Spadek, zachowek, polecenie

Proszę o podpowiedź,

Spadkobierca zobowiązuje spadkobiercę testamentowego (brata) do wykonania polecenia poprzez przeniesienia na córkę spadkodawcy własności lokalu mieszkalnego.

Pytanie: czy przy obliczaniu zachowku wartość spadku będzie pomniejszona o wartość tego przedmiotu polecenia, tj. lokalu (mniejszy zachowek), czy też wartość tego lokalu nie pomniejsza wartości spadku i podwyższa wysokość zachowku?

Art. 993. Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych
i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych,
darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Czyli że zapisy i polecenia są zupełnie obojętne dla wyliczenia substratu zachowku i zachowku należnego osobie uprawnionej.

Jednak zachowek należny osobie uprawnionej nie jest tożsamy z wysokością jej roszczenia z tytułu zachowku. Uprawniony może domagać się zapłaty tylko do wysokości swojego roszczenia.
Roszczenie = zachowek należny - przysporzenia zaspokajające zachowek.
Zapis zwykły i niektóre polecenia należą właśnie do tych przysporzeń zaspokajających zachowek czyli zmniejszają wysokość ostatecznego roszczenia.


Jeszcze dodam że zamiast za pomocą polecenia czy zapisu zwykłego to lepiej było w testamencie zapisać windykacyjnie własność lokalu mieszkalnego córce spadkodawcy.
Zapis zwykły i polecenie nie zawsze zostaną wykonane w całości albo będzie wymagana dopłata ze strony zapisobiercy (poleceniobiercy) dlatego że zapisy zwykłe i polecenia mogą podlegać zmniejszeniu (art. 1003-1006 kc).

Dziękuję ślicznie za odpowiedź. Czyli przysporzeniem osoby uprawnionej z tytułu zachowku będzie to, które otrzymała z tytułu darowizny?

Czy dobrze zrozumiałem, że w takiej sytuacji zobowiązany do zapłaty zachowku (brat) na rzecz córki spadkodawcy od wartości należnego zachowku może odjąć wartość lokalu, który przeniósł na jej rzecz?

Darkl napisał:

Czyli przysporzeniem osoby uprawnionej z tytułu zachowku będzie to, które otrzymała z tytułu darowizny?

Kliknij, aby rozszerzyć...

Tak. Darowizna otrzymana od spadkodawcy też zalicza się do przysporzeń które zaspokajają zachowek należny osobie obdarowanej.

Darkl napisał:

Czy dobrze zrozumiałem, że w takiej sytuacji zobowiązany do zapłaty zachowku (brat) na rzecz córki spadkodawcy od wartości należnego zachowku może odjąć wartość lokalu, który przeniósł na jej rzecz?

Kliknij, aby rozszerzyć...

Zgadza się.

Jeszcze raz dziękuję. Tym bardziej, że nie wynika to z przepisu ani nie zlazłem żadnego wyroku, który by to omawiał.

Haha Informację na ten temat znalazłem w książce Pawła Księżaka "Zachowek w polskim prawie spadkowym", wydanie 2, strona 327.
Uważam że w ewentualnym procesie o zachowek sąd doszedł by do podobnego wniosku.

Ok, Dzięki śliczne

Doprecyzuję, że autor w/w książki dopuszcza zaliczenie korzyści z polecenia na zachowek należny beneficjentowi polecenia tylko wtedy gdy polecenie ma charakter majątkowy, a beneficjent jest jednocześnie jednym z dziedziczących spadkobierców który może żądać wykonania polecenia w sposób przymusowy (art. 985 kc). Jeżeli zaś beneficjent polecenia nie jest jednocześnie spadkobiercą wtedy względem niego polecenie jest zobowiązaniem naturalnym którego nie da się wyegzekwować przymusowo. Przyznam się że nie rozumiem dlaczego polecenie które zostało już wykonane dla beneficjenta polecenia nie będącego spadkobiercą nie miało by być zaliczone na zachowek należny temu beneficjentowi.

Zakładając tymczasem że autor w/w książki ma rację, a w przypadku opisanym przez Ciebie beneficjent polecenia nie należy do dziedziczących spadkobierców to można by jeszcze rozważyć czy spadkodawca ustanowił jednak zapis zwykły zamiast polecenia. Byłby to zapis zwykły jeżeli wolą testatora było przeznaczenie określonej korzyści majątkowej na rzecz oznaczonej osoby czyniąc ją przy tym wierzycielem a więc odmiennie niż w definicji polecenia zawartej w art. 982 kc. Uważam że spadkodawca miał wolę do uczynienia oznaczonej osoby wierzycielem (a nie beneficjentem) jeżeli określona korzyść majątkowa miała według jego zamiaru zaspokajać zachowek należny tej osobie. W przeciwnym razie osoba uprawniona, ale nie będąca jednocześnie spadkobiercą (art. 985), nie mogłaby wyegzekwować wykonania takiego "polecenia" co stałoby w oczywistej sprzeczności z zamiarem spadkodawcy aby zaspokoić należny jej zachowek w określony sposób.