Nie będę kwestionowała isnienia tezy P. Księżaka, ale nie potrafię się zgodzić z jego stanowiskiem.
Art. 922
§ 1. Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
§ 2. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
Odnoszę wrażenie, że autor skupił się na § 1 powyższego artykułu nie biorąc pod uwagę zapisu § 2 -
"Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą", a przecież...
Art. 1000. § 1. Jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w grani*cach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.
W mojej opinii zapis art. 1000 §1 w zakresie wskazania, że roszczenie można wysunąć względem
"osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę" determinuje przyjęcie, że powstał tu obowiązek
"ściśle związany z jego osobą", czyli osobą obdarowanego.
Przyjmując zatem, że obdarowany otrzymując/przyjmując darowiznę przyjął na siebie przyszły potencjalny obowiązek wypłaty zachowku, to tym samym przyjął na siebie obowiązek ściśle związany z jego osobą jako obdarowanego - w takim stanie rzeczy przyjąć należy, że zgodnie z art. 922 § 2.
Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, więc spadkobierca/y osoby obdarowanej, która zmarła przed darczyńcą nie odziedziczył/li obowiązku wypłaty zachowku.
Przeczytałam wskazane wyżej orzeczenie
SO w Szczecinie, ale tam jedynie przywołano stanowisko P. Księżaka:
"Podstawę odpowiedzialności A. A. (1) z tytułu uzupełnienia zachowku miał bowiem stanowić przepis art. 1000 § 1 k.c. Dług tam przewidziany jest natomiast dziedziczny (por. P. Księżak, „Zachowek w prawie polskim”, str. 400). Z tej racji uwzględnieniu nie podlegał także zarzut odnoszący się do art. 994 k.c. w zw. z art. 1000 k.c. Wprawdzie pozwany sam nie został obdarowany przez J. G. (2), jednak na skutek dziedziczenia wszedł w sytuację prawną swojej matki, M. A., przejmując po niej jednocześnie dług określony w art. 1000 § 1 k.c."
... z którym, jak już napisałam, nie potrafię się zgodzić.
W przywołanym orzeczeniu wskazano na art. 994 k.c. w zw. z art. 927 § 1 k.c. w zw. z art. 925 k.c., na podstawie których uwzględniono apelację pozwanego o zachowek, tym samym oddalono powództwo.
Art. 994 § 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.
Art. 927 § 1. Nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje.
Art. 925. Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
W Polsce nie funkcjonuje prawo precedensu, ale gdyby, to...
Bogdan z K napisał:
[W] 2008 matka (wdowa od 1983) dokonała notarialnej darowizny, podarowała mieszkanie własnościowe najstarszemu bratu
... tym samym, jeśli otwarcie spadku po darczyńcy nastąpi później niż w przyszłym roku, to i w tym przypadku zastosowanie może mieć wykładnia SO w Szczecinie.
