Cytat w cytacie a przypisy

Witam!

Załóżmy, że ktoś w jakiejś pracy, np. magisterskiej, przytacza cytat z mojego tłumaczenia A. Wyróżnia ten cytat cudzysłowem i w przypisach zaznacza pochodzenie tego fragmentu.
Ale w cytacie z mojego tłumaczenia A znajdują się fragmenty z dzieła autorstwa B, których sama nie tłumaczyłam, a które zaczerpnęłam z istniejącego już po polsku dzieła B.

Czyli całość cytatu jaki zostaje wrzucony do pracy miałaby mniej więcej taką postać:
"aaaaaa <bbbb> aa".

Czy w takiej sytuacji w tej pracy KONIECZNE jest podanie przypisu zarówno do cytatu z mojego tłumaczenia A jak i do cytatu z dzieła autorstwa B? Innymi słowy: czy w pracy musi być zaznaczone pochodzenie fragmentów bbb?


Poza tym, czy jeśli fragmenty z dzieła B będą pojawiać się kilkukrotnie (czy to w kilku miejscach tej pracy osobno, czy to w pojedynczym cytacie z tłumaczenia A) , to za KAŻDYM razem potrzebny będzie przypis odsyłający do dzieła autorstwa B?

Witam,

Pani tłumaczenie (A) jest nowym, integralnym utworem, ma więc Pani pełnie praw autorskich do swego dzieła (tłumaczenia), zakładając oczywiście, że tłumaczenie spełnia wymogi bycia utworem w świetle ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 1994 roku (dalej zwana upaipp.). A więc na cytowanie fragmentów Pani utworu, rozumianego jako integralna całość, potrzebna jest tylko Pani zgoda, lub wykorzystanie dozwolonego użytku chronionych utworów - czyli prawa cytatu - vide http://forumprawne.org/prawo-autorskie/31544-prawo-cytatu.html

Proszę zauważyć, że jeśli ktoś korzysta w sposób uprawniony z cytowania fragmentów Pani utworu, to tym bardziej byłby uprawniony do samodzielnych cytatów z dzieła B.

Moim zdaniem, jeśli w cytowanych fragmentach Pani utworu zawierających cytaty z utworu B zawarte są Pani adnotacje o autorze i źródle B, to nie ma takiej konieczności, gdyż cytaty zostały oznaczone. Jeśli zaś adnotacje te są z jakichś przyczyn nieobecne - to powinny zostać uwiecznione zbiorczo.

Właściwie jedyne niebezpieczeństwo, jakie widzę, to takie, jeśliby Pani cytaty były nieuprawnione, wtedy cytowanie ich mogłoby narazić autora nowego utworu na odpowiedzialność związaną z naruszeniem praw autorskich autora utworu B.

1. "Pani tłumaczenie (A) jest nowym, integralnym utworem, ma więc Pani pełnie praw autorskich do swego dzieła (tłumaczenia), zakładając oczywiście, że tłumaczenie spełnia wymogi bycia utworem w świetle ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 1994 roku (dalej zwana upaipp.). A więc na cytowanie fragmentów Pani utworu, rozumianego jako integralna całość, potrzebna jest tylko Pani zgoda, lub wykorzystanie dozwolonego użytku chronionych utworów - czyli prawa cytatu - vide Prawo cytatu"

To tłumaczenie fragmentu książki, jednego rozdziału (łącznie z przypisami ok. 6,5 strony A4), które robiłam specjalnie dla znajomego, po znajomości, jako materiał potrzebny najprawdopodobniej właśnie do pracy mgr, więc automatycznie nie mam nic przeciwko temu, żeby wykorzystał to wedle swojego uznania. Nie wiem, czy to moje tłumaczenie było potrzebne tylko po to, żeby uzupełnił swoją wiedzę, co uniemożliwiała mu nieznajomość języka, czy też będzie je cytował w swojej pracy. To moje tłumaczenie nie jest ani żadnym oficjalnym tłumaczeniem, ani nie było publikowane, to tylko takie studenckie tłumaczenie na potrzeby znajomego, który skorzystał z okazji, że mam jako taką znajomość tego języka obcego. Zatem jeśli w tłumaczeniu jemu przekazanym byłby przypis o pochodzeniu fragmentów z dzieła B, to wiedziałby o tym raczej on sam, ktoś czytający jego pracę mgr raczej nie miałby już dostępu do takiej wiedzy...


2. "Jeśli zaś adnotacje te są z jakichś przyczyn nieobecne - to powinny zostać uwiecznione zbiorczo."

a) Powinny zostać uwiecznione zbiorczo w moim tłumaczeniu, które mu przekazuję czy dopiero w jego pracy?
b) Czy taki zbiorczy zapis może mieć formę "Fragmenty z dzieła B wykorzystane w tym tekście podano za: (tu info o B)" ?


3. "Właściwie jedyne niebezpieczeństwo, jakie widzę, to takie, jeśliby Pani cytaty były nieuprawnione, wtedy cytowanie ich mogłoby narazić autora nowego utworu na odpowiedzialność związaną z naruszeniem praw autorskich autora utworu B."

a) "Cytaty nieuprawnione" - co tutaj oznaczają? Moje nieuprawnione cytowanie z B czy jego nieuprawnione cytowanie z mojego tłumaczenia A? Przecież jemu pozwalam w pełni korzystać z mojego tłumaczenia, a sama z B wykorzystuję krótkie fragmenty, czasem same kilkuwyrazowe określenia dotyczące pewnej sprawy, więc gdzie tu miejsce na nieuprawnione cytowanie?
b) "Autor nowego utworu" to w tym kontekście autor pracy mgr?


4. Czyli podsumowując: jeśli do tłumaczenia doślę znajomemu informację, że fragmenty z dzieła B podałam za istniejącym już po polsku wydaniem, to ten znajomy, przytaczając cytat o rzeczonej strukturze "aaaa <bbb> aa" nie ma obowiązku umieszczania w swojej pracy mgr informacji o pochodzeniu fragmentów bbb, a jedynie musi zaznaczyć że całość cytatu pochodzi z takiej a takiej książki. Czy tak?
No i czy musi dopisać, że tłumaczenie autorstwa "pani redaktor", czy może sobie darować? Osobiście jakoś mi na tym nie zależy bardzo...


Dziękuję za wcześniejszą odpowiedź i liczę na następną. Proszę wybaczyć straszną dociekliwość, ale chciałabym, żeby wszystko było tak jak należy. Tym bardziej, że właśnie uczę się na tłumacza, taka sytuacja może się powtórzyć, więc wiedza na ten temat zapewne wcześniej czy później mi się przyda. A niestety zajęć z prawa autorskiego jeszcze nie było...

Ad.1. hm, to trochę zmienia optykę tematu. Otóż dokonując tłumaczenia utworu dokonuje się tym samym opracowania tego utworu (Art.2. upaipp). Samo opracowanie można dokonywać bez żadnego pozwolenia autora utworu pierwotnego, ale już na rozpowszechnianie tego opracowania wymagana jest zgoda autora utworu pierwotnego (tenże sam Art.2. upaipp).

Powstaje więc kwestia rozpowszechnienia Pani tłumaczenia. Znajomemu mogła go Pani przekazać, to jeszcze można by mówić, że to nie jest rozpowszechnianie. Również umieszczenie tłumaczenia w pracy można by jeszcze nie traktować jako rozpowszechnienie (?), ale jeśli praca zostanie następnie umieszczona w Internecie lub jakoś inaczej upubliczniona, to już by było rozpowszechnianie... na które powinna być zgoda autora utworu tłumaczonego.

Proszę pamiętać też, że w ogólności prawo cytatu tyczy się utworów opublikowanych. Jeśli Pani tłumaczenie zostało wykonane dla Pani znajomego, czyli nie było nigdzie wcześniej rozpowszechnione, to, jak dla mnie, robi się problem z cytowaniem całości, bądź fragmentów bez zgody autora utworu pierwotnego...

Może powstać też jeszcze kwestia osobistych i majątkowych praw autorskich do pracy magisterskiej zawierającej te cytaty. Majątkowe prawa autorskie są często przenoszone na uczelnię, a wtedy Pani znajomy nie miałby już kontroli nad ewentualnym rozpowszechnianiem pracy. Czyli dla bezpieczeństwa powinna Pani posiadać pozwolenie autora utworu pierwotnego na rozpowszechnianie.

Inna rzecz, czy zacytowanie całego rozdziału w pracy magisterskiej można umotywować prawem cytatu - tu można by to oceniać wyłącznie znając całość pracy - i może być to ocena niejednoznaczna.

Jak Pani widzi sytuacja wygląda na dość skomplikowaną i jej interpretacja będzie zależeć od wszystkich detali, tak, że nie sposób tu więcej powiedzieć.


Ad.2 Cytat w ogólności powinien być oznaczony - Pani decyzją jest, jak będzie to zrealizowane. Ważne, żeby było to jednoznaczne.

Ad.3
a) nie, tu chodziło mi o hipotetyczną sytuację, kiedy wykorzystując cytaty z dzieła B, robiłaby to Pani sprzecznie z duchem upaipp.
b) tak, autor pracy magisterskiej

Ad.4. Jak napisałem, jeśli cytaty z B są oznaczone w cytowanym tekście A, to w pracy magisterskiej, moim zdaniem, w pracy powinna być zamieszczona informacja o autorze i źródle cytatów z B. A co do sposobu - vide p.2

To Pani decyduje o anonimowej, lub oznaczonej autorstwem, dystrybucji (cytatach) swojego dzieła, zgodnie z przysługującym Pani, jako posiadaczce osobistych praw autorskich (Art.16. upaipp)

"Jeśli Pani tłumaczenie zostało wykonane dla Pani znajomego, czyli nie było nigdzie wcześniej rozpowszechnione, to, jak dla mnie, robi się problem z cytowaniem całości, bądź fragmentów bez zgody autora utworu pierwotnego..."

Poruszył Pan kwestię, która wyszła przy okazji innych moich pytań na tym forum (http://forumprawne.org/prawo-autorskie/69537-tlumaczenie-fragmentu-ksiazki-do-pracy-mgr.html), dostałam tam odpowiedź, hmm..., czyżby odwrotną? Czy może to właśnie od interpretacji zależy?

Strasznie to skomplikowane... A co do tych detali, od których zależy interpretacja - cóż, nie jestem w stanie wszystkiego przewidzieć, nie wiem co się stanie z pracą, kto przejmie prawa do niej i gdzie zechce ją zamieścić...

nie, nie jest tak źle, w zasadzie obie odpowiedzi mają ten sam wydźwięk, jeśli się zrówna oba zapytania.

Tak sobie teraz myślę, że ponieważ sytuacja jest tak skomplikowana, a Pani nie rości sobie specjalnie praw do autorstwa przekładu, to dla Pani najlepszym rozwiązaniem byłoby się w takim przypadku w ogóle się nie ujawniać - czyli potraktować to tak, jakby tłumaczem był sam pani kolega, a Pani by mu, powiedzmy, tylko pomagała. Może to mało dydaktyczne, ale na pewno sytuacja stała by się o wiele klarowniejsza. Cytatu w formie tłumaczenia dokonałby więc bezpośrednio autor pracy magisterskiej. A reszta byłaby jak w poprzednich postach.

Czy to w taki razie oznacza, że jest różnica między sytuacją, gdy autorem przekładu jestem ja, a sytuacją, gdy autorem przekładu byłby mój znajomy i zarazem autor pracy magisterskiej?

jest.

Nota bene, nie znam charakteru tej pracy magisterskiej, ale tak sobie myślę, że najlepszym rozwiązaniem (pomijając własne tłumaczenie autora pracy), byłoby umieszczenie cytatu w oryginale - zapewne i tak cytat jest omawiany - więc może, w kontekście znaczenia i wymowy całej pracy, kwestia oryginalności cytatu nie powinna wpływać na wydźwięk i odbiór całej pracy.