Od chwili wejścia w życie nieobowiązującej obecnie ustawy z 19 listopada 1999 r. - prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178), tj. od dnia 1 stycznia 2001 r., oraz ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (jedn. tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209), spółka cywilna utraciła tzw. samodzielną podmiotowość gospodarczą, przyznawaną w poprzednim stanie prawnym przez art. 2 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324) oraz art. 4797 k.p.c.
Spółka cywilna nie jest również przedsiębiorcą (art. 43(1) k.c.).
Skoro umowa spółki cywilnej jest źródłem więzi zobowiązaniowej wspólników tworząc współwłasność łączną w zakresie majątku, to na mocy art. 72 § 2 k.c. zachodzi współuczestnictwo konieczne.
Zaznaczyć jednak trzeba, iż w judykaturze konkurują dwa poglądy co do współuczestnictwa koniecznego biernego w przypadku wspólników spółki cywilnej i konieczności występowania z powództwem przeciwko wszystkim wspólnikom. W starszych, aczkolwiek aktualnych orzeczeniach Sąd Najwyższy wskazywał na taką konieczność (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1995 r., II CRN 157/94 (…)Spółka cywilna osób fizycznych nie może być, także w sprawie gospodarczej, pozywana pod nazwą (firmą) prowadzonego przedsiębiorstwa. Jej oznaczenie, jako strony, powinno polegać na wskazaniu imion i nazwisk wszystkich wspólników oraz ich adresów (art. 126 § 1 k.p.c.) (…); wyrok Sądu Najwyższego z dnia 06 lutego 1997, sygn. akt I PKN 77/96 (…) Występujący przeciwko spółce cywilnej pracownik powinien w pozwie wskazać jako stronę pozwaną nie tylko tę spółkę, ale także wszystkich wspólników.). Sądy powszechne również przyjęły taki pogląd (vide: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 maja 1992 r. I ACr 157/92 LexPolonica nr 307723, OSAiSN 1993/5 poz. 31 str. 29 (…) Oznaczenie strony, którą jest osoba fizyczna mająca status podmiotu gospodarczego, powinno polegać na podaniu jej imienia i nazwiska, natomiast gdy stroną jest spółka cywilna - imion i nazwisk wszystkich wspólników (art. 126 § 1 kpc) oraz jej nazwy lub przynajmniej określenia „spółka cywilna”. Gdy natomiast w grę wchodzi osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, podawanie przez nią w pismach procesowych używanej przez nią nazwy nie ma żadnego znaczenia. Niezależnie bowiem od zakresu prowadzonej przez tę osobę działalności gospodarczej i formy, jaką działalność ta przybiera, podmiotem gospodarczym jest zawsze osoba fizyczna. Nie można odrywać działalności gospodarczej, niezależnie od formy jej prowadzenia, od osoby właściciela (…).
Z drugiej strony skoro wspólnicy spółki cywilnej zgodnie z art. 864 k.c. są dłużnikami solidarnymi, wierzyciel ma prawo wyboru czy występuje z roszczeniem przeciwko wszystkim czy tylko części dłużników. Solidarność bierna zatem pozwala wierzycielowi na powództwo nawet przeciwko jednemu wspólnikowi.
Nie ma zatem przepisu nakazującego pozwać wszystkich wspólników.
Jest to raczej reguła wypracowana na bazie doświadczenia i judykatury. Korzyści bowiem są niebagatelne, a dotyczą kwestii tytułu egzekucyjnego. Pozywając wszystkich wspólników, w przypadku uzyskania prawomocnego orzeczenia, stanowić on może tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim dłużnikom. W przypadku pozwania jednego wspólnika czy też kilku tylko, nie ma możliwości rozszerzenia klauzuli na pozostałych wspólników nie objętych powództwem. A może się przecież okazać, że ci których pozwaliśmy są bez majątku bądź majątek ich nie wystarcza na pokrycie długu. A pozostali wtedy mają czas na stosowne kroki celem skomplikowania sytuacji wierzyciela.
To tyle.
pozdrawiam
