Jak zobligować UOKIK do aktywności? - poradnik

Poradnik ten omawia jak skutecznie domagać się od UOKiK podjęcia działań w przypadku stwierdzenia, że dany przedsiębiorca przykładowo sklep, instytucja finansowa, czy biuro podróży w swojej ofercie lub regulaminie zawiera unormowania naruszające interesy konsumentów.

Jak możemy się upewnić, że dane unormowanie stanowi klauzule zakazaną?
Na stronie UOKiK znajduje się wyszukiwarka http://www.uokik.gov.pl/decyzje_prezesa_uokik2.php
Korzystając z niej możemy wyszukać odpowiednie klauzule wraz ze wskazaniem, którą normę prawa naruszają.

Uwaga, zapis nie musi być identyczny z treścią danej klauzuli - wystarczy, że oddaje podobny sens.
Orzeczenie sądowe zawierające taką wykładnie znajduje się w dalszej części tego poradnika.

W zidentyfikowania wątpliwego zapisu, który prawdopodobnie stanowi klauzulę zakazaną jesteśmy uprawnieni do:

I. Zawiadomienia UOKiK o podejrzeniu stosowania przez danego przedsiębiorcę stosowania praktyk naruszających interesy konsumentów

II. Wyegzekwowania od urzędu rzetelnej odpowiedzi, w sytuacji gdyby nasze zawiadomienie zostało zbyte pismem na bardzo ogólnym poziomie.

III. Otrzymania informacyjnie decyzji administracyjnej, która nakłada na danego przedsiębiorcę obowiązek zaniechania danej praktyki, co stanowi podstawę do egzekwowania od przedsiębiorcy zaprzestania stosowania danej praktyki.

Podstawowymi aktami prawnymi w takiej sprawie są:

1. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

2. Kodeks postępowania administracyjnego

3. Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Zawiadomienie UOKiK o podejrzeniu stosowania przez danego przedsiębiorcę stosowania praktyk naruszających interesy konsumentów

Jakie są niezbędne dane, które musi zawierać nasze zgłoszenie?

Zgodnie z art. 86 pkt 2 ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów:

1) wskazanie przedsiębiorcy, któremu jest zarzucane stosowanie praktyki ograniczającej konkurencję;

2) opis stanu faktycznego będącego podstawą zawiadomienia;

3) wskazanie przepisu ustawy lub Traktatu WE, którego naruszenie zarzuca zgłaszający zawiadomienie; Jak możemy to ustalić, jeśli nie znamy? Możemy skorzystać z wyszukiwarki UOKiK http://www.uokik.gov.pl/decyzje_prezesa_uokik2.php

4) możemy dołączyć dokumenty, które stanowią dowód naruszenia (nie jest to obligatoryjne)

Poniżej wzór pisma

<nasze dane>

<miejscowość data>
​

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1
00-950 Warszawa
​

Zawiadomienie dotyczące podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez <nazwa przedsiębiorcy>

Na podstawie art. Art. 100 pkt 1 Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2007 nr 50 poz. 331 z późn. zmianami) składam zawiadomienie dotyczące podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez <nazwa przedsiębiorcy i jego siedziba>.
<opisujemy na czym naszym zdaniem polega naruszenie interesów i wskazujemy podstawę prawną>

Wskazane wyżej zapisy są sprzeczne z <przykładowo> z art. 385 pkt 22,19,i 2 kc. Zapisy te podobne są do klauzuli zakazanej zawartej w rejestrze UOKiK <przykład> pod nr 179 (Sygn. akt XVII Amc 91/03).

Jak zauważył SOKiK w wyroku z dnia 25 maja 2005 r., (sygn. akt XVII Ama 46/04) „Nie jest konieczna literalna zgodność porównywalnych klauzul. Głównym czynnikiem przesądzającym powinien być, zdaniem Sądu, zamiar, cel jakiemu ma służyć kwestionowana klauzula. Jeśli jest on zgodny z celem utworzenia klauzuli uznanej za niedozwoloną, można uznać, iż obie są tożsame” Stanowisko to znalazło również potwierdzenie w uchwale SN z dnia 13 lipca 2006 r., (sygn. akt III SZP 3/06), w której Sąd ten argumentował, iż „stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru, która wywołuje takie same skutki, godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej co wpisana do rejestru”.
Sąd Najwyższy uchwale z dnia 13 lipca 2006 roku w sprawie III SZP 3/06, uznał, że stosowanie postanowień wzorców o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 47945 §2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów zawartą w art. 24 ust. 2 pkt 1 u.o.k.k.

Zgodnie z powyższą wykładnią prawa uznać należy, że powyżej wskazane zachowanie przedsiębiorcy wyczerpuje kryteria określone w tych klauzulach niedozwolonych, więc wszczęcie postępowania administracyjnego jest w pełni uzasadnione.

<podpis>

Kliknij, aby rozszerzyć...

Składamy pismo w kancelarii UOKiK , a na kopii uzyskujemy potwierdzenie wpływu. Lub wysyłamy listem poleconym z potwierdzeniem odbioru.

W odpowiedzi na nasze zgłoszenie Prezes UOKiK powinien przekazać nam zawiadomienie na piśmie o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia wraz z uzasadnieniem w terminie określonym w art. 35-37 k.p.a

Jaka jest istota tego zawiadomienia?

IV SA/Wa 2075/12 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2012-09-17

Stosownie zaś do treści art. 86 ust. 4 u. o. k. Prezes Urzędu przekazuje zgłaszającemu zawiadomienie, w terminie określonym w art. 35-37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, informację na piśmie o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia wraz z uzasadnieniem.
Jak wskazuje się w doktrynie (por. Krüger J., Komentarz do art. 86 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) zawiadomienie obliguje Prezesa Urzędu do dokonania oceny wskazanego w piśmie zachowania przedsiębiorcy pod kątem zasadności wszczęcia postępowania antymonopolowego i poinformowania zawiadamiającego o wynikach tej oceny oraz zamierzonych działaniach.
Rozpatrzenie zawiadomienia należy rozumieć przede wszystkim jako dokonanie przez Prezesa Urzędu oceny wskazanego w zawiadomieniu zachowania przedsiębiorcy pod kątem zasadności wszczęcia postępowania antymonopolowego. Prezes Urzędu powinien zatem rozważyć, czy uzasadnione jest podjęcie działań w trybie u. o. k

Kliknij, aby rozszerzyć...

Niestety często bywa, że interesant w odpowiedzi na złożone zawiadomienie, otrzymuje pismo będące swojego rodzaju poradnikiem, jak korzystać z lokalnego rzecznika ochrony praw konsumentów w indywidualnej sprawie. W podsumowaniu może się dowiedzieć, że "UOKiK nie ma obowiązku podejmowania każdej zgłaszanej przez konsumenta sprawy".

Jednak takie załatwienie sprawy jest w nieodpowiednim trybie - stosownie do wskazanej wyżej wykładni prawa zawartej w orzeczeniu WSA.

Brak jest jednak w takim ogólnym piśmie kluczowej informacji, a mianowicie czy w zgłoszonej przez nas sprawie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego wobec wskazanego przez nas przedsiębiorcy. Informacja ta jest ważna, bo jeśli postepowanie zostało wszczęte, to potem będziemy mogli domagać się otrzymania kopii decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie.

Dlatego jeśli w odpowiedzi otrzymaliśmy takie ogólne pismo lub nie otrzymaliśmy po miesiącu z UOKiK żadnej reakcji, to redagujemy następujące podanie.

<nasze dane>

<miejscowość data>
​

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
pl. Powstańców Warszawy 1
00-950 Warszawa

Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa

​

Na podstawie art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 86 pkt 4 Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów składam wezwanie do usunięcia naruszenia prawa


Dnia <data> złożyłem zawiadomienie na podstawie art. 100 pkt 1 Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w sprawie <opisujemy krótko, czego dotyczy sprawa>
Stosownie zaś do treści art. 86 ust. 4 u. o. k. Prezes Urzędu przekazuje zgłaszającemu zawiadomienie, w terminie określonym w art. 35-37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, informację na piśmie o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia wraz z uzasadnieniem.

Jak zauważył WSA w orzeczeniu z dnia 17 września 2012 (sygn. akt IV SA/Wa 2075/12) „Rozpatrzenie zawiadomienia należy rozumieć przede wszystkim jako dokonanie przez Prezesa Urzędu oceny wskazanego w zawiadomieniu zachowania przedsiębiorcy pod kątem zasadności wszczęcia postępowania”. „Zawiadomienie zobligowało go jedynie do rozpatrzenia zasadności tegoż zawiadomienia i do podjęcia kroków odpowiednich do tej oceny. Obowiązkiem Prezesa UOKiK było również powiadomienie zawiadamiającego, jakie kroki w sprawie podjął” - tak orzekł WSA w Wyroku z dnia 30 października 2013 (sygn. akt VI SAB/Wa 148/13).

Tymczasem udzielona odpowiedź zawiera tylko ogólne zasady omawiające prawa konsumenta i nie zawiera ani oceny zachowania przedsiębiorcy, ani też informacji, czy w tej konkretnej sprawie zostało wszczęte postępowanie administracyjne, a zatem to oznacza że sprawa nie została załatwiona z wyżej wskazaną normą prawa.

<podpis>

Kliknij, aby rozszerzyć...

Składamy pismo w kancelarii UOKiK , a na kopii uzyskujemy potwierdzenie wpływu. Lub wysyłamy listem poleconym z potwierdzeniem odbioru.

Jeśli UOKiK w odpowiedzi na nasze wezwanie udzieli odpowiedzi, z której wynika czy zostało wszczęte postępowanie administracyjne wobec wskazanego przedsiębiorcy, to przechodzimy dalej do kolejnej części poradnika wpis #5 poniżej.

Co jednak jeśli UOKiK przez kolejny miesiąc nie udzieli odpowiedzi, z której jednoznacznie wynika, czy postępowanie administracyjne zostało wszczęte?

Złożenie wyżej „wezwania do usunięcia naruszenia prawa” uprawnia nas do złożenia skargi na bezczynność Prezesa UOKiK do WSA

W skardze zarzucamy niewykonanie przez organ administracji publicznej, jakim jest Prezes UOKiK czynności materialno technicznej, jaką jest zawiadomienie na podstawie art. 86 ust. 4 w związku z art. 100 pkt 1 u. o. k.

Przystępna pomoc, jak zredagować tę skargę znajduje się w poradniku (do znajdującej się tam treści wklejamy zdanie zredagowane wyżej na niebiesko) http://forumprawne.org/sady-adminis...wana-skarga-na-bezczynnosc-organu-do-wsa.html

Załóżmy, że otrzymaliśmy informację o sposobie rozpoznania naszego zawiadomienia.

Mamy teraz dwie możliwości:

1. Prezes UOKiK uznał, że nie ma podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy. Niestety to koniec tematu, bo nie przysługuje nam żaden środek prawny podważający takie stanowisko

2. Prezes UOKiK wszczął postępowanie administracyjne. W takim postępowaniu nie mamy przymiotu strony, ale możemy uzyskać interesujące nas informacje na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Postępowanie administracyjne w tego typu sprawie – zgodnie z art. 104 Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów – powinno być ukończone nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zatem po upływie tego terminu redagujemy następujące podanie:

<nasze dane>

<miejscowość data>
​

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
plac Powstańców Warszawy 1
00-950 Warszawa
​

Wniosek o udostępnienie informacji na podstawie Ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm)


Na podstawie art. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm). wnoszę o udzielenie informacji dotyczącej efektów postępowania administracyjnego wszczętego wobec <nazwa przedsiębiorstwa> w związku z podejrzeniem o stosowanie przez tego przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów

Zawiadomieniem <sygnatura> z dnia <data> zostałem poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego wobec <nazwa przedsiębiorstwa> w konsekwencji mojego zawiadomienia z dnia <data>. Stosownie do art. 104 Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów – postępowanie administracyjne powinno być ukończone nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania i termin ten już upłynał. W związku z powyższym, uprzejmie proszę o nadesłanie kopii:

1. Decyzji administracyjnej wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na skutek wszczętego postępowania administracyjnego.
2. Stanowiska <nazwa przedsiębiorstwa> w toku postępowania administracyjnego, w tym:
a. zobowiązania przedsiębiorcy do zaniechania powyższej praktyki, jeśli takie zostało w toku postępowania złożone zgodnie z art. 28 pkt. 1 Ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.)
b. ostatniej informacji złożonej przez przedsiębiorące o stopniu realizacji zobowiązania wynikającego z decyzji administracyjnej zgodnie z art. 28 pkt. 3 Ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.)

Jak zauważył NSA w Wyroku z dnia 1 grudnia 2011 (sygn. akt. I OSK 1550/11) „Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela stanowisko, że informację publiczną stanowi całość akt postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej – w tym zarówno dokumenty wytworzone, jak i posiadane przez organ w związku z konkretną sprawą. (...) Co do zasady zatem, udostępnieniu podlegać będzie wszystko, co znajduje się w aktach postępowania, niezależnie od tego, czy będzie to dokument urzędowy, czy prywatny. Bez znaczenia pozostaje również to, czy dokument znajdujący się w aktach ma charakter "wewnętrzny", czy "roboczy".”

Stosownie do powyższej wykładni prawa, wniosek dotyczący otrzymania kopii wyżej wskazanych dokumentów jest w pełni uprawniony.

<podpis>

Kliknij, aby rozszerzyć...

Składamy pismo w kancelarii UOKiK , a na kopii uzyskujemy potwierdzenie wpływu. Lub wysyłamy listem poleconym z potwierdzeniem odbioru.

UOKiK ma 14 dni na udzielenie nam informacji publicznej w żądanym przez nas zakresie.

W przypadku braku otrzymania tych informacji lub gdy otrzymane informacje są niepełne, to jesteśmy uprawnieni do złożenia skargi na bezczynność tego urzędu do WSA.

Przystępna pomoc znajduje się w kolejnym poradniku http://forumprawne.org/sady-adminis...-w-zakresie-informacji-publicznej-do-wsa.html