić spadek (odpowiedzi: 1) ja też mam podobne pytanie Witam, zmarła siostra mojego taty (który również nie żyje). nagle odezwała się do mnie kuzynka z którą nie miałam...
§ Czy mogę na wszelki wypadek odrzucić spadek pomimo że nie ma mnie w testamencie? (odpowiedzi: 3) Witam, mój zmarły miesiąc temu mąż pozostawił testament, w którym zapisał mieszkanie swojemu synowi z innego związku, a małą działkę budowlaną...
§ Spadek - czy można odrzucić spadek przed ustanowieniem mnie w sprawie ? (odpowiedzi: 9) Mój ojciec zmarł 3 lata temu pozostawiając po sobie długi. O jego śmierci dowiedziałem się kilka dni temu - kiedy moje 2 siostry dostały...
§ Spółdzielnia Produkcyjna - Kiedy Zarząd może odrzucić podanie o przyjęcie na członka? (odpowiedzi: 2) Witam. Piszę do Was w pewnej intrygującej mnie sprawie dotyczącej mojej osoby. Chodzi tu o przyczyny, sytuacje, w jakich Zarząd Spółdzielni może...
§ Blokada usług pomimo braku terminu płatności! (odpowiedzi: 4) Opisze Wam taki przypadek. Klient sieci Orange korzystający z oferty abonamentowej, płacący rachunki regularnie, dostaje telefon w środku okresu...


Czasy w strefie GMT +1. Teraz jest 02:12.