Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu (rolnikowi, domownikowi), który spełnia łącznie następujące warunki:
-osiągnął wiek emerytalny (60 lat dla kobiety, 65 lat dla mężczyzny),
-podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 100 kwartałów.
Ustawa przewiduje także możliwość przyznawania ubezpieczonemu rolnikowi tzw. wcześniejszej emerytury, na wniosek ubezpieczonego rolnika, jeśli spełnia on łącznie następujące warunki:
-osiągnął wiek 55 lat, jeśli jest kobietą, albo 60 lat, jeśli jest mężczyzną,
-podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 120 kwartałów,
-zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
Do okresów podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, od których zależy prawo do emerytury lub renty inwalidzkiej rolniczej, zalicza się również okresy:
-podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983 - 1990,
-prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983 r.
-od których zależy prawo do emerytury w myśl przepisów emerytalnych.
Renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy
Przysługuje ubezpieczonemu (rolnikowi, domownikowi), który spełnia łącznie następujące warunki:
-jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym,
-całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach wymienionych poniżej, lub nie później niż w ciągu 18. miesięcy od ich ustania,
-okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu wynosi co najmniej:
*4 kwartałów - jeżeli całkowita niezdolność do pracy powstała w wieku do 20 lat,
*8 kwartałów - jeśli niezdolność ta powstała w wieku powyżej 20 lat do 22 lat,
*12 kwartałów - jeśli niezdolność ta powstała w wieku powyżej 22 lat do 25 lat,
*16 kwartałów - jeśli niezdolność ta powstała w wieku powyżej 25 lat do 30 lat,
*20 kwartałów - jeśli niezdolność ta powstała w wieku powyżej 30 lat;
przy czym wymagane 20 kwartałów powinno przypadać w okresie ostatnich 10 lat przed złożeniem wniosku o przyznanie renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
O niezdolności ubezpieczonego do pracy orzekają w postępowaniu orzeczniczym:
-lekarz rzeczoznawca KRUS (I instancja) lub
-komisja lekarska KRUS (II instancja), w wyniku odwołania się rolnika od orzeczenia lekarza rzeczoznawcy lub w wyniku wniesienia zarzutu wadliwości orzeczenia lekarza rzeczoznawcy przez lekarza regionalnego - inspektora ds. orzecznictwa lekarskiego