Cytat:
Zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 106 z chwilą zatarcia skazania następuje jego uznanie za niebyłe. Skazanie zatarte nie może więc rodzić żadnych konsekwencji prawnych, nikt też nie może ograniczać praw osoby, której skazanie uległo zatarciu. Osoba taka w świetle prawa jest niekarana, a wszystkie adnotacje o jej karalności powinny zostać usunięte z dokumentów, w których je umieszczono, czego można skutecznie się domagać (por. A. Wąsek, Komentarz, s. 325). W szczególności, zgodnie z wyr. SN z 17 XII 1976 r. (I PR 185/76, OSN Izba Cywilna 1977, nr 8, poz. 139), w razie zatarcia skazania należy usunąć z akt osobowych pracownika i wydawanej na ich podstawie opinii o pracy wszelkie dane dotyczące zatartego skazania.
Nie można zatem powoływać się na poprzednią karalność, jeśli skazanie uległo zatarciu, i to nawet wówczas, gdy wpis(błędnie) cały czas widnieje w Krajowym Rejestrze Karnym. Dodać należy, że wpis ma charakter jedynie techniczny i sądu nie wiąże:
Cytat:
Nie można się powoływać na poprzednią karalność oskarżonego, skoro uległa ona zatarciu z mocy samego prawa [ III KR 25/70 ]
Cytat:
Nie może stanowić okoliczności wpływającej na zaostrzenie wymiaru kary poprzednie skazanie za przestępstwo bądź za wykroczenie, jeżeli skazania te z mocy przepisów ustawy uznaje się za niebyłe.
[IV KRN 69/75]
Cytat:
Okręgowy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych może w sprawach ze stosunku pracy samodzielnie ustalić, że z mocy prawa nastąpiło zatarcie skazania (art. 111 § 1 k.k.), chociaż wpis o skazaniu nie został usunięty z rejestru skazanych [ I PZP 13/80 ]
Cytat:
Przyjmując za okoliczność obciążającą oskarżonego jego poprzednią karalność, sąd powinien był upewnić się, czy skazanie, wykazane informacją Centralnego Rejestru Skazanych, nie uległo zatarciu z mocy samego prawa. Treść tej informacji nie wiązała sądu. Zatarcie skazania z mocy prawa jest stanem, zachodzącym niezależnie od woli sądu, zatem powinno być stwierdzone z urzędu, choćby tylko na użytek każdorazowo prowadzonego postępowania [ II AKr 197/91 ]
Cytat:
Z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych (art. 106 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.). Zatarcie skazania nie wymaga decyzji o zatarciu. Sam wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanego bez wniosku skazanego. Przywrócenie statusu niekaranego następuje z chwilą zatarcia skazania, choćby wykreślenie z rejestru skazanych nie nastąpiło. Skreślenie bowiem jest tylko czynnością techniczną o charakterze deklaratoryjnym, a nie konstytutywnym [ decyzja SKO Kol.Odw. 3131/03/Kom/3796/D ]
Kiedy następuje zatarcie skazania?
Kwestię tę wyczerpująco reguluje art. 108, art. 107 kk oraz art. 76 kk oraz art.106a kk (ten ostatni stanowi wyjątek od zasady, iż wszystkie skazania ulegają zatarciu)
PRZEPIS PRAWNY:
Art. 106a.
Nie podlega zatarciu skazanie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia
jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności,
jeżeli pokrzywdzony był małoletnim poniżej lat 15.
[kara pozbawienia wolności oraz kara 25 lat pozbawienia wolności]
PRZEPIS PRAWNY:
Art. 107.
1. W razie skazania na karę pozbawienia wolności wymienioną w art. 32 pkt 3
lub karę 25 lat pozbawienia wolności, zatarcie skazania następuje z mocy prawa
z upływem 10 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia
jej wykonania.
[zatarcie na wniosek skazania na karę pozbawienia wolności]
PRZEPIS PRAWNY:
§ 2. Sąd może na wniosek skazanego zarządzić zatarcie skazania już po upływie 5
lat, jeżeli skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego, a wymierzona
kara pozbawienia wolności nie przekraczała 3 lat.
[kara dożywotniego pozbawienia wolności]
PRZEPIS PRAWNY:
§ 3. W razie skazania na karę dożywotniego pozbawienia wolności, zatarcie skazania
następuje z mocy prawa z upływem 10 lat od uznania jej za wykonaną, od
darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
[kara ograniczenia wolności]
PRZEPIS PRAWNY:
§ 4. W razie skazania na karę ograniczenia wolności zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem
3 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania .
[kara grzywny]
PRZEPIS PRAWNY:
§ 4a. W razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania
lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.”
[odstąpienie od wymierzenia kary]
PRZEPIS PRAWNY:
§ 5. W razie odstąpienia od wymierzenia kary, zatarcie skazania następuje z mocy
prawa z upływem roku od wydania prawomocnego orzeczenia.
[środek karny – zasada ogólna]
PRZEPIS PRAWNY:
§ 6. Jeżeli orzeczono środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić
przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania. Zatarcie skazania nie może nastąpić również przed wykonaniem środka zabezpieczającego..
[kara w zawieszeniu]
PRZEPIS PRAWNY:
Art. 76. § 1. Skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.
W wypadku, o którym mowa w art. 75a, zatarcie skazania następuje z upływem okresów § 2. Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie
skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania.
Ponadto do zatarcia skazania dochodzi w sytuacji wskazanej w art. 4§4 kk („Jeżeli według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem nie jest już zabroniony pod groźbą kary, skazanie ulega zatarciu z mocy prawa.”)
Jak wynika z przytoczonych przepisów, zatarcie skazania może nastąpić na wniosek lub z urzędu.
Zatarcie skazania na wniosek możliwe jest tylko odnośnie skazania na karę pozbawienia wolności do lat 3 ( jeżeli skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego) oraz na karę grzywny lub ograniczenia wolności.
Nie jest natomiast możliwe wcześniejsze zatarcie skazania przy karze w zawieszeniu.
Na podkreślenie zasługuje ta okoliczność, że zatarcie skazania nie może nastąpić przed
wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania środka karnego-co nie dotyczy środka karnego z art.39 pkt 5 kk.
przewidzianych w art. 107
§ 4 i 4a. Przepis art. 108 stosuje się.
