Prawa do projektu wykonanego poza godzinami pracy

Szanowni forumowicze,

(nie jestem pewien, czy temat dotyczy bardziej Prawa Autorskiego czy Prawa Pracy, proszę o przeniesienie, jeśli wybrałem zły dział)

• jestem zatrudniony jako programista na podstawie Umowy o Pracę,
• moi koledzy z zespołu przez kilka tygodni pracowali nad integracją małej części pewnego zewnętrznego systemu,
• z własnej inicjatywy, samodzielnie, w czasie wolnym, na własnym sprzęcie w mieszkaniu, oraz korzystając z publicznie dostępnej dokumentacji w kilka wieczorów napisałem bibliotekę, która zapewnia pełną obsługę tego systemu,
• w ten sam sposób przygotowałem propozycję zmian w projekcie firmowym która wprowadza moją bibliotekę zamiast kodu moich kolegów,
• zmiana została zaakceptowana przez zespół i jest wykorzystywana w projekcie.

Problem: biblioteka jest trzymana w moim prywatnym repozytorium i ściągana z niego podczas każdej instalacji projektu (dałem kolegom z zespołu dostęp tylko-do-odczytu). Chciałbym zachować do niej pełne prawa autorskie, także majątkowe - dając firmie bezpłatną licencję na korzystanie z niej. W mojej umowie o pracę nie ma żadnych specyficznych zapisów dotyczących przeniesienia autorskich praw majątkowych. Nikt z moich przełożonych nie jest świadomy istnienia tego rozwiązania, są to osoby nietechniczne.

Pytania:

1. czy dotyczy mnie art. 12 ustawy prawo autorskie, tj. automatyczne przejęcie praw autorskich majątkowych pracodawcy związanych z wykonywaniem obowiązków?
2. czy mogę przekazać firmie licencję do projektu bez podpisywania umowy, np. poprzez zawarcie odpowiednich zapisów w tekście licencji zawartym jako plik w kodzie? Na potrzeby tematu załóżmy, że przełożeni będą robili problemy, tj. będą żądali "oddania" projektu jak ich własnego,
3. jeśli nie chcę za to żadnego wynagrodzenia, a jedynie zachowania praw do stosowania biblioteki w przyszłości w innych projektach, to czy muszę składać wniosek racjonalizatorski?
4. czy jeśli niemożliwe jest, abym zachował prawa autorskie do biblioteki, to czy mogę usunąć wszelkie odwołania do niej i przywrócić poprzednią wersję kodu moich kolegów?
5. jakie inne ustawy i rozporządzenia powinienem znać / przeczytać, żeby umieć się poruszać w tego typu kwestiach?

randomizer napisał:

... czy dotyczy mnie art. 12 ustawy prawo autorskie, tj. automatyczne przejęcie praw autorskich majątkowych pracodawcy związanych z wykonywaniem obowiązków? ...

Kliknij, aby rozszerzyć...

Jest to dość prawdopodobne tym bardziej, że takie działanie należy do Twoich obowiązków. To, że wykonałeś te pracę w czasie wolnym może być podstawą do uzyskania dodatkowego wynagrodzenia.

Należało tę kwestię rozwiązać w sposób prawidłowy. Na początku zaproponować pracodawcy, na podstawie osobnej umowy o dzieło określającej zasady przekazania dzieła do wykorzystania, wykonanie w czasie własnym odpowiedniej biblioteki.

Rozmawiałem z prawnikiem i dowiedziałem się, że:

• pracodawca nie nabywa automatycznie praw do własnych projektów pracowników, ale:
• kwestia praw do projektów robionych po godzinach, a związanych z tym, co robi firma to "szara strefa",
• z jednej strony to pracodawca musi udowodnić naruszenie przepisów, z drugiej jednak to on ma prawników i pieniądze, nie pracownik,
• jedyną informacją o którą można się oprzeć byłby wyrok sądu, do którego żaden pracownik nie zechce pójść.

Krótko mówiąc muszę sam wyjaśnić sprawę z nietechnicznymi przełożonymi.

LeszsekS napisał:

zaproponować pracodawcy, na podstawie osobnej umowy o dzieło określającej zasady przekazania dzieła do wykorzystania, wykonanie w czasie własnym odpowiedniej biblioteki.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Ze względu na dynamikę sił pomiędzy pracownikiem a pracodawcą ten drugi zawsze może powiedzieć "dobry pomysł", a zaraz potem wydać polecenie "teraz zrób to w czasie pracy", czego nie można odmówić, ani w żaden sposób się obronić. Każdą próbę "zrobienia więcej" może podsumować "przecież za to Ci płacę". Czy istnieje jakiekolwiek wyjście z tej sytuacji?

randomizer napisał:

... Czy istnieje jakiekolwiek wyjście z tej sytuacji?

Kliknij, aby rozszerzyć...

Jeśli faktycznie takie działania leżą w zakresie Twoich obowiązków, prócz dobrej woli pracodawcy nie ma manewru.

LeszsekS napisał:

Jeśli faktycznie takie działania leżą w zakresie Twoich obowiązków

Kliknij, aby rozszerzyć...

Zgadzam się, tylko, że ulepszenia związane z pracą pracownika... zawsze leżą w zakresie obowiązków pracownika.

• projektant który stworzy zestaw bloków które powtarzają się w projektach - projektowanie to jego obowiązek,
• programista który napisze kod usprawniający pracę - programowanie to jego obowiązek,
• grafik, który zrobi zestaw ikon - rysowanie to jego obowiązek,
• analityk, który stworzy przydatne makra w Excelu - przygotowywanie zestawień w arkuszach kalkulacyjnych to jego obowiązek,
• etc.

To znaczy, że na umowie o pracę praktycznie nie można robić nic związanego jakkolwiek z własną pracą. Dopiero na Umowie o Dzieło, zleceniu, lub posiadając DG ma się przynajmniej domniemane prawo własności do swoich projektów.

randomizer napisał:

... na umowie o pracę ...

Kliknij, aby rozszerzyć...

Nie ma żadnych prawnych przeszkód aby w umowie o pracę, szczególnie w przypadku gdy ma ona z założenia charakter twórczy a jej wynikiem są utwory, zawrzeć odpowiednie regulacje dotyczące praw autorskich majątkowych. Zauważ, że wspomniany wyżej Art. 12. PA mówi Jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej