Korab
Ekspert w spoczynku
- Dołączył
- 04.2005
- Odpowiedzi
- 580
Postanowienie NSA z dnia 17 maja 2006 r . (I OZ 657/06)
[Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz]
(Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.) - art. 174 pkt 2; 185 § 1; 255; 258 § 2 pkt 6
(Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) - art. 29
(Dz. U. z 2001, nr 98, poz. 1070 ze zm.) - art. 155
I.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż wezwanie o jakim mowa w art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi było niewykonalne, ponieważ dotyczyło stanu majątkowego jego rodziców, a ci nie wyrazili zgody na ujawnianie swoich dochodów. Powołanego przepisu nie można bowiem interpretować wąsko, gdyż pojęcie „stanu majątkowego strony” nie jest tożsame z pojęciem „jej majątku”. Zdaniem Sądu jest ono zakresem zbliżone do pojęcia „sytuacji majątkowej”, która obejmuje również dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości finansowe.
II.
Z mocy art. 174 pkt 2 oraz art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny ma prawo uchylić zaskarżony akt, któremu zostało zarzucone naruszenie przepisów postępowania tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Brak pouczenia w wezwaniu (art. 255) o rygorze jego niewykonania nie mogło mieć i nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż skarżący znał rygor, a mimo to nie wykonał wezwania. Brak rygoru nie ograniczył zatem praw skarżącego jako strony, a więc ponowne wzywanie go z podaniem rygoru nie było celowe ze względu na ekonomikę procesową.
Nie stanowi również uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w formie postanowienia, a nie zarządzenia, tym bardziej, że od każdego z tych orzeczeń przysługują stronie takie same środki zaskarżenia.
III.
Nie zasługuje na aprobatę pogląd, iż Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę przekazaną po uchyleniu postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny powinien ponownie poprowadzić wszystkie czynności procesowe, w szczególności powinien ponownie wezwać skarżącego na podstawie art. 255 cyt. ustawy do dokonania określonych czynności. Uchylenie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie niweczy bowiem czynności dokonanych poprzednio przez sąd pierwszej instancji, a jedynie pozbawia skutków prawnych wydanego orzeczenia.
IV.
W świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 29 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych asystent sędziego wykonuje samodzielnie czynności przygotowania spraw sądowych do ich rozpoznania (art. 155), a więc może wykonywać czynności pracowników sekretariatu sądowego.
************
Glosa krytyczna
Wykładnia literalna art. 255 ppsa jest jednoznaczna: zawarcie w tym przepisie słów „jej stanu majątkowego” oznacza, że dopuszczalne jest wzywanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących wyłącznie stanu majątkowego strony. Ponadto nie można oczywiście podzielić zarzutu, że skarżący „do dnia dzisiejszego nie wykonał wskazanych czynności, choć nie ma żadnych obiektywnych przeszkód uniemożliwiających mu wykonanie wezwania”. Cytowane stanowisko Sądu jest w świetle art. 85 ppsa oczywiście chybione. Skoro bowiem został stronie wyznaczony termin na dokonanie czynności, a strona wykonała czynność po terminie wskazanym przez sąd, to czynność taka jest ipso iure bezskuteczna.
Interesujące jest w jaki sposób Sąd udowodnił, że skarżący znał już rygor w dniu doręczenia mu wezwania, może rygor ten poznał dopiero po rozstrzygnięciu? Poza tym w świetle art. 49 ppsa rygor jest niezbędny nawet wówczas, gdy w zastępstwie strony występuje profesjonalny pełnomocnik /znający zapewne rygor/.
NSA wielokrotnie podkreślał, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez sąd pierwszej instancji konieczne jest powtórzenie tego typu czynności (255).
Asystent sędziego nie może dokonywać czynności technicznej poprzez sporządzenie odrębnego pisma /na wzór zarządzenia sędziego/ w celu doręczenia go stronie, bowiem zgodnie z art. 75 ppsa pisma w postępowaniu sądowym doręcza się w odpisach.
[Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz]
(Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.) - art. 174 pkt 2; 185 § 1; 255; 258 § 2 pkt 6
(Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) - art. 29
(Dz. U. z 2001, nr 98, poz. 1070 ze zm.) - art. 155
I.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż wezwanie o jakim mowa w art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi było niewykonalne, ponieważ dotyczyło stanu majątkowego jego rodziców, a ci nie wyrazili zgody na ujawnianie swoich dochodów. Powołanego przepisu nie można bowiem interpretować wąsko, gdyż pojęcie „stanu majątkowego strony” nie jest tożsame z pojęciem „jej majątku”. Zdaniem Sądu jest ono zakresem zbliżone do pojęcia „sytuacji majątkowej”, która obejmuje również dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości finansowe.
II.
Z mocy art. 174 pkt 2 oraz art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny ma prawo uchylić zaskarżony akt, któremu zostało zarzucone naruszenie przepisów postępowania tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Brak pouczenia w wezwaniu (art. 255) o rygorze jego niewykonania nie mogło mieć i nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż skarżący znał rygor, a mimo to nie wykonał wezwania. Brak rygoru nie ograniczył zatem praw skarżącego jako strony, a więc ponowne wzywanie go z podaniem rygoru nie było celowe ze względu na ekonomikę procesową.
Nie stanowi również uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w formie postanowienia, a nie zarządzenia, tym bardziej, że od każdego z tych orzeczeń przysługują stronie takie same środki zaskarżenia.
III.
Nie zasługuje na aprobatę pogląd, iż Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę przekazaną po uchyleniu postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny powinien ponownie poprowadzić wszystkie czynności procesowe, w szczególności powinien ponownie wezwać skarżącego na podstawie art. 255 cyt. ustawy do dokonania określonych czynności. Uchylenie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie niweczy bowiem czynności dokonanych poprzednio przez sąd pierwszej instancji, a jedynie pozbawia skutków prawnych wydanego orzeczenia.
IV.
W świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 29 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych asystent sędziego wykonuje samodzielnie czynności przygotowania spraw sądowych do ich rozpoznania (art. 155), a więc może wykonywać czynności pracowników sekretariatu sądowego.
************
Glosa krytyczna
Wykładnia literalna art. 255 ppsa jest jednoznaczna: zawarcie w tym przepisie słów „jej stanu majątkowego” oznacza, że dopuszczalne jest wzywanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących wyłącznie stanu majątkowego strony. Ponadto nie można oczywiście podzielić zarzutu, że skarżący „do dnia dzisiejszego nie wykonał wskazanych czynności, choć nie ma żadnych obiektywnych przeszkód uniemożliwiających mu wykonanie wezwania”. Cytowane stanowisko Sądu jest w świetle art. 85 ppsa oczywiście chybione. Skoro bowiem został stronie wyznaczony termin na dokonanie czynności, a strona wykonała czynność po terminie wskazanym przez sąd, to czynność taka jest ipso iure bezskuteczna.
Interesujące jest w jaki sposób Sąd udowodnił, że skarżący znał już rygor w dniu doręczenia mu wezwania, może rygor ten poznał dopiero po rozstrzygnięciu? Poza tym w świetle art. 49 ppsa rygor jest niezbędny nawet wówczas, gdy w zastępstwie strony występuje profesjonalny pełnomocnik /znający zapewne rygor/.
NSA wielokrotnie podkreślał, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez sąd pierwszej instancji konieczne jest powtórzenie tego typu czynności (255).
Asystent sędziego nie może dokonywać czynności technicznej poprzez sporządzenie odrębnego pisma /na wzór zarządzenia sędziego/ w celu doręczenia go stronie, bowiem zgodnie z art. 75 ppsa pisma w postępowaniu sądowym doręcza się w odpisach.