Ustawa niezgodna z Konstytucją

Witam, chodzi mi konkretnie o art. 41 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Gdzie mogę jako obywatel zaskarżyć ten artykuł ustawy ?
Wiem, że w trybunale Konstytucyjnym ale trzeba chyba jakąś drogę prawną przejść. Z góry dziękuję za odpowiedź.

Samodzielnie* możesz zaskarżyć ten artykuł tylko wtedy, gdy na jego podstawie sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o twoich wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. (art. 79 Konstytucji)

Czyli jest parę wymogów:
1. musi istnieć orzeczenie sądu (albo organu administracji publicznej)
2. musi być ostateczne - czyli nie przysługiwać od niego żaden zwyczajny środek zaskarżenia. W pewnym uproszczeniu - przy sprawie przez sądem powszechnym jest to orzeczenie sądu II instancji;
3. orzeczenie to musiało zostać wydane w oparciu o zaskarżany przez ciebie przepis.

* "samodzielnie" tzn. nie za pośrednictwem żadnego organu ani organizacji. Taką skargę konsytucyjną musi natomiast sporządzić adwokat/radca prawny (art. 44 ust. 1 ustawy o o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym)

W innych sytuacjach co do zasady prawo do występowania o stwierdzenie zgodności przepisu z Konstytucją przysługuje podmiotom opisanym w art. 191 Konstytucji.

Termin na wniesienie skargi to 3 miesiące od dnia doręczenia ostatecznego orzeczenia.

A tak z ciekawości -> dlaczego akurat ust. 3? Ust. 1 wiadomo (nawet był on już badany przez TK), ale 3? Osobiście nie widzę nic niekonstytucyjnego w możliwości złożenia wniosku o sądowe zniesienie obowiązku przebywania w DPS.

Dziekuję za wyczerpującą odpowiedź.
Interesuje mnie pkt 3 ponieważ jestem w DPS za własną zgodą i nie mogę go opuścić bez zgody Sądu. Bardzo zaważyło to na moim życiu. Sąd raz oddalił mój wniosek. Teraz po raz drugi zapewne oddali ale będę się odwoływał. Dla mnie to pogwałcenie art. chyba 31 konstytucji który mówi o prawie do wolności.

Zaczęłam trochę czytać w temacie i muszę przyznać, że jest to bardzo ciekawa kwestia (chociaż zaskakująco niszowa i niejasna ze względu na pomieszanie przepisów z dwóch ustaw).

Jeszcze dwa pytania dla sprecyzowania - czy jest pan całkowicie ubezwłasnowolniony? Na jakiej podstawie został pan przyjęty do DPS -> skierowania czy orzeczenia sądu?

Od razu dodam, dlaczego chciałabym to wiedzieć. W komentarzu do tego przepisu wskazane jest:

Przepisy art. 41 u.o.z.p. dotyczą nie wszystkich osób przebywających w DPS, ale jedynie tych, które zostały przyjęte na podstawie orzeczenia sądu albo które nie zostały przyjęte na podstawie orzeczenia sądu, a mimo tego mają obowiązek przebywania w DPS (skoro do ich wypisania z DPS konieczne jest orzeczenie sądu). Stwierdzenie to ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia osoby pełnoletniej nieubezwłasnowolnionej, zdolnej do wyrażenia zgody na jej przyjęcie do DPS, która wyraziła taką zgodę. Przyjęcie takiej osoby do DPS odbywa się na podstawie art. 54 ust. 1 u.p.s. Wobec tej osoby przepis art. 41 u.o.z.p. nie będzie miał zastosowania, ponieważ nie jest ona zobowiązana do przebywania w DPS w sytuacji, gdy wycofuje zgodę na pobyt w DPS. W razie wycofania przez nią zgody powinna ona zostać niezwłocznie zwolniona z DPS.

Kliknij, aby rozszerzyć...

W pierwszej chwili założyłam, że przyjęcie było na podstawie skierowania, bo gdyby było związane z orzeczeniem sądu, wtedy należy złożyć wniosek o zmianę tego orzeczenia -> art. 41 ust. 1 uozp, a nie ust. 3. Wolę się jednak upewnić.

Jeżeli jednak było to skierowanie, to dalej w komentarzu było wskazane, że wniosek o zniesienie obowiązku pobytu w DPS dotyczy tylko jednej kategorii osób -> osób ubezwłasnowolnionych całkowicie (bądź małoletnich powyżej 16. roku życia), zdolnych do wyrażenia zgody na ich umieszczenie w DPS, która wyraziły na to zgodę, w przypadku gdy zgodę taką wyraził także ich przedstawiciel ustawowy.

Jeżeli natomiast jest jest pan pełnoletni i nie został pan ubezwłasnowolniony całkowicie, to DPS ma obowiązek pana wypuścić, bez obowiązku otrzymywania zgody sądu. W takiej sytuacji sąd oddali wniosek o zwolnienie z DPS, gdyż nie ma potrzeby wydawania takiego orzeczenia.
Jeżeli nie został pan ubezwłasnowolniony, a DPS pana zatrzymuje i każe pisać do sądu, to wydaje mi się że nie ma racji. Natomiast wtedy należy nie składać wniosek do sądu, a raczej skargę na DPS.

Napisał pan, że już raz sąd oddalił wniosek. Czy dysponuje pan uzasadnieniem orzeczenia? Jakie przyczyny oddalenia wnioseku zostały tam podane?

Bardzo dziękuję za odpowiedź. Już wyjaśniam. W DPS jestem za własną zgodą. Nie jestem ubezwłasnowolniony całkowicie. W 2019 uzyskałem mieszkanie z gminy (duże miasto).
Opuściłem DPS. Ośrodek Pomocy Społecznej nie uznał tego faktu i cały czas naliczał mi 70 % dochodu jako odpłatność za DPS. W ubiegłym roku wróciłem do DPS (to odrębna historia). OPS rości sobie odemnie ponad 20.000 zł za DPS. Pozatym złożył 3 pozwy do Sądu Rodzinnego. Sprawę o sądowe umieszczenie mnie w DPS wygrałem. Toczy się postępowanie o częściowe ubezwłasnowolnienie. W pierwszej instancji Sąd oddalił wniosek. Prokuratura wniosła apelacje. WSA oddalił wniosek o oddalenia żądania 20.000 zł za DPS.
Moja sytuacja jest dość dramatyczna. Złożyłem drugi raz wniosek do Sądu Rodzinnego o zgodę na opuszczenie DPS. Przewiduje że będzie oddalony. Chciałbym się odwoływać aby przejść drogę prawną. Bardzo proszę o informację skąd ma Pan komentarz do art. 41 U.o.o.z.p ?? Proszę również o informację co mógłbym zrobić aby mieć dokument, że mogę opuścić DPS ?? Z góry dziękuję za odpowiedź.

Ja korzystałam z komentarza (dokładnie "Ochrona zdrowia psychicznego. Komentarz" pod red. P. Drembkowski, B. Kmieciak, R. Tymiński, 2023) znajdującego się w bazie programu LEX, nie wiem czy istnieje wersja dostępna bezpłatnie.

Na Pana miejscu skontaktowałabym się bezpośrednio z prawnikiem specjalizujących się w tych sprawach. Bez możliwości wglądu w dokumenty, prześledzenia dokładnej historii umieszczania Pana w DPS (w tym podstaw prawnych), oraz akt tych spraw rodzinnych bardzo trudno mi stwierdzić, kto jest uprawniony do sporządzenia takiego dokumentu.

Bardzo dziękuję za odpowiedź. W bazie LEX znajdują się 4 orzeczenia WSA na temat art. 41
u.o.z.p. Niestety nie mam dostępu do bazy. Bardzo dziękuję za Pani pomoc.