Po śmierci współmałżonka i uprzednim złożeniu wniosku możliwe jest otrzymanie renty dla wdów lub wdowców, jeśli zmarły małżonek do śmierci pobierał rentę lub emeryturę, bądź posiadał minimalny wymagany 5-letni okres ubezpieczenia (ewentualnie warunek ten został spełniony przedwcześnie, np. na skutek wypadku przy pracy).
Zarejestrowany związek partnerski pomiędzy osobami tej samej płci jest traktowany pod każdym względem, jak istniejący związek małżeński. Rentę może otrzymać osoba, która pozostawała w związku małżeńskim ze zmarłym co najmniej przez 1 rok przed jego śmiercią. Minimalny okres trwania związku małżeńskiego nie obowiązuje tylko w przypadkach, gdy związek małżeński został zawarty przed 1 stycznia 2002 r., lub nie został zawarty ze względów materialnych.
Renta dla wdów/wdowców może być wypłacana w postaci małej lub dużej renty. Do otrzymywania dużej renty są uprawnione osoby, które
- ukończyły 45 rok życia
- lub są niezdolni do pracy
- lub wychowują własne dziecko albo dziecko osoby zmarłej, które nie ukończyło 18 lat
-a także osoby przebywające we wspólnym gospodarstwie domowym, opiekujące się dzieckiem własnym lub dzieckiem osoby zmarłej, które ze względu na niesprawność fizyczną, umysłową lub psychiczną nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie.
Ustawowy wiek uprawniający do dużej renty dla wdów/wdowców będzie w przypadku śmierci po 31 grudnia 2011 r. stopniowo podwyższony do 47 lat.
Osobom, które nie spełniają warunków koniecznych do uzyskania dużej renty dla wdów/wdowców, przysługuje mała renta dla wdów/wdowców, wypłacana maksymalnie do 24 miesięcy po śmierci osoby ubezpieczonej. Stanowi ona 25% renty lub emerytury, którą otrzymywałaby osoba ubezpieczona.
Duża renta dla wdów/wdowców wypłacana jest na stałe i stanowi w normalnym przypadku 55% renty lub emerytury, którą otrzymywałaby osoba ubezpieczona. Jeśli związek małżeński zawarty został przed 1 stycznia 2002 r. i jeden z małżonków urodził się przed 2 stycznia 1962 r., wówczas wypłacana jest również mała renta bez ograniczeń.
Jeżeli osoba pobierająca rentę dla wdów/wdowców ponownie zawrze związek małżeński, traci prawo do renty rodzinnej po osobie zmarłej. Po złożeniu odpowiedniego wniosku można otrzymać jednorazową rekompensatę pobieranej własnej renty/emerytury. Stanowi ona równowartość 24-krotności średniej kwoty tego świadczenia z ostatnich 12 miesięcy.
Jeśli ponownie zawarty związek małżeński zostanie rozwiązany, może być wypłacana renta dla wdów/wdowców po przedostatnim małżonku. W tym przypadku mogą być doliczone ewentualne uprawnienia nabyte w drugim związku małżeńskim.