Witam.
Skoro na Forum wróciła moja sprawa, ba... wręcz zauważam duże zainteresowanie jak potoczyła się ona dalej, to może przedstawię więcej szczegółów...
Otóż rzecz się dzieje w Białym Borze, chyba województwo pomorskie... Zresztą co za różnica...
Pewnego dnia, latem ub. roku, otrzymałem wezwanie Staży Miejskiej w Białym Borze z żądaniem ujawnienia kierującego pojazdem... W pisemnej odpowiedzi napisałem - tak w skrócie - aby "poszli na dzewo", ponieważ SM nie jest jakimkolwiek oragnem, w szczególności uprawnionym do żądania od właściciela pojazdu udzielenia takiej informacji.
Reakcja była do przewidzenia... SM w Białym Borze skierowała sprawę do Sądu, a ten wydał zaocznie wyrok nakazowy. Jak wiadomo, od takiego wyroku służy stronie sprzeciw... Oto treść tego sprzeciwu:
<<
Miejscowość, dnia ... listopada 2009r.
Sąd Rejonowy
w Szczecinku
Wydział II Karny
Wnoszący sprzeciw:
(...)
Sygn.akt: (...)
SPRZECIW
od wyroku nakazowego
Niniejszym wnoszę sprzeciw od wyroku nakazowego wydanego przez Sąd Rejonowy w Szczecinku z dnia ... 2009r. sygnatura akt ... i wnoszę o rozpoznanie sprawy na zasadach ogólnych.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy w Szczecinku w dniu ...2009r. wydał wyrok nakazowy, w którym uznał mnie za winnego popełnienia czynu, określonego we wniosku Straży Miejskiej w Białym Borze z dnia ..., tj. z art.65 §2 Kw w związku z art.78 ust.4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W moim przekonaniu w przedmiotowej sprawie błędnie określony został zarówno stan faktyczny, a także stan prawny sprawy.
Straż Miejska w „Wezwaniu” z dnia ... 2009r. zawiadomiła, że w związku z ujawnieniem wykroczenia zarejestrowanego przez „fotoradar”, polegającego na przekroczeniu dozwolonej prędkości, prowadzi czynności wyjaśniające. W punkcie 6 „Wezwania” (Prawa i obowiązki) pouczyła mnie, że zgodnie z treścią art.54 §7 Kpw mam prawo w terminie 7 dni nadesłać wyjaśnienia, co do okoliczności popełnionego czynu. Przywołanie wymienionego przepisu prawa bezspornie oznacza, że Straż Miejska uznała mnie za osobę, o której mowa w art.54 §6 Kpw, tj. co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie. Osoba taka ma prawo odmówić złożenia wyjaśnień oraz zgłosić wnioski dowodowe, o czym należy ją pouczyć. Z treści w/w „Wezwania” wynika, że Straż Miejska tego obowiązku nie dopełniła.
Dowód: Wezwanie Straży Miejskiej z dnia ... 2009r.
Z uwagi na to, że Kpw nie określa jakiegokolwiek wyłączenia lub ograniczenia prawa do odmowy wyjaśnień należy uznać, że dotyczy ono wszelkich oświadczeń wiedzy. Ustawa nie przewiduje przy tym żadnych form przymusu procesowego w celu skłonienia takiej osoby do złożenia wyjaśnień, w szczególności nakładania kar porządkowych (art. 49-53 Kpw). Zamieszczenie w „Wezwaniu” żądanie wskazania osoby, która kierowała pojazdem, pod groźbą kary wynikającej z art.65 §62 Kw, było zatem niedopuszczalne, gdyż wyczerpywało znamiona przymusu procesowego.
Dowód: Wezwanie Straży Miejskiej z dnia ... 2009r.
Art.129b ust.2 pkt 1 lit b) ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że strażnicy gminni (miejscy), w przypadku ujawnienia i zarejestrowania czynu przy użyciu urządzeń działających samoczynnie, są uprawnieni do kontroli ruchu drogowego wyłącznie wobec kierującego pojazdem naruszającego przepisy ruchu drogowego. Z akt sprawy wynika, że Straż Miejska w Białym Borze ujawniła w/w czyn, a następnie przeprowadziła czynności wyjaśniające, mające na celu ustalenie kto był kierującym pojazdem. Jednakże, sporządzony przez Straż Miejską wniosek o ukaranie nie dotyczy kierującego pojazdem, jak stanowi to w/w przepis ustawy. Należy więc uznać, iż przeprowadzone czynności wyjaśniające, wobec nieustalenia sprawcy wykroczenia, zakończyły się całkowitym fiaskiem. Skierowany przez Straż Miejską wniosek o ukaranie nie ma zatem związku z kontrolą ruchu drogowego, o której mowa w w/w ustawie, a wobec tego także z art.10 i 11 ustawy o strażach gminnych, przez co wykracza poza kompetencje Straży Miejskiej i narusza art.12 tej ustawy. Straż Miejska dokonała bowiem kontroli ruchu drogowego nie wobec kierującego pojazdem, a osoby trzeciej, do czego nie miała ustawowego uprawnienia.
Dowód: Wniosek o ukaranie w postępowaniu zwyczajnym z dnia ... 2009r.
Straż Miejska w „Wezwaniu” z dnia ... 2009r. wezwała mnie do cyt. „wskazania osoby, która kierowała pojazdem w w/w miejscu i czasie”, podczas gdy zarzut postawiony we wniosku o ukaranie określiła jako cyt. „nie wskazał osoby, której powierzył w użytkowanie (…) pojazd (…)”. Stan faktyczny dowodzi, że ani przedmiot wezwania, ani sformułowany zarzut we wniosku o ukaranie, formalnie nie kwalifikują się do normy prawnej, określonej w art.78 ust.4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojęcie „osoby, która kierowała pojazdem”, a także „powierzenie pojazdu w użytkowanie” nie są bowiem tożsame z pojęciami osoby, której powierzono pojazd do kierowania lub z powierzeniem pojazdu do używania. Należy uznać zatem, że Straż Miejska bezprawnie wezwała mnie do złożenia oświadczenia wiedzy, a następnie zarzuciła mi we wniosku o ukaranie popełnienie czynu, nie mieszczących się w tym przepisie prawa.
Dowód: Akta sprawy.
W przedmiotowej sprawie, zakończonej wniesieniem wniosku o ukaranie, nie zostałem pouczony o przysługujących mi prawach, do czego Straż Miejska była zobowiązana. Udzielone mi pouczenia, nie mają związku z zarzucanym mi czynem, ponieważ dotyczą odrębnego wykroczenia polegającego na przekroczeniu dozwolonej prędkości, którego sprawca nie został ustalony.
Dowód: Akta sprawy, Wniosek o ukaranie.
Jednocześnie wnoszę o stwierdzenie, że straż miejska (gminna) nie jest jakimkolwiek organem w rozumieniu art. 78 ust.4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W obowiązującym porządku prawnym nie istnieje bowiem przepis prawa, nadający strażom gminnym (miejskim) status organu. Przymiot organu władzy publicznej wynikać musi bowiem z konkretnego zapisu ustawowego, a nie z jakiejkolwiek interpretacji. Zasadą demokratycznego państwa prawnego jest także, że określanie obowiązków obywateli, w szczególności zagrożonych karą w przypadku ich niedopełnienia, powinno wynikać wprost z ustaw. Istotnym jest ponadto, że straż miejska (gminna), do chwili skierowania wniosku do sądu o ukaranie, a więc na etapie prowadzenia czynności wyjaśniających, nie posiada także statusu i uprawnień oskarżyciela publicznego, o czym stanowi art.17 §3 Kpw. Z powyższego wynika, że zgodnie z wolą ustawodawcy, straż gminna (miejska) nie posiada identycznych uprawnień i statusu, jak organa Policji i Straży Granicznej. Problem błędnego ustalenia stanu prawnego sprawy podnosiłem w piśmie do Straży Miejskiej z dnia ... 2009r.
Należy zauważyć także, że wykonywanie kontroli ruchu drogowego przez straż gminną (miejską) nie wiąże się z koniecznością stosowania przepisów art.78 ust.4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W przypadku, gdy sprawca wykroczenia został zarejestrowany na zdjęciu z „fotoradaru”, ustalenie jego tożsamości w ramach prowadzonych czynności wyjaśniających nie jest skomplikowane. Strażnik gminny (miejski) może bowiem skorzystać ze zdjęć zgromadzonych w ewidencji pojazdów i kierowców (CEPIK), ewidencji ludności (PESEL), bądź skonfrontować zdjęcie z wizerunkami uczestników czynności wyjaśniających.
Ponadto należy uznać, że norma prawna zawarta w art.78 ust.4 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie zawiera jakiejkolwiek sankcji, skutkiem czego jest to, że oskarżyciele publiczni a także sądy, stosują pełną dowolność w zakresie kwalifikacji prawnej tego wykroczenia. Przykładem może być orzeczenie Sądu Rejonowego w Zamościu Sygn. akt VII W 223/09 z dnia 17.03.2009r., w którym identyczny czyn zakwalifikowano jako naruszenie art.97 ustawy Kodeks wykroczeń. Sąd w Zamościu (działając na wniosek uprawnionego organu – Policji) orzekł o umorzeniu postępowania, stwierdzając iż zachowanie zarzucone obwinionemu - polegające na tym, że jako posiadacz samochodów osobowych, będąc do tego zobowiązanym, nie wskazał na żądanie uprawionego organu komu je powierzył – chociaż co do zasady pozostaje w sprzeczności z dyspozycją art.78 ust.4 powołanej wyżej ustawy Prawo o ruchu drogowym - to nie może wyczerpywać znamion wykroczenia określonego w art. 97 k.w., gdyż narusza przepis który nie dotyczy bezpieczeństwa lub porządku ruchu na drogach publicznych.
Zastrzeżenia budzi także fakt, iż Straż Miejska kieruje do Sądu wnioski o ukaranie z art.65 §2 Kw w związku z art. 78 ust.4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, podczas gdy Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz.U. z 2003 nr 208 poz. 2026 z późn.zm.) nie przewiduje uprawnienia Straży Miejskiej do nakładania mandatów karnych za to wykroczenie.
Załączniki:
1. Odpis sprzeciwu
>>
Wiem, wiem, że uzasadnienie do "sprzeciwu" nie ma jakiegokolwiek znaczenia i potrzebne nie jest. Sam bowiem fakt wniesienia sprzeciwu unieważnia wydany zaoczny wyrok nakazowy... Ale... Ale może o tym za chwilę, w następnym poście...
Pozdrawiam, Adam Wójcik.