Brak zdolności procesowej/sądowej spółki

Czy w spółce kapitałowej z jednoosobowym zarządem, brakiem innych organów do reprezentacji spółki, gdy nie ma powołanego prezesa zarządu, występuje brak zdolności procesowej/sądowej?

występuje, chyba, że jest prokurant, który jest nie odwołany. Trzeba ustanowić kuratora, do postępowania sądowego (1) ewentualnie potem jeszcze kuratora w sądzie rejestrowym, który postara się o powołanie organów (a jak się nie uda to o likwidację).

(przy założeniu, że prezes jest wpisany w KRS jako jedyny reprezentant).

Ale

Czy prokurent wystarczy?

Prokurent jest tylko pełnomocnikiem, więc nie powinien "decydować" za spółkę. Ujmując to kolokwialnie - jak Prezes powie prokurentowi - słuchaj Janek - jedź kupić pięć kilo ziemniaków to prokurent jedzie i może kupić, bo jest umocowany do zawierania czynności w imieniu spółki. Jeśli jednak prezes Janka po ziemniaki nie wyśle, to Janek sam nie powinien po nie jechać, bo przecież nie wie czy spółce będą te ziemniaki do czegoś potrzebne.

...czy może nie?

prokurent (wystarczy spojrzeć do kodeksu cywilnego) ma umocowanie do "wszelkich czynności sadowych i poza sądowych". W pańskim przykładzie prokurent może bez wiedzy prezesa pojechać po ziemniaki i prezesowi nic do tego.

Prokura zawsze ma takie umocowanie jak napisałem powyżej z tego względu by chronić interesy osób trzecich. Bo oświadczenia woli prokurenta (o ile nie naruszają sposobu reprezentacji określonego w Krajowym Rejestrze Sądowym) są na zewnątrz wobec osób trzecich skuteczne. Tak samo prokurent może przyjmować oświadczenia woli osób trzecich bo REPREZENTUJE PODMIOT.

Stąd proszę odróżnić dwie rzeczy:
1. stosunek prawny łączoący prokurenta ze spółką (w tym przypadku prokurent postanowieniami jakiejś innej umowy może być ograniczony w decyzjach).
2. stosunki "na zewnątrz" podmiotu, wobec osób trzecich.

Stąd prokurent może jak najbardziej decydować i te decyzje oświadczenia woli itp są skuteczne wobec osób trzecich. To jest podstawa konstrukcji prokury, a cel to ochrona interesów tych osób.

A poza tym naruralnie prokura musi być wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego.

Oczywiście że tak, ale sprawa jest jakby od drugiej strony.

Prokurent może decydować za spółkę ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Co natomiast w sytuacji gdy prokurent uważa, ze nie jest kompetentny do podejmowania konkretnej decyzji samodzielnie - za zarząd, którego np. nie ma (a w którego kompetencjach jest oczywiście działanie w imieniu spółki więc naturalnie musi takie decyzje podejmować).

Lub też posługując się przykładem. Spółka nie ma zarządu a została pozwana. Powód mówi - idziemy do sądu i sądzimy się o 20 tysięcy, albo proponuję ugodę jak nam zapłacicie 10 tysięcy.

Prokurent oczywiście może w takiej sytuacji podjąć wiążącą decyzję, ale co gdy tego zrobić nie chce, bo np. nie czuje się kompetentny (bo w końcu jest tylko pełnomocnikiem - czyimś) lub też uważa, że nie posiada dostatecznej wiedzy na temat sprawy żeby taką decyzję móc (było nie było - na czyjś rachunek) podjąć?

Czy brak zarządu w takiej sytuacji oznacza brak zdolności procesowej strony?

szybkim sposobem na mobilizację porkurenta do działania jest wysłanie mu pozwu z klauzulą na rozpoznanie sprawy pod nieobecność pozwanego.

A jeżeli prokurent nic nie robi to może trzeba mu przypomnieć tytuł V kodeksu spółek handlowych ? Jest tam kilka bardzo ciekawych art., które precyzują odpowiedzialność odszkodowawczą prokurenta a także i karną i to co gorsza z własnego majątku (i żony jeżeli prokurenta zapomniał wpisać intercyzę do KRS-u).

A poza tym pisma z sądu doręczone prokurentowi uważa się za doręczone organowi spółki (prokurent może samodzielnie przyjmować zawiadomienia i oświadczenia woli osób trzecich).

Nie no, tytuł piąty reguluje odpowiedzialność członków zarządu i likwidatorów. Prokurenta tam nie znalazłem?

Ale postawmy sprawę od drugiej strony - jeśli spółka nie ma zarządu to czy prokurent może złożyć do sądu wniosek o zawieszenie postępowania na podst. Art. 174. par. 2 KPC (tam są akurat organy a prokurent takim nie jest)?

Albo jeszcze lepiej - art. 818 KPC i zawieszenie postępowania?

Co do wniosków o zawieszenie to może je składać także prokurent. Ale najważniejsze jest to, że prokurentowi można doręczać pisma sądowe, czyli druga strona może złożyć wniosek o zawieszenie postępowania do czasu ustanowienia kuratora dla spółki (i wyboru władz).

A jeszcze co do prokurentów (plus oczywiście proces adhezyjny w postępowaniu karnym):

Art. 296. KK
§ 1. Kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy do zajmowania się s prawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby fizycznej, prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, przez nadużycie udzielonych mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, wyrządza jej znaczną szkodę majątkową,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 działa w celu osiągnięcia korzyści
majątkowej,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3. Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 2 wyrządza szkodę majątkową
w wielkich rozmiarach,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4. Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 3 działa nieumyślnie,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 5. Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie
naprawił w całości wyrządzoną szkodę.