Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w świetle orzecznictwa sądów - Forum Prawne

 

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w świetle orzecznictwa sądów

Ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów daje wskazanym w niej osobom uprawnienia do otrzymywania świadczeń alimentacyjnych wypłacanych ze środków państwowych, tj. z funduszu alimentacyjnego, jeżeli nie może ich otrzymywać ...



Wróć   Forum Prawne > Pomoc prawna z zakresu prawa prywatnego > Zabezpieczenie społeczne - ZUS, pomoc społeczna


Zamknięty temat
 
25-07-2014, 21:42  
Agnieszka3M
Ekspert
 
Posty: 23.153
Domyślnie Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w świetle orzecznictwa sądów

Ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów daje wskazanym w niej osobom uprawnienia do otrzymywania świadczeń alimentacyjnych wypłacanych ze środków państwowych, tj. z funduszu alimentacyjnego, jeżeli nie może ich otrzymywać w drodze egzekucji komorniczej.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobom (obywatelom polskim, cudzoziemcom), jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres świadczeniowy, w którym otrzymują świadczenia z funduszu alimentacyjnego, chyba że dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że nieprzebywanie na terytorium RP przedstawiciela ustawowego pociąga za sobą te same skutki, jakie rodzi nieprzebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie pobierania świadczenia - dziecka jako osoby uprawnionej do świadczenia. (Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 lutego 2013 r. II SA/Go 906/12)

Zawarty w art. 1a ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zwrot "zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" nie wyklucza czasowego pobytu poza granicami RP. Odmienna wykładnia przyjęta przez organy narusza fundamentalną zasadę wypracowaną w Unii Europejskiej, tj. zasadę swobodnego przepływu osób (Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 października 2012 r. IV SA/Wr 288/12)

Pojęcie "jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" jest szersze od pojęcia kodeksowego "miejsca zamieszkania". Tak więc obywatelowi polskiemu przebywającemu przez okres świadczeniowy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego, jeżeli spełnia pozostałe przesłanki uprawniające do przedmiotowego świadczenia. Inne niż powyżej przedstawione rozumienie spornego pojęcia, byłoby sprzeczne z celem ustawy, którym jest wspieranie osób ubogich z uwagi na to, że osoby te nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb oraz nie otrzymują należnego im wsparcia od osób zobowiązanych wobec nich do alimentacji. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2009 r. I SA/Wa 394/09


Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.o.u.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.

Studia podyplomowe podnoszą kwalifikacje zawodowe i ich kontynuowanie po ukończeniu studiów II stopnia, czy też jednolitych studiów magisterskich, przy spełnieniu pozostałych wymogów określonych w art. 9 ust. 1 i 2 daje podstawę do przyznania świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów Wyrok WSA w Rzeszowiez dnia 23 września 2009 r. II SA/Rz 233/09

Należy mieć na uwadze, że zgodnie z obowiązującymi przepisami świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Natomiast w przypadku utraty dochodu prawo do świadczenia z funduszu ustala się na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub osobę uprawnioną pozostającą pod opieką opiekuna prawnego prawo do świadczeń z funduszu ustala się na podstawie dochodu rodziny lub osoby uprawnionej powiększonego o uzyskany dochód.

Wykładnia art. 2 pkt 18 u.p.o.u.a., zgodnie z którą "uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" ma miejsce w przypadku zawarcia związku małżeńskiego z osobą zatrudnioną jest uzasadniona w świetle art. 24 ust. 1 u.p.o.u.a., w którym ustawodawca zestawia wspólnie zmianę sytuacji rodzinnej i dochodowej, traktując je wspólnie jako okoliczności wpływające na prawo do świadczeń. Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 września 2013 r. II SA/Po 758/13

Ustawodawca definiując pojęcie "rodziny" uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania. Zgodnie z tak ustalonym pojęciem, wynikającym z art. 2 pkt 12 u.p.o.u.a., małżonkowie to rodzina, nawet jeśli zamieszkują osobno i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2013 r. II SA/Sz 66/13


Zasadniczo, to rodzice lub inne osoby odpowiedzialne za dziecko ponoszą główną odpowiedzialność za zabezpieczenie w ramach swych możliwości, także finansowych, warunków życia niezbędnych do rozwoju dziecka. Wsparcie Państwa wchodzi w grę pomocniczo i to nie w sposób nieograniczony, lecz adekwatny do warunków krajowych oraz odpowiednio do środków, którymi Państwo dysponuje. Konsekwencją tak rozumianej pomocy są ustawowe rozwiązania, gwarantujące pomoc Państwa dopiero wówczas, gdy rodzina sama nie jest w stanie zapewnić sobie środków na dostateczne utrzymanie. Ustawodawca celowo zatem uzależnił uprawnienie do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od dochodów rodziny i pozbawił tego uprawnienia w sytuacji, jeżeli rodzina uzyskuje dochody przekraczające limit ustawowy. Wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r. II SA/Ol 1075/09

Ustawodawca zastrzegł, iż świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje jedynie wnioskodawcom, którzy nie osiągają dochodu wyższego niż opisany w unormowaniu art. 9 ust. 2 ustawy z 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przekroczenie przedmiotowego kryterium oznacza, iż organ nie może uwzględnić wniosku strony bez względu na wielkość tego przekroczenia czy też inne, towarzyszące sprawie okoliczności, jak chociażby sytuacja rodzinna czy zdrowotna strony Wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 marca 2010 r. II SA/Łd 153/10

Krąg uprawnionych do świadczenia z funduszu alimentacyjnego został ograniczony do osób, dla których dłużnikami alimentacyjnymi zobowiązanymi w pierwszej kolejności są rodzice. Natomiast nie są osobami uprawnionymi ci, dla których dłużnikiem w pierwszej kolejności nie jest rodzic, a więc np. małżonek, czy wstępni. Definicja legalna "osoby uprawnionej" wyklucza zaliczenie małżonków dłużników alimentacyjnych w poczet osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 listopada 2009 r. IV SA/Gl 111/09


Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, jeżeli osoba uprawniona została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej lub zawarła związek małżeński.


Urlopowanie z pobytu w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie i faktyczny pobyt w tym czasie u rodzica, czynią możliwym przyznanie za ten czas uprawnionemu do niego dziecku świadczenia z funduszu alimentacyjnego, skoro to rodzic ponosi wówczas koszty utrzymania dziecka, a celem świadczenia jest pokrycie części związanych z tym wydatków, tym bardziej w sytuacji, gdy stan finansów rodziny nie pozwala jej na samodzielne zaspokojenie potrzeb. Wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 lipca 2013 r. II SA/Sz 221/13


Istotna w kontekście art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest data faktycznego umieszczenia w placówce oświatowo - wychowawczej, a nie data orzeczenia sądowego w tej sprawie. Wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 lipca 2010 r. II SA/Bd 433/10



Celem uzyskania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, uprawniony powinien złożyć wniosek. Wniosek może być złożony również przez przedstawiciela ustawowego, gdy uprawnionym jest np. małoletnie dziecko. Wniosek należy złożyć w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Dane, które powinien zawierać wniosek wskazuje art. 15 ust. 3 ustawy.


Przede wszystkim należy podkreślić, iż przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego stanowi jedynie formę pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów, lecz nie przenosi obowiązku alimentacyjnego na państwo. W dalszym ciągu bowiem obowiązek ten ciąży na rodzicach, a także innych osobach określonych przez przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, którzy ponoszą główną odpowiedzialność za zabezpieczenie w ramach swych możliwości, także finansowych, warunków życia niezbędnych do rozwoju dziecka. Wsparcie państwa ma zatem jedynie charakter pomocniczy, a środki przeznaczane na ten cel są ograniczone. W związku tym ustawodawca jest uprawniony do określenia specyficznych warunków, jakie należy spełnić, aby taką pomoc uzyskać. W ramach swoich uprawnień ustawodawca może zatem zarówno tworzyć odrębne definicje ustawowe (np. definicje "rodziny"), określać sposób ustalania dochodu rodziny, ograniczać kwotę przyznawanych świadczeń, a także ustalać inne wymogi. Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 maja 2013 r. IV SA/Wr 74/13


Jeżeli złożony wniosek okazał się nieprawidłowy organ właściwy wierzyciela wzywa wnioskodawcę do jego poprawienia lub uzupełnienia. Wnioskodawca ma 14 dni na dokonanie poprawek. Jeżeli do wniosku nie załączono wymaganych dokumentów, organ właściwy wierzyciela przyjmie wniosek i wezwie wnioskodawcę do uzupełnienia brakujących dokumentów. Jeżeli wnioskodawca nie zupełni brakujących dokumentów, wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania.

Istotne jest to, że prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. Jeżeli osoba uprawniona po ukończeniu nauki w szkole została w tym samym roku kalendarzowym przyjęta do szkoły wyższej, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują również za wrzesień.



Poniżej dwa orzeczenia w kwestii dopuszczalności umorzenia nienależnie pobranych świadczeń przez uprawnioną.

Przepis art. 23 ust. 8 u.p.o.u.a. nie precyzuje kryteriów umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, odnosząc się jedynie do ocennego kryterium "szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny". Ustalenie, czy w sprawie wystąpiły okoliczności, o których mowa w tym przepisie leży w gestii właściwego organu administracji publicznej. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2013 r.I SA/Wa 11/13


Przepis art. 23 ust. 8 u.p.o.u.a. może być zastosowany tylko wtedy, gdy sytuacja rodziny wynikająca ze szczególnie uzasadnionych okoliczności uniemożliwia spłatę nienależnie pobranego świadczenia nie tylko w chwili wnioskowania o jej umorzenie, ale także w przyszłości. Na tym polegają wskazane przez ustawodawcę szczególne okoliczności, iż omawiany przepis nie może być stosowany tylko dlatego, iż sytuacja rodziny jest trudna. Trudności te muszą być wyjątkowe, wykluczające ewentualność spłaty należności także w przyszłości. Wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2012 r. I OSK 507/12


Zgodnie z art. 30 ustawy Organ właściwy dłużnika może umorzyć należności oraz może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

W kwestii dopuszczalności umorzenia należności dłużnikowi alimentacyjnemu, wobec którego Sąd orzekł unieważnienie uznania dziecka wypowiedział się WSA w Kielcach

1. Sprawa dotycząca umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest sprawą administracyjną powiązaną z uprzednim orzeczeniem przez organ właściwy wierzyciela decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a.).
2. Decyzje w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego są ostateczne, funkcjonują w obrocie prawnym i kształtują sytuację prawną dłużnika. Fakt, iż w dacie ich wydawania dłużnik nie dysponował jeszcze wyrokiem sądu unieważniającym oświadczenie o uznaniu dziecka pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej umorzenia należności.
3. Jedynie w przypadkach uzasadnionych warunkami materialnymi i rodzinnymi osoby zobowiązanej ustawodawca dopuścił możliwość zaniechania obciążania dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu wypłaconych świadczeń. Brak środków finansowych na pokrycie należności z powodu bezrobocia mógłby skutkować zastosowaniem art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. wtedy, gdyby zobowiązany z uwagi na okoliczności od niego niezależne np. chorobę uniemożliwiającą pracę, konieczność osobistej opieki nad inną osobą, nie był w stanie podjąć zatrudnienia. Wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 listopada 2013 r.II SA/Ke 817/13


Z kolej WSA w Olsztynie wskazał wg jakiej kolejności organ winien stosować środki poprawiające sytuację dłużnika alimentacyjnego.

Zamieszczenie w przepisie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. wymienionych możliwości poprawy sytuacji dłużnika alimentacyjnego równoznaczne jest z tym, że stosowane one winny być w określony sposób, a mianowicie począwszy od środka wywołującego najmniejszy skutek aż po środek wywołujący skutek największy. Z tego też powodu dłużnik alimentacyjny ma do wykorzystania w pierwszej kolejności przysługującą mu możliwość odroczenia terminu spłaty występującego zadłużenia lub rozłożyć tę spłatę na raty, a dopiero w ostateczności uzasadnione jest wystąpienie o umorzenie występującej należności. Wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 września 2013 r. II SA/Ol 635/13



Odbywanie kary pozbawienia wolności nie jest okolicznością obiektywną, lecz stanowi efekt działań skarżącego zabronionych z punktu widzenia prawa. Tym samym samodzielnie nie może stanowić okoliczności uzasadniającej umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego zarówno w trybie art. 30 ust. 1, jaki art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Nie uzasadnia też umorzenia tych należności sama tylko hipotetyczna możliwość nie znalezienia pracy po opuszczeniu zakładu karnego. Wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2013 r.II SA/Łd 228/13


Wszystkie orzeczenia znajdziesz w bazie orzeczeń pod adresem Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
Agnieszka3M jest off-line  
Zamknięty temat

Podobne wątki na Forum Prawnym
Wątek
§ Mieszkanie sprzedane dwóm odzielnym osobom. Pomocy (odpowiedzi: 28) Sytuacja wygląda następująco. W dniu 14 II 2011 r o 14:00- podpisywałem akt notarialny kupna mieszkania nie od właściciela, a od osoby upoważnionej...
§ Uchwalona ustawa? Pomocy!!!! (odpowiedzi: 1) Witam potrzebuje informacji o uchwale bądz innym dokumencie stwierdzającym bądz dotyczacym rejestracji w USC urodzenia martwego dziecki.Pani...
§ Straż miejska jest uprawnionym oskarżycielem? (odpowiedzi: 12) Witam Piszę sprzeciw od Wyroku Nakazowego art. 96 § 3 k.w. i mam pytanie czy Straz Miejska jest uprawnionym oskarżycielem czy nie. Sad najwyższy z...
§ Przykład z orzecznictwa (odpowiedzi: 6) Witam Chcę się podzielić swoją historią - ocenę zostawiam czytelnikom. Ok. 2 miesięcy temu przechodziłem przez jezdnię w miejscu niedozwolonym....
§ Analiza statystyczna orzecznictwa (odpowiedzi: 1) Witam. Chciałabym prosić o pomoc w wyjaśnieniu pojęcia które podałam w temacie, tj. Analiza statystyczna orzecznictwa. :)
§ Wystawiałem faktury Vat nie będąc do tego uprawnionym. (odpowiedzi: 19) Witam serdecznie.Od maja prowadze DG będąc na ryczałcie,nie mam uprawnień do wystawiania faktur vat a robiłem to nieświadomie.Pierwszą fakture...


Czasy w strefie GMT +1. Teraz jest 14:24.