Spadek po osobie obcej a zachowek

Witam, chciałbym zasięgnąć porady w kwestii wypłaty zachowku. Postaram sie po krótce opisać sytuację i zadać pytania w punktach.
Otóż, moja matka otrzymała w darowiznie od swojej koleżanki (nie jest z nami spokrewniona) mieszkanie. Aktualnie trwa sprawa spadkowa. Ja z moją żona, jestśmy wymienieni w testamencie zmarłej, jako osoby, które dziedziczą to mieszkanie w przypadku śmierci mojej matki.
I tu mam pytania.
1) Czy moja mama może zrzec się tego testamentu podczas rozprawy i to będzie oznaczało, że mieszkanie automatycznie przejdzie na mnie i na moją żonę? Chciałbym uniknąć sytuacji, w której mama zżeka się prawa do mieszkania, a one przejdzie na któregoś z innych spadkobierców ( w testamencie uwzglednionych jest kilka osob, w tym rodzina zmarłej).
2) Czy jeżeli moja mama przyjmie to mieszkanie w spadku (wpisana jest tylko ona w testamencie), oznaczać to będzie , że również mieszkanie będzie w "posiadaniu" jej męża (mojego ojca) ? Czy to będzie tylko jej własność? Moj ojciec ma córkę z innego małżeństwa i mimo, że formalnie nie utrzymują kontaktu nie została ona wydziedziczona przez niego.
3) Czy jeżeli mieszkanie zostane przepisane w formie darowizny na mnie lub na moje dziecko, to czy mój brat może domagać się zachowku? Nie do końca rozumiem kiedy można się o niego upomnieć, natomiast mój brat ma dostać po śmierci moich rodziców inne mieszkanie, dlatego formalnie nie jest pozostawiony bez niczego, ale jako że to mieszkanie jest " z zewnatrz" dopytuje on o zachowek za nie.


moderacja

Gamlon napisał:

Otóż, moja matka otrzymała w darowiznie od swojej koleżanki (nie jest z nami spokrewniona) mieszkanie.

Kliknij, aby rozszerzyć...

1. Chyba się pomyliłeś i nie w darowiźnie ale w testamencie?
2. Czy testament koleżanki został sporządzony w formie aktu notarialnego?
3. Czy możesz zacytować dokładnie (a nie z pamięci) postanowienie testamentu dotyczące mieszkania? Na razie mam pewności czy jest to zapis zwykły czy windykacyjny czy dziedziczenie.
4. Kiedy Twoja mama dowiedziała się o treści testamentu? Jak dawno temu nastąpiła śmierć koleżanki?

Gamlon napisał:

Czy jeżeli moja mama przyjmie to mieszkanie w spadku (wpisana jest tylko ona w testamencie), oznaczać to będzie , że również mieszkanie będzie w "posiadaniu" jej męża (mojego ojca) ? Czy to będzie tylko jej własność?

Kliknij, aby rozszerzyć...

Majątek nabyty przez dziedziczenie lub zapis przez jednego z małżonków nie wchodzi do majątku wspólnego małżonków a tylko do majątku osobistego danego małżonka, chyba że spadkodawczyni wyraźnie zastrzegła inaczej (art. 33 krio). Skoro spadkodawczyni nie wymieniła w ogóle w testamencie osoby męża Twojej mamy to nawet nie widzę sensu pytać o to czy w testamencie wyraziła swoją wolę aby mieszkanie weszło do majątku wspólnego obojga małżonków.

Gamlon napisał:

Czy jeżeli mieszkanie zostane przepisane w formie darowizny na mnie lub na moje dziecko, to czy mój brat może domagać się zachowku?

Kliknij, aby rozszerzyć...

Nie ma znaczenia w jaki sposób mieszkanie znalazło by się w majątku mamy. Jeżeli darowizna tego mieszkania zostanie dokonana przez mamę to po jej śmierci wartość tej darowizny zostanie doliczona do spadku mamy co potencjalnie powiększa zachowek należny każdemu z dzieci. Na należny zachowek zalicza się jednak otrzymane darowizny więc jeśli Twój brat otrzyma od mamy jakąś inną darowiznę o wartości przynajmniej odpowiadającej jego przyszłemu zachowkowi to nie będzie mógł żądać od Ciebie uzupełnienia należnego mu zachowku.

Po pierwsze dzieki wielkie za odpowiedz!
1. Tak, pomyliłem się, chodziło o testament, nie o darowiznę.
2. Tak, testament został sporządzony w formie aktu notarialnego.
3.
" Moja Mama nabędzie nieruchomość położoną w XXX z księgą wieczystą XX, w przypadku gdyby Moja Mama nie chciała lub nie mogła być zapisobiercą windykacyjnym, to nieruchomość stanowiąca lokal mieszkalny nabędą: Ja i Moja Żona - do ich majątku wspólnego(postanowienie)"
4. Koleżanka matki zmarła dokładnie rok temu, o testamencie dowiedzieliśmy się w tym samym czasie.


Czy w takim wypadku lepiej jest by matka zrzekła się już teraz, podczas trwającej sprawy spadkowej, swojej części ? Czy lepiej byłoby gdyby przyjęła ten spadek, a następnie przepisała na mnie lub mojego syna?

W całej tej sprawie jest jeszcze inna kwestia, która w sumie też mnie zastanawia Otóż, żeby nie było tak kolorowo, zmarła sporządziła jeszcze jeden testament - pisany ręcznie w 2019 roku, w tym notarialnym nie odwołała zapisów tego ręcznego - prawdopodobnie niedopatrzenie notariusza. Dla naszej rodziny zapisy obu testamentów są takie same, tzn. i w jednym i w drugim testamencie przepisała ona mieszkanie na moją matkę, ale w tym ręcznym testamencie z 2019 uwzględniła też męża mojej matki, mojego ojca. Prawdę mówiąc nic nie przemawia za tym, aby pierwszy testament był tym na podstawie którego sąd będzie rozdzielał majątek zmarłej, ale czy sąd musi np. działać w ramach tylko jednego testamentu, czy np. może wybrać kilka postanowień z pierwszego, a kilka z notarialnego?

Najpierw uzupełnię to co napisałem w ostatnim zdaniu mojego poprzedniego postu aby nie było to opatrznie zrozumiane. Otóż, na zachowek należny bratu po jego matce zalicza się nie tylko otrzymane przez niego darowizny od matki ale także majątek który nabędzie on w spadku po matce.

Gamlon napisał:

Czy w takim wypadku lepiej jest by matka zrzekła się już teraz, podczas trwającej sprawy spadkowej, swojej części ?

Kliknij, aby rozszerzyć...

Byłoby lepiej bo wtedy zbędna byłaby darowizna od mamy dla Ciebie ale niestety odrzucenie zapisu windykacyjnego przez mamę nie jest już możliwe. Przepisy o przyjęciu i odrzuceniu spadku stosuje się odpowiednio do zapisów windykacyjnych (art. 981^5 kc). Twoja mama dowiedziała się o swoim powołaniu do zapisu windykacyjnego ponad sześć miesięcy temu więc minął już termin w którym mogła złożyć oświadczenie o odrzuceniu przypadającego jej zapisu. Zapis nie może więc przejść na Ciebie i żonę jako osoby podstawione na taką okoliczność.

Po sądowym stwierdzeniu nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego mama będzie mogła przenieść na Ciebie jego własność umową darowizny albo umową o dożywocie. Umowa o dożywocie ma tę zaletę że nie daje Tobie bezpłatnego przysporzenia a więc wartość mieszkania nabytego taką umową nie powiększa zachowku należnego spadkobiercom mamy.
Gdyby jednak mama zdecydowała się przekazać Ci mieszkanie umową darowizny to służebność osobista mieszkania ustanowiona dla mamy spowoduje znaczące obniżenie wartości tej darowizny (doliczanej do spadku po mamie). Co też jest korzystne dla Ciebie, chyba że mieszkanie będziesz miał zamiar sprzedać to wtedy mama powinna zrzec się służebności osobistej i wykreślić ją z księgi wieczystej.

Gamlon napisał:

czy sąd musi np. działać w ramach tylko jednego testamentu, czy np. może wybrać kilka postanowień z pierwszego, a kilka z notarialnego?

Kliknij, aby rozszerzyć...

Sąd powinien uwzględnić w postępowaniu spadkowym takie postanowienia z wcześniejszego testamentu które są niesprzeczne z postanowieniami późniejszego testamentu.
Twój tata został pominięty w późniejszym postanowieniu testamentu dotyczącym tego samego składnika majątku (mieszkania) a więc nie da się Twojego taty uznać za współnabywcę mieszkania na podstawie tamtego wcześniejszego postanowienia testamentu.