wyrok SN - PRAWO CYWILNE

Poszukuję wyroku SN sygn. akt I CKN 459/97. Czy ktoś mógłby podać mi gdzie znajdę jego pełną treść?

Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 3 lutego 1998 r. I CKN 459/97

Stwierdzenie, że powód nadużywa prawa podmiotowego, wymaga ustalenia okoliczności pozwalających skonkretyzować, które działania pozostają w sprzeczności z normami moralnymi godnymi ochrony i przestrzegania w stosunkach społecznych. Brak takich okoliczności uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisu art. 5 kc.

Uzasadnienie

Sąd Wojewódzki w Gdańsku po rozpoznaniu sprawy z powództwa Spółdzielni Pracy Odlewników i Mechaników Samochodowych w K. przeciwko Telekomunikacji Polskiej S.A., Zakład w E. nakazał pozwanej zainstalowanie nieodpłatnie dwóch stacji telefonicznych dla powodowej Spółdzielni jako abonenta, a oddalił roszczenie o odszkodowanie.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia. Powodowa Spółdzielnia używała dwóch stacji telefonicznych. Na skutek pisma członka jej zarządu pozwany Zakład rozwiązał umowę abonencką i przekazał stacje osobom fizycznym. Sąd ustalił, że oświadczenie woli w sprawie rezygnacji z telefonów było nieskuteczne w świetle postanowień statutu Spółdzielni. Osoba winna tego stanu została wykluczona ze Spółdzielni. Od listopada 1994 r. Spółdzielnia bezskutecznie ubiegała się o przywrócenie stacji telefonicznych. W toku procesu, powódka zażądała także odszkodowania, twierdząc że ze względu na brak telefonu nie mogła wydzierżawić należących do niej pomieszczeń, co naraziło ją na szkodę w wysokości 10.000 zł.

Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo o odszkodowanie uznając, że strona pozwana nie może ponosić odpowiedzialności za wszelkie skutki wywołane nieważnym oświadczeniem woli byłego członka zarządu, gdyż odpowiedzialność pozwanego związana jest tylko z prowadzoną przez niego działalnością.

Rewizja strony powodowej zawierająca żądanie zmiany zaskarżonego wyroku przez zasądzenie odszkodowania z odsetkami i kosztami procesu została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 1997 r. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że żądanie powodowej Spółdzielni zostało uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc), gdyż sprowadza się do przerzucenia na pozwaną wszelkich skutków nieprzestrzegania statutu przez członka jej zarządu.

Kasacja od tego wyroku przytacza pierwszą podstawę (art. 393[1] pkt 1 kpc) wskazując naruszenie art. 5 kc. W uzasadnieniu skarżący powołuje się również na postanowienia regulaminu wykonywania usług telekomunikacyjnych o charakterze powszechnym przez Telekomunikację Polską S.A., w myśl których pozwana miała obowiązek sprawdzenia danych dotyczących uprawnień do złożenia oświadczeń woli w zakresie związanym m.in. z zawarciem i wypowiedzeniem umowy o korzystanie z usług pozwanej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest uzasadniona. Sąd Apelacyjny nie ustalił faktów niezbędnych do oceny żądania powodowej Spółdzielni w świetle zasad współżycia społecznego. Klauzula generalna zawarta w art. 5 kc nie może być rozumiana jako pozostawienie sądowi orzekającemu dowolności w udzielaniu stronie powodowej ochrony prawnej lub odmowy takiej ochrony. Na treść zasad współżycia składają się akceptowane i godne ochrony reguły rzetelnego postępowania w stosunkach społecznych. Wymagają one konkretyzacji w każdej sprawie, w której wchodzi w grę zarzut nadużycia prawa podmiotowego.

Stwierdzenie, że powód nadużywa prawa podmiotowego wymaga zatem ustalenia i przytoczenia w uzasadnieniu wyroku tych okoliczności, które pozostają w sprzeczności z regułami moralnymi wymagającymi przestrzegania. Dopiero wówczas możliwa jest subsumcja ustalonego stanu pod normę wynikającą z art. 5 kc. Skoro Sąd Apelacyjny nie dopełnił obowiązku ustalenia faktów składających się na pojęcie niezgodności między użytkiem z prawa a zasadami współżycia społecznego, nie mógł prawidłowo zastosować przytoczonego w kasacji przepisu art. 5 kc.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd ten zwróci uwagę na uzasadnienie zgłoszonego roszczenia odszkodowawczego, z którego nie wynika, aby strona powodowa przerzucała na pozwaną wszelkie skutki nieważnego oświadczenia woli członka jej zarządu. Roszczenie to dotyczy bowiem szkody, która miała powstać dlatego, że mimo bezpodstawnego pozbawienia Spółdzielni stacji telefonicznych, Telekomunikacja Polska S.A. przez wiele miesięcy stacji tych nie przywróciła. Odpowiedzialność pozwanej powód opiera zatem na podstawie nienależytego wykonania umowy.

Obowiązek przestrzegania przez Sąd orzekający równości stron (art. 7 § 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - Tekst jednolity: Dz. U. 1994 r. Nr 7 poz. 25 ze zm.), a także wzmocnienie w procesie zasady kontradyktoryjności, wymaga dokonywania ustaleń na podstawie dowodów przedstawionych przez strony (art. 3 kpc), które ponoszą ciężar dowodzenia faktów stosownie do reguły wynikającej z art. 6 kc.

Uznając kasację za usprawiedliwioną Sąd Najwyższy z mocy art. 393[13] § 1 kpc orzekł, jak w sentencji, pozostawiając Sądowi Apelacyjnemu rozstrzygnięcie o kosztach instancji kasacyjnej.