annakropkat napisał:
... co z moimi prawami do dysponowania materiałem filmowym i fotograficznym, za który zapłaciłam?
Prawa autorskie.
Na początek należy powiedzieć, że fotografie ślubne stanowią zwykle
utwory w świetle Art.1. USTAWY z dnia 4 lutego 1994 r. "o prawie autorskim i prawach pokrewnych", (zwana dalej upaipp) co oznacza, że są chronione prawami autorskimi, określanymi przytoczoną ustawą. Oznacza to jednocześnie to, że sposoby korzystania z takich fotografii również określane są poprzez zapisy tej ustawy. Czyli czym innym staje się własność egzemplarza zdjęcia (np. papierowa odbitka), a czym innym prawa autorskie, określające sposoby korzystania ze zdjęcia.
FOTOGRAF jako
autor zdjęć staje się w momencie wykonania zdjęć
właścicielem wszystkich praw autorskich do tychże fotografii. I jest to niezależne od sposobu w jaki powstały zdjęcia - z inicjatywy autora czy też zostały zamówione przez zamawiającego.
W skład praw autorskich wchodzą następujące:
- osobiste prawa autorskie
są to niezbywalne prawa autora, między innymi do podpisywania utworu swoim nazwiskiem, integralność i nienaruszalność formy utworu, czy nadzór nad wykorzystaniem utworu. Autor (tu fotograf) nie może się ich zrzec, ale może ich nie egzekwować - przykładowo zrezygnować z podpisywania zdjęć swoim nazwiskiem / nazwą zakładu... Więcej - Art.16.upaipp.
- majątkowe prawa autorskie
są to przysługujące autorowi prawa do wyłącznego korzystania ze swoich dzieł. Prawa te mogą być przeniesione na inną osobę w całości lub części. Autor może również udzielić zgody na wykorzystanie zdjęć - są to: licencja zwykła lub licencja wyłączna - w tym przypadku pozostaje w dalszym ciągu właścicielem majątkowych praw autorskich. Więcej - Art.17.upaipp.
- prawa do zezwalania na realizację praw zależnych do wykonanych utworów
są to prawa do zezwalania na korzystanie z opracowań utworów (zdjęć) dokonanych przez inne osoby. Opracowaniami mogą być wszelkie twórcze modyfikacje zdjęć, jak kadrowanie, stosowanie filtrów, zmiana kolorystyki, etc... Podobnie do majątkowych praw autorskich prawa te można przenosić na inne osoby. I co istotne - prawa te należy przenosić niezależnie od przenoszenia majątkowych praw autorskich. Więcej - Art.2. oraz 46.upaipp.
Umowa o dzieło
Jest to standardowa umowa, którą zawiera się dla zamówienia dzieła (tu zdjęć). W wyniku realizacji
samej umowy,
zamawiający (a nie
zleceniodawca, który występuje przy umowach zleceniach) staje się posiadaczem
egzemplarza/y zamówionego dzieła (tu fotografii) zgodnie z Art.52.upaipp. Tak dla ciekawości - warto też poczytać o samych umowach o dzieło -
http://forumprawne.org/umowy-zlecenia-o-dzielo/73780-kodeks-cywilny-umowy-o-dzielo.html
Korzystanie z utworów / fotografii
Aby móc korzystać z otrzymanych
egzemplarzy zdjęć, zgodnie z upaipp potrzebne jest posiadanie
praw autorskich do zdjęć lub stosownej
licencji pozwalającej na wykorzystywanie zdjęć. To zaś, jaka forma zostanie przyjęta, zależy już
wyłącznie od umowy pomiędzy fotografem a zamawiającym.
- Przeniesienie majątkowych praw autorskich do zdjęć
jest to dla zamawiającego najkorzystniejsza forma, dzięki której staje się on, w przypadku przeniesienia całości majątkowych praw autorskich oraz praw do zezwalania na realizację praw zależnych, jedyną osobą mogącą wykorzystywać te fotografie. Przeniesienie majątkowych praw autorskich wymaga obligatoryjnie pisemnej umowy - Art.53.upaipp. Problem w tym, że fotograf nie jest zobowiązany do przedstawienia informacji o takiej opcji zamawiającemu...
- Licencja zwykła (domyślna) na korzystanie ze zdjęć.
Inną formą jest udzielenie przez fotografa licencji na wykorzystanie zdjęć przez zamawiającego. Zamawiający ma jedynie prawa do korzystania ze zdjęć, prawa autorskie pozostają przy autorze czyli fotografie, czyli może on niezależnie i w dowolny sposób w dalszym ciągu wykorzystywać wykonane zdjęcia. Warunki i zakres korzystania ze zdjęć przez zamawiającego określane przez licencję są oczywiście do negocjacji przez obie strony, jednakże w praktyce bywa, że zamawiający w ogóle nie jest informowany o istnieniu takiej licencji, zaś sama licencja jest domyślna, zawężając możliwości korzystania ze zdjęć przez zamawiającego do dozwolonego użytku własnego - Art.23.upaipp. Licencja zwykła nie musi posiadać formy pisemnej.
- Licencja wyłączana na korzystanie ze zdjęć
Jest to podobne rozwiązanie do licencji zwykłej - z tą jedną różnicą, że zamawiający ma prawo do wyłącznego korzystania z utworów / zdjęć w zakresie objętym tą licencją. Licencja wyłączna wymaga umowy pisemnej - Art.67.upaipp
Rozpowszechnianie wizerunku
zgodnie z Art.81.upaipp rozpowszechnianie wizerunku osoby może nastąpić
wyłącznie za jej wyraźnym przyzwoleniem (poza wyjątkami wskazanymi w przepisie). Tak więc, rozważając typową sytuację, to pomimo tego, że fotograf posiadałby prawa autorskie do wykonanych przez siebie fotografii, to nie mógłby ich wykorzystywać w zakresie, gdzie występowałyby wizerunki osób, a on nie posiadałby ich zgód.
"Zleceniobiorca zastrzega sobie prawa autorskie (prawo do możliwości publikowania fragmentów zmontowanego filmu oraz zdjęć na stronie internetowej".
Sam w sobie zapis jest dziwny, chyba, że wiąże się on z jakimiś niezacytowanymi warunkami umowy.
Bo, jeśli jest to jedyny zapis odnośnie praw autorskich, to właściwie nic nie wnosi, gdyż fotograf i tak byłby posiadaczem praw autorskich, a więc mógłby dowolnie dysponować zdjęciami lub ich fragmentami, zaś jeśli rozumiane przez to miałoby być wyrażenie zgody na publikację wizerunku przez osoby tam widniejące, to moim zdaniem nie jest to
wyraźna zgoda na rozpowszechnianie wizerunku, a jedynie jakaś pośrednia... już pomijając kwestię, że zgodę taką wyraziłby tylko zamawiający, a co z pozostałymi osobami...
Oczywiście, analogiczna sytuacja odnosiłaby by się i do filmu.
Popatrz również w Archiwum albo użyj opcji 'Szukaj' - tematyka fotografii ślubnych była już wielokrotnie na forum.
