Wyrok
Sądu Najwyższego
z dnia 29 października 2001 r.
III KKN 364/01
Kodeks wykroczeń przewiduje zasadę, iż wykroczenie można popełnić zarówno umyślnie jak i nieumyślnie, lecz niektóre wykroczenia opisane są w taki sposób, że mogą być popełnione tylko umyślnie, a zatem odpowiedzialność w takich wypadkach może zachodzić tylko wtedy, gdy zostanie ustalone, iż sprawca wykroczenia popełnił je umyślnie. Do wykroczeń takich należą te, które w swoich ustawowych znamionach zawierają wyraźne wskazanie, że wykroczeniem jest jedynie czyn umyślny bądź też takie, w których nie jest to wyraźnie wskazane, lecz z istoty wykroczenia wynika, że karalne są jedynie działania umyślne. Do tych ostatnich zaliczyć trzeba wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. jako, że kradzież należy do wykroczeń kierunkowych, które mogą być popełnione wyłącznie w zamiarze bezpośrednim. Podmiotową cechą kradzieży jest zabór w celu przywłaszczenia, czyli chęć włączenia skradzionego mienia do majątku sprawcy lub postąpienia z nim jak z własnym. Kiedy nie można stwierdzić tego celu działania - nie mamy do czynienia z kradzieżą
LEX nr 51495, Prok.i Pr.-wkł. 2002/3/14
51495
Dz.U.2010.46.275: art. 119
Skład orzekający
Przewodniczący: Prezes SN Lech Paprzycki.
Sędziowie SN: Andrzej Konopka (spr.), Wiesław Kozielewicz.
Sentencja
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 29 października 2001 r., w trybie art. 535 § 3 k.p.k. sprawy Agnieszki K., oskarżonej z art. 119 § 1 k.w. z powodu kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść Agnieszki K. od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 22 marca 2001 r., zmieniającego orzeczenia Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym z dnia 10 lipca 2000 r.,
1) uchyla zaskarżony kasacją wyrok oraz zmienione nim orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym z dnia 10 lipca 2000 r. i uniewinnia Agnieszkę K. od popełnienia przypisanego jej czynu,
2) kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.
Uzasadnienie faktyczne
Orzeczeniem zaocznym z dnia 10 lipca 2000 r., Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym uznało Agnieszkę K. za winną tego, że w dniu 30 stycznia 2000 r. w sklepie A., dokonała kradzieży rękawiczek o wartości 4,90 zł na szkodę wymienionego sklepu, to jest popełnienia wykroczenia określonego w art. 119 § 1 k.w. Za tak opisany czyn Kolegium wymierzyło Agnieszce K. karę 100,00 zł grzywny.
Od niniejszego orzeczenia Agnieszka K. wniosła odwołanie, po rozpoznaniu, którego wyrokiem z dnia 22 marca 2001 r., Sąd Rejonowy zaskarżone orzeczenie zmienił w ten sposób, iż przyjął, że oskarżona Agnieszka K. działała nieumyślnie i na podstawie art. 39 § 1 k.w. odstąpił od wymierzenia jej kary.
Kasację od tego wyroku, na korzyść Agnieszki K., wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 119 § 1 k.w., polegającego na uznaniu oskarżonej za winną popełnienia przypisanego jej czynu, mimo braku w jej zachowaniu znamion określonego w tym przepisie wykroczenia, co mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.
Podnosząc ten zarzut Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia przypisanego jej wykroczenia.
Uzasadnienie prawne
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym. W motywach do kasacji podniesiono m.in., że wprawdzie Kodeks wykroczeń przewiduje zasadę, iż wykroczenie można popełnić zarówno umyślnie jak i nieumyślnie, (co podnosi się także w uzasadnieniu zaskarżonego kasacją wyroku) to niektóre wykroczenia opisane są w taki sposób, że mogą być popełnione tylko umyślnie, a zatem odpowiedzialność w takich wypadkach może zachodzić tylko wtedy, gdy zostanie ustalone, iż sprawca wykroczenia popełnił je umyślnie. Do wykroczeń takich należą te, które w swoich ustawowych znamionach zawierają wyraźne wskazanie, że wykroczeniem jest jedynie czyn umyślny bądź też takie, w których nie jest to wyraźnie wskazane, lecz z istoty wykroczenia wynika, że karalne są jedynie działania umyślne. Do tych ostatnich zaliczyć trzeba wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. jako, że kradzież należy do wykroczeń kierunkowych, które mogą być popełnione wyłącznie w zamiarze bezpośrednim. Podmiotową cechą kradzieży jest zabór w celu przywłaszczenia, czyli chęć włączenia skradzionego mienia do majątku sprawcy lub postąpienia z nim jak z własnym. Kiedy nie można stwierdzić tego celu działania - nie mamy do czynienia z kradzieżą (por. M. Bojarski, W. Radecki, Kodeks wykroczeń z komentarzem, Warszawa 1992 r., str. 25 i 250).
Poglądy te należy w pełni podzielić. W świetle niekwestionowanych ustaleń Sądu Rejonowego, działanie Agnieszki K. było nieumyślne, a zatem wyrażony przez ten sąd pogląd prawny, że nieumyślnie dopuściła się ona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. należało uznać za błędny i orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego wyroku.
