Niespodziewany spadek kawałka działki a formularz SD3

Dzień dobry,

Cała sprawa jest dość złożona. Otóż - mój Tata zmarł w w maju 2021, ale dopiero 1 lipca 2022 u notariusza przeprowadziłem procedurą spadkową. W efekcie odziedziczyłem połowę domu w którym mieszka moja Mama (wart bardzo dużo), i jakieś nieużytki (niewiele warty kawałek pola) w jego rodzinnej miejscowości na drugim końcu polski. Z różnych względów niestety zapomniałem zgłosić to w US. Termin minął 1 stycznia, i od tamtego czasu biegam jak kot z pęcherzem, żeby zebrać wszystkie potrzebne dokumenty i dowiedzieć się ile będę musiał zapłacić przez swoje spóźnienie (najpewniej bardzo dużo, jestem załamany).

W wyniku załatwiania papierów okazało się przypadkiem, że mój Tata był właścicielem także niewielkiego kawałka działki, o którym nikt nie wiedział i nikt mnie nie poinformował. Jest to 1/19 działki o całkowitej wielkości 60m2 (czyli jego udział to około 3 m2). Działka ta znajduje się obok terenu, na którym w latach 90tych mój Tata był właścicielem jednego z segmentów w domu szeregowym, i wygląda na to, że miała być przeznaczona na drogę. Pozostałymi współwłaścicielami są inni właściciele segmentów w ów domu szeregowym.

Segment ten został sprzedany przeszło 20 lat temu, ale ta sąsiednia działka najwyraźniej nie została sprzedana, i mój Tata dalej tam figuruje jako właściciel. Ziemia tam jest warta około 5000zł/metr, więc sporo, ale nie bardzo wiem jakbym nawet miał to sprzedać, jeśli jest to tak mały kawałek. Dodatkowo, ponieważ działka jest na skraju tego domu szeregowego, to sąsiad mieszkający na skraju ogrodził ją sobie, i zrobił tam sobie ogród. Krótko mówiąc - jestem właścicielem kilku metrów kwadratowych czyjegoś ogródka.

No i teraz nie wiem co mam z tym zrobić. Pierwszy pomysł, to żeby to w ogóle zostawić. Nie zgłaszać, nie przepisywać księgi wieczystej na siebie. Bo w sumie to nie chcę się kłócić z tym człowiekiem, który to ogrodził. Raczej go nie zmuszę do odkupienia tego od siebie, a mam dość problemów i ledwie wyszedłem z depresji i nałogów powiązanych ze śmiercią ojca, więc nie chcę sobie życia rozdrapywać na nowo. Wolę poczekać aż sam się do mnie zgłosi jak ewentualnie będzie chciał sprzedać swój dom. Bo jak rozumiem - będzie musiał mnie wtedy odnaleźć?

Czy jeśli tego nie zgłoszę, to działka pozostanie moja? Czy też stracę do niej prawo?

I wreszcie - jak to się ma do wspomnianego nieszczęsnego SD3. Czy jeśli tego nie zgłoszę, a potem wyjdzie, to ktoś mi jakąś karę wlepi? Będą z tego jakieś problemy?

Co polecacie zrobić w tej sytuacji?

Z góry dzięki!

soloo napisał:

W wyniku załatwiania papierów okazało się przypadkiem, że mój Tata był właścicielem także niewielkiego kawałka działki, o którym nikt nie wiedział i nikt mnie nie poinformował. Jest to 1/19 działki o całkowitej wielkości 60m2 (czyli jego udział to około 3 m2).

Kliknij, aby rozszerzyć...

W takim razie, odnośnie nabycia tego konkretnego udziału w działce, moim zdaniem możesz jeszcze złożyć zgłoszenie SD-Z2 na podstawie art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, czyli możesz pominąć ten składnik majątku spadkowego w zeznaniu podatkowym SD-3.

Art. 4a.
2. Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw
majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a,
zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub
prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6
miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt
późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

Kliknij, aby rozszerzyć...

W polu formularza SD-Z2 o nazwie "UWAGI SKŁADAJĄCEGO ZGŁOSZENIE" wyjaśnisz że:
Składam to zgłoszenie z zachowaniem terminu określonego w art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wyjaśniam że dopiero w dniu ................. dowiedziałem się że w skład spadku po moim ojcu wchodzi także niewielki udział w działce wskazanej w tym zgłoszeniu. Mój ojciec nie użytkował tej działki osobiście ani nigdy u nas w domu nie wspominał że jest współwłaścicielem tej działki.
Ja dowiedziałem się że w skład spadku wchodzi udział w tej działce dopiero w dniu .................. gdy uzyskałem dokumenty z rejestru gruntów i budynków potrzebne mi do złożenia zeznania podatkowego SD-3. Następnie dowiedziałem się że działka ta została ogrodzona przez właściciela sąsiadującej działki i możliwe jest że rozpoczął jej zasiedzenie. To tym bardziej uwiarygadnia że nie wiedziałem wcześniej o nabyciu tego składnika majątku spadkowego.

soloo napisał:

Wolę poczekać aż sam się do mnie zgłosi jak ewentualnie będzie chciał sprzedać swój dom. Bo jak rozumiem - będzie musiał mnie wtedy odnaleźć?

Kliknij, aby rozszerzyć...

Nie będzie musiał Ciebie odnaleźć. Po pierwsze będzie sprzedawał tylko swoją działkę, a odnośnie działki "zaanektowanej" wystarczy że przeniesie posiadanie na nabywcę i będzie on kontynuował sobie zasiedzenie. Czyli nie będziesz mu potrzebny. Jest też możliwość że po upływie 30 lat od tej "aneksji" działki złoży do sądu wniosek o stwierdzenie zasiedzenia. Twój ojciec, albo Ty jeśli się wpiszesz w KW, zostaniesz wezwany listownie lub przez ogłoszenia żeby się stawić na rozprawę. Jeśli nawet stawisz się na rozprawę to może okazać się to czystą formalnością jeśli nie będziesz potrafił podważyć faktów z jego wniosku.

soloo napisał:

sąsiad mieszkający na skraju ogrodził ją sobie, i zrobił tam sobie ogród. Krótko mówiąc - jestem właścicielem kilku metrów kwadratowych czyjegoś ogródka.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Sprawdź w księdze wieczystej nieruchomości należącej do tego sąsiada jak on się nazywa. Następnie sprawdź czy występuje on także w dziale II tej księgi wieczystej w której Twój ojciec jest współwłaścicielem.

Jeżeli sąsiad nie występuje w KW jako współwłaściciel to możesz zaproponować mu zakup Twojego udziału. Argumenty podzieliłem na dwie grupy (marchewka i kij). Piszę tak jakbyś prowadził rozmowę z sąsiadem:
1) Po odkupieniu udziału ode mnie będzie Pan mógł legalnie użytkować całą działkę jako jej współwłaściciel. Wielkość nabytego udziału nie ma znaczenia. O proszę, przeczytam Panu artykuł 206 kodeksu cywilnego.
2) jeżeli nie odkupi Pan udziału ode mnie to każdy współwłaściciel, nawet posiadający mniejszy udział niż 1/19, będzie mógł w ramach czynności zachowawczych (art. 209 kc) pozwać Pana o wydanie działki (art. 222 kc) i o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z działki - art. 224-225 kc, art. 229 kc. Jeśli odkupi Pan ode mnie udział to będzie Pan mógł już spać spokojnie że te straszne konsekwencje Panu nie grożą.

Jeżeli jednak sąsiad występuje w KW jako współwłaściciel to wtedy argumenty są inne:
1) Chcę zaproponować Panu odkupienie mojego udziału w tej działce. Będzie Pan tanim kosztem miał większy udział w działce i większe prawo do decydowania o niej - art. 204 kc.
2) Jeśli Pan nie odkupi ode mnie udziału dobrowolnie to mogę przecież zawnioskować o zniesienie współwłasności przez sąd (art. 210 kc). Tylko że wtedy do sprawy zostaną wezwani wszyscy pozostali współwłaściciele i też mogą zażądać od Pana spłaty więc po co mamy ich w to mieszać? Ja proponuję Panu zakup bez żadnych kosztów sądowych, biegłych sądowych, tylko między nami prywatna transakcja u notariusza. To jak będzie? Dogadamy się?

Przy sprzedaży udziału w działce notariusz będzie wymagał od Ciebie (na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn) zaświadczenia od Naczelnika urzędu skarbowego że podatek od nabycia udziału w tej działce został zapłacony lub nabycie było zwolnione z podatku, więc tak czy inaczej powinieneś ten składnik majątku ujawnić urzędowi skarbowemu. Poza tym, powinieneś sprawdzić w urzędzie gminy czy nie ma zaległości w podatku od nieruchomości i złożyć nową deklarację IN-1. Gmina może wyegzekwować od Ciebie nieopłacony podatek za okres ostatnich pięciu lat. Chyba że Twój ojciec w przeszłości złożył informację IN-1 wtedy gmina mogłaby wyegzekwować od Ciebie zaległy podatek za okres ostatnich trzech lat.

soloo napisał:

jakieś nieużytki (niewiele warty kawałek pola) w jego rodzinnej miejscowości na drugim końcu polski

Kliknij, aby rozszerzyć...

W jakiej gminie? Może odkupię