Skarga na bezczynność do WSA – istotne różnice między kpa i op - Forum Prawne

 

Skarga na bezczynność do WSA – istotne różnice między kpa i op

Istotą skargi na bezczynność organu administracji jest zobowiązanie do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia danej czynności. Ma ona zastosowanie nie tylko w sytuacjach zaniechania wykonywania obowiązków przez pracowników, ale też w sytuacjach, gdy wspomniani urzędnicy ...



Wróć   Forum Prawne > Pomoc prawna z zakresu prawa publicznego > Postępowanie administracyjne > Sądy Administracyjne

Sądy Administracyjne - aktualne tematy:


Odpowiedz
 
16-04-2015, 15:54  
voyteg
Moderator
 
voyteg na Forum Prawnym
 
Posty: 17.100
Domyślnie Skarga na bezczynność do WSA – istotne różnice między kpa i op

Istotą skargi na bezczynność organu administracji jest zobowiązanie do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia danej czynności. Ma ona zastosowanie nie tylko w sytuacjach zaniechania wykonywania obowiązków przez pracowników, ale też w sytuacjach, gdy wspomniani urzędnicy są błednie przekonani, że przepisy prawa nie obligują ich do takich, czy innych działań. Czyli stanowi skuteczne narzędzie wyjaśniania sporów między interesantami a urzędnikami.

Aby być uprawnionym do złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, należy wcześniej „wyczerpać środki zaskarżenia”, co wyjaśniają orzeczenia niżej

I OSK 520/15 - Postanowienie NSA z 2015-03-11
Cytat:
Zgodnie z treścią art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. zew zm.), skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Poprzez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia.
II SA/Bd 1304/10 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2011-01-24
Cytat:
Ustawodawca przewidział specyficzne środki ochrony stron w sytuacjach niezachowywania przez organy ustawowych terminów załatwiania spraw. Chodzi przede wszystkim o instytucję zażalenia, ukonstytuowaną przepisami art. 37 k.p.a. lub ponaglenia, o którym mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej.
Zażalenie zgodnie z art. 37 k.p.a. lub ponaglenie, o którym mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej mają niemal identyczne brzmienie, odpowiednio:

Art. 37 k.p.a.

Cytat:
Art. 37.§ 1. Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
§ 2. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Art. 140 ordynacji podatkowej.
Cytat:
Art. 141. § 1. Na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do:
1) organu podatkowego wyższego stopnia;
2) ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej
§ 2. Organ podatkowy wymieniony w § 1, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wydawałoby się, że takie niemal bliźniacze zapisy będą identycznie interpretowane. Niestety orzecznictwo jest odmienne jeśli chodzi o sprawy rozpoznawane na podstawie k.p.a. od tych unormowanych przez o.p. Rożnica jest jednoznaczna:

1. W przypadku spraw opartych na k.p.a. uznaje się, ze samo złożenie zażalenia wyczerpuje środki zaskarżenia i uprawnia do złożenia skargi na bezczynność. Poniżej wykładnia NSA
I OZ 1024/13 - Postanowienie NSA z 2013-11-07
Cytat:
Skoro warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność jest samo złożenie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., to skarga ta jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy zażalenie zostanie rozpatrzone oraz niezależnie od stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia w razie rozpatrzenia tego zażalenia. Dla dopuszczalności skargi wystarczy więc, aby zachowana była następująca kolejność czynności: najpierw wnosi się zażalenie na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., a następnie wnosi się skargę do sądu administracyjnego. Nie ma wymogu, aby przed wniesieniem skargi upłynął ustawowy termin do załatwienia zażalenia przez organ wyższego stopnia.
2. Natomiast w przypadku o.p., nie wystarcza samo złożenie ponaglenia, ale musi być ono rozpoznane przez organ wyższej instancji. Poniżej wykładnia NSA
I FSK 1325/13 - Postanowienie NSA z 2013-07-19
Cytat:
Przy tym należy zaznaczyć, że do wyczerpania środków zaskarżenia nie dojdzie przez samo złożenie ponaglenia. Konieczne jest jeszcze zajęcie przez organ wyższej instancji stanowiska w tej kwestii. Wniesienie skargi uzależnione jest od rozpatrzenia złożonego ponaglenia, które winno być załatwione, stosownie do art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej, niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu miesiąca od daty jego wniesienia. Dopóki bowiem organ nie wypowie się w tym przedmiocie, postępowanie zainicjowane ponagleniem zakończone nie jest, a to sprawia, że nie można zasadnie twierdzić, że wyczerpane zostały przysługujące stronie prawem przewidziane środki zaskarżenia.
Jak taka wykładnia wpływa na szybkość załatwiania spraw?

Przykład – rozpatrzmy uprawnienia interesanta przed organem administracji Burmistrzem gminy w dwóch sprawach – pierwszej o zameldowanie (tu mamy k.p.a) oraz drugiej dotyczącej podatku od nieruchomości (tu stosujemy o.p.).
W obydwu sprawach organem wyższej instancji jest SKO.

Załóżmy, że tego samego dnia interesant złożył w urzędzie dwa podania wszczynające postępowania w tych sprawach, które powinny być załatwione „bez zbędnej zwłoki” i do takiech należą sprawy z naszego przykładu.
Orzecznictwo w tym zakresie jest spójne, dwa przykłady

Sprawa w oparciu o k.p.a.

II SAB/Rz 16/14 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2014-05-28
Cytat:
Cytowana regulacja zawiera w art. 35 § 1 k.p.a. ogólną dyrektywą , w myśl której sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. W dalszej części tj. w § 2 i § 3 wprowadzono zróżnicowanie terminów załatwiania spraw w pierwszej instancji, przy czym o ile zaistnieją ku temu przesłanki, reguła niezwłocznego załatwiania spraw z § 2 będzie miała pierwszeństwo przed terminami wskazanymi w art. 35 § 3 k.p.a.
Sprawa w oparciu o o.p.
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
Cytat:
Przypomnieć należy, że zasadą jest załatwianie spraw bez zbędnej zwłoki, a nie w terminie 2 miesięcy. Dopiero załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Zatem nasz interesant złożył dwa wnioski – minął tydzień, a rozstrzygnięcia w sprawie nie ma. Interesant zamierza zatem skorzystać z przysługujących mu praw.

1. Sprawa o zameldowanie w oparciu o k.p.a. – złożenie podania w Urzędzie Gminy - czas start
a. Zażalenie na niezałatwienie sprawy do SKO – tydzień potem
b. Skarga na bezczynność Burmistrza do WSA – dwa tygodnie potem
Czyli 3 tygodnie od złożenia inicjującego podania interesant jest uprawniony do złożenia skargi

2. Sprawa dotycząca podatku od nieruchomości i o.p. – złożenie podania w Urzędzie Gminy - czas start
a. Złożenie ponaglenia do SKO – tydzień potem
Załóżmy, że SKO opieszale rozpoznaje ponaglenie i musimy ponaglić... ten organ
b. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez SKO – dwa tygodnie potem
c. Skarga na bezczynność SKO w przedmiocie nierozpoznania ponaglenia - dwa tygodnie potem
d. Wydanie przez SKO ponaglenia – tydzień potem
e. Skarga na bezczynność Burmistrza do WSA – tydzień potem

Czyli dopiero około 8 tygodni od złożenia inicjującego podania interesant jest uprawniony do złożenia skargi. Przyjęliśmy tu wariant optymistyczny, że SKO rozpoznało ponaglenie od razu, po wpłynięciu skargi na bezczynność tego organu. Rozważyć można też wariant negatywny, że SKO dopiero po wydaniu Wyroku przez WSA zajmuje się ponagleniem i wtedy musimy doliczyć: czas na przekazanie przez SKO skargi po 30 dniach, oczekiwanie na rozpoznanie skargi przez WSA (3 miesiące) oraz uprawomocnienie orzeczenia WSA – kolejne 30 dni. W tym wariancie interesant jest uprawniony do złożenia skargi na bezczynność Burmistrza dopiero po 6 miesiącach od zainicjowania postępowania.

Reasumując: w sprawach opartych o k.p.a. interesant uprawniony jest do skorzystania z pomocy WSA już po 1 miesiącu, natomiast w sprawach opartych na o.p. potrzebuje czasu pomiędzy 2, a 6 miesięcy.

Tym samym wypaczeniu ulega podstawowa zasada „szybkości działania” i istota skargi na bezczynność. Sytuacje można by łatwo naprawić poprzez dodanie w art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.), zapisu w stylu: „W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania poprzez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć złożenie zażalenia zgodnie z art. 37 k.p.a. lub ponaglenia, o którym mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej. Nie jest wymagane rozpatrzenie zażalenia lub ponaglenia przez organ wyższego stopnia.”
voyteg jest off-line  
Odpowiedz

Podobne wątki na Forum Prawnym
Wątek
§ Skarga na bezczynność (odpowiedzi: 5) Jest sobie ciągnąca się latami sprawa, w której prokuratura wniosła ostatecznie akt oskarżenia, ale jednocześnie część zarzutów umorzyła...
§ skarga na bezczynność sko (odpowiedzi: 4) Witam, chce złożyć skarge na bezczynność sko do wsa. 1. czy muszę wcześniej składać zażalenie, a jeśli tak to kto jest organem wyższego stopnia...
§ skarga na bezczynność sądu? (odpowiedzi: 2) 1. 2 lata temu wystąpiłem o zmianę wyroku rozwodowego w zakresie pobytu i opieki nad dziećmi (wówczas 16 i 14 lat). 2. Była żona nie starała sie o...
§ skarga na bezczynność SKO (odpowiedzi: 3) Witam, jestem nowy. 2 lata temu wniosłem do SKO wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. W-wy. SKO odmówiło (poniekąd słusznie)...
§ Skarga na bezczynność ZUS (odpowiedzi: 4) Witam! Do kogo należy wnieść skargę na bezczynność ZUS? Do tej pory, w sprawie przyznania renty były poczynione następujące kroki: 1. lekarz...
§ Skarga na bezczynność (odpowiedzi: 7) Witam, Pisze w sprawie dotyczącej mojego poprzedniego posta....


Czasy w strefie GMT +1. Teraz jest 14:48.