Zapis zwykły można odrzucić dopóki nie zostanie on wykonany. W tym celu zapisobierca składa oświadczenie skierowane do osoby obciążonej zapisem (art. 973 kc).
Gdy w testamencie nie ma ustanowionego spadkobiercy testamentowego to przyjmuje się że zapis zwykły obciąża wszystkich spadkobierców ustawowych.
A gdy zapisobierca jest jednocześnie jednym ze spadkobierców ustawowych to oświadczenie o odrzuceniu zapisu musi skierować do pozostałych spadkobierców ustawowych.
Wydaje się więc że wystarczy że złożysz takie pisemne oświadczenie skierowane do swojej siostry a siostra na jego kopii poświadczy Ci datę jego przyjęcia.
Jednak sprawę komplikuje tu fakt że przedmiot zapisu (dom) wyczerpuje cały spadek.
Reguła interpretacyjna treści testamentu określona w art. 961 kc stanowi że:
Art. 961 kodeksu cywilnego Jeżeli spadkodawca przeznaczył oznaczonej osobie w testamencie
poszczególne przedmioty majątkowe, które wyczerpują prawie cały spadek, osobę
tę poczytuje się w razie wątpliwości nie za zapisobiercę, lecz za spadkobiercę
powołanego do całego spadku. Jeżeli takie rozrządzenie testamentowe zostało
dokonane na rzecz kilku osób, osoby te poczytuje się w razie wątpliwości za
powołane do całego spadku w częściach ułamkowych odpowiadających
stosunkowi wartości przeznaczonych im przedmiotów.
Twoja mama mogła w testamencie rozwiać te wątpliwości pisząc na przykład:
Wyjaśniam że moją wolą nie jest powołanie mojej córki Ewy na spadkobiercę testamentowego ale tylko i wyłącznie ustanowienie dla niej zapisu zwykłego naddziałowego.
Jeżeli jednak tego nie wyjaśniła to treść testamentu musi być zinterpretowana w taki sposób że Ty nie jesteś zapisobiercą lecz spadkobiercą testamentowym powołanym do dziedziczenia całości spadku.
Powstaje więc pytanie, czy możesz teraz odrzucić spadek przypadający Ci z tytułu testamentu a przyjąć spadek przypadający Ci z ustawy.
Art. 1022. Spadkobierca powołany do spadku zarówno z mocy testamentu,
jak i z mocy ustawy może spadek odrzucić jako spadkobierca testamentowy,
a przyjąć spadek jako spadkobierca ustawowy.
Art. 1015. § 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być
złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się
o tytule swego powołania.
§ 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest
jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Odrzucenie spadku przypadającego z testamentu możliwe jest tylko w terminie 6-ciu miesięcy liczonym od daty dowiedzenia się o tytule powołania na spadkobiercę testamentowego (ale oczywiście nie wcześniej niż od dnia śmierci spadkodawcy).
Zakładając że treść testamentu poznałaś nie dalej jak 6 miesięcy temu (na przyklad odnalazłaś testament porządkując rzeczy mamy dopiero kilka miesięcy po jej śmierci) to nie widzę problemu abyś złożyła teraz takie oświadczenie u notariusza. Nie masz długów więc żaden wierzyciel nie będzie podważał skuteczności Twojego oświadczenia. Siostra też nie będzie go podważać bo nie jest to w jej interesie. W takim przypadku możesz nie czytać dalszej części postu
Jeżeli jednak treść testamentu znałaś już ponad 6 miesięcy temu to mam wątpliwość czy termin na odrzucenie przez Ciebie spadku przypadającego z testamentu już minął czy jeszcze nie.
Czy spadkobierca powienien znać i zastosować się do reguły intepretacyjnej z art. 961 kc i założyć że nie jest zapisobiercą lecz spadkobiercą testamentowym czy też może należy brać pod uwagę datę dowiedzenia się o zastosowaniu reguły interpetacyjnej z wiarygodnego źródła jakim jest sąd lub notariusz w postępowaniu spadkowym i dopiero wtedy następuje chwila obiektywnego dowiedzenia się o tytule powołania do dziedziczenia całego spadku a więc i data rozpoczęcia biegu 6-cio miesięcznego terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu (lub przyjęciu) spadku przypadającego z testamentu?
Odpowiadając na powyższe pytanie, doszedłem do wniosku że po upływie okresu 6-ciu miesięcy liczonego od daty poznania treści testamentu możliwe jest odrzucenie spadku przypadającego z testamentu i przyjęcie spadku przypadającego z ustawy tylko po zatwierdzeniu przez sąd uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu (art. 1019 kc).