Zdjęcia ze starych albumów kolekcjonerskich a prawa autorskie

Szanowni Państwo,

W Niemczech przed wojną bardzo popularne było kolekcjonowanie zdjęć dodawanych do paczek papierosów. Były to zdjęcia o różnej tematyce: kobiety, wojsko, polityka, film.

Jestem w posiadaniu wielu albumów, do których wklejano zebrane/kolekcjonowane fotografie. Wygląda to mniej więcej tak:

***mod***

i tak:

***mod***

a tak wygląda tył przykładowego zdjęcia:

***mod***

Albumy wydawano na przełomie lat '20 i '30 XX wieku. Pytanie, na które nie mogę znaleźć jednoznacznej i jasnej odpowiedzi, brzmi:

1. Czy zdjęcia, znajdujące się w albumie, mogą być wykorzystywane przeze mnie przy tworzeniu np. plakatów (skan zdjęcia -> obróbka -> druk plakatu)

2. Czy można nimi ilustrować np. książki lub artykuły? (w albumie znajduje się rzadkie zdjęcie np. Adolfa Hitlera)

3. Czy ja jako właściciel albumu mam do nich w ogóle jakiekolwiek prawa? (czy mogę skanować i wykorzystywać te fotografie na dowolnych polach eksploatacji?)

Będę wdzięczny za jakiekolwiek odpowiedzi lub podpowiedzi w powyższej sprawie. I dziękuję za wszystko, co tu do tej pory przeczytałem!

irydion napisał:

1. Czy zdjęcia, znajdujące się w albumie, mogą być wykorzystywane przeze mnie przy tworzeniu np. plakatów (skan zdjęcia -> obróbka -> druk plakatu)

2. Czy można nimi ilustrować np. książki lub artykuły? (w albumie znajduje się rzadkie zdjęcie np. Adolfa Hitlera)

Kliknij, aby rozszerzyć...

Zależy kiedy zmarł autor każdego pojedynczego zdjęcia. Jeśli dawniej niż 70 lat temu, to ok. Czy gdzieś w albumie są podpisani autorzy zdjęć, lub wydawnictwo, które te albumy wydawało?

3. Czy ja jako właściciel albumu mam do nich w ogóle jakiekolwiek prawa? (czy mogę skanować i wykorzystywać te fotografie na dowolnych polach eksploatacji?)

Kliknij, aby rozszerzyć...

Nie, tak samo jak bycie właścicielem egzemplarza książki nie daje takiej licencji.

Oczywiście można korzystać ze zdjęć w ramach prawa cytatu:

Przepis prawny:

Art. 29.
[Wykorzystywanie utworów – sytuacje różne]

Wolno przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów oraz rozpowszechnione utwory plastyczne, utwory fotograficzne lub drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa, nauczanie lub prawami gatunku twórczości.

Ale nawet wtedy wypadałoby chociaż podjąć próbę dotarcia do nazwiska autora zdjęcia, by móc je prawidłowo podpisać.

irydion napisał:

... Albumy wydawano na przełomie lat '20 i '30 XX wieku. ...

Kliknij, aby rozszerzyć...

Panujące w tamtym czasie prawo autorskie w odniesieniu do utworów fotograficznych wymagało wyraźnego zastrzeżenia praw na odbitkach. W przypadku braku takiego zastrzeżenia nie podlegały one ochronie prawnoautorskiej.

Nie ma możliwości ustalenia autorów zdjęć, choć w kilku przypadkach można się domyślać (np. autorem części zdjęć w wydanym w 1934 roku albumie "Das Neue Reich" jest na pewno Heinrich Hoffmann, oficjalny fotograf Adolfa Hitlera - zmarł w 1957 roku). Na zdjęciach, ani z przodu, ani z tyłu, nie ma też informacji o zastrzeżeniu praw.

Co do wydawców - dla przykładu - jeden z albumów został wydany przez "Haus Bergmann Zigarettenfabrik". Firma, z tego, co się orientuję, istnieje do dziś, choć właściciele zmieniali się już wiele razy. Czy powinienem zwrócić się do nich w tej sprawie?

Sprawa wydaje się bardzo skomplikowana - jestem w posiadaniu setek zdjęć, które funkcjonują też poza albumami kolekcjonerskimi (to są tekturki, które były wklejane do albumów). Nie mogę uzyskać jednoznacznej odpowiedzi na pytanie:

1. Czy można wykorzystać zdjęcie z albumu w książce lub artykule, podając pełne źródło pochodzenia fotografii?

Z pozdrowieniami,
irydion

irydion napisał:

... Na zdjęciach, ani z przodu, ani z tyłu, nie ma też informacji o zastrzeżeniu praw. ...

Kliknij, aby rozszerzyć...

Zatem nie podlegały ochronie prawnoautorskiej, ani tez takiej ochrony nie uzyskały w późniejszym czasie.

Przepraszam, że dopytuję, ale chciałbym mieć 100% pewności:

czyli według Pana mogę je dowolnie wykorzystywać na wszystkich polach eksploatacji?

Z pozdrowieniami i podziękowaniami za bezinteresowną pomoc,
irydion