Wstępne ustalenie spadkobierców

Paumol · 25 Luty, 2023,

Dzień dobry,

Zwracam się z pomocą przy ustaleniu spadkobierców, a mianowicie -
Wujek - spadkodawca - zmarł w 2023 w Polsce, pochowany tutaj, posiadał obywatelstwo polskie i niemieckie. Wrócił na emeryturę do domu rodzinnego w Polsce, zameldowany w Niemczech. Bezdzietny.
W 2001 roku zawarł związek małżeński w Niemczech (niestety nie wiem czy żona ma podwójne obhwatelstwo), w 2011 doszło do rozstania, w 2016 została w Niemczech sporządzona notarialna umowa o rozdzielności majątkowej, z potwierdzeniem rozstania.
W 2017 podczas składania dokumentów o polski dowód osobisty wujek zadeklarował, że jest kawalerem. W akcie zgonu - stan cywilny kawaler. Spadkodawca sam odziedziczył dom po rodzicach. Obecnie najbliższą rodziną spadkodawcy jest kuzynostwo - nie ma rodzeństwa, dzieci.

Pytanie brzmi, czy prawo do dziedziczenia w Polsce obejmuje żonę (która nie jest odnotowana w polskim systemie) czy kuzynostwo?

Paulie Gualtieri · 26 Luty, 2023,

Paumol napisał:
Pytanie brzmi, czy prawo do dziedziczenia w Polsce obejmuje żonę (która nie jest odnotowana w polskim systemie) czy kuzynostwo?

Tak, obejmuje żonę ponieważ dowód osobisty spadkodawcy ani jego oświadczenie złożone do wniosku o dowód osobisty, nie są dokumentami potwierdzającymi jego stan cywilny.

Stan cywilny osoby może być udowodniony wyłącznie na podstawie aktów stanu cywilnego. - art. 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego.

Poza tym, należałoby sprawdzić czy małżonkowie pozostawali w separacji prawnej ponieważ w takim przypadku żona nie dziedziczy ustawowo po mężu:

Art. 935 [1] kodeksu cywilnego
Przepisów o powołaniu do dziedziczenia z ustawy nie stosuje się do
małżonka spadkodawcy pozostającego w separacji.

Byrhtnoth · 26 Luty, 2023,

Paumol napisał:
Pytanie brzmi, czy prawo do dziedziczenia w Polsce obejmuje żonę (która nie jest odnotowana w polskim systemie) czy kuzynostwo?

Czyli dokładnie kto? Żona może dziedziczyć ale najprawdopodobniej nie sama a z innymi członkami rodziny spadkodawcy.

Paumol · 26 Luty, 2023,

Czyli rozumiem, że żona powinna przedstawić niemiecki akt małżeński?

Paumol · 26 Luty, 2023,

Byrhtnoth napisał:
Czyli dokładnie kto? Żona może dziedziczyć ale najprawdopodobniej nie sama a z innymi członkami rodziny spadkodawcy.

Pozostała rodzina spadkodawcy to wyłącznie kuzyni i kuzynki.

Byrhtnoth · 26 Luty, 2023,

Paumol napisał:
kuzyni i kuzynki.

Chodzi o konkretne stopnie pokrewieństwa, określenie jakiego Pani używa jest bardzo pojemne. Małżonek spadkodawcy może dziedziczyć samodzielnie tylko w braku zstępnych spadkodawcy (oraz ich zstępnych), rodziców spadkodawcy (oraz ich zstępnych), rodzeństwa spadkodawcy (oraz ich zstępnych).

Paumol napisał:
żona powinna przedstawić niemiecki akt małżeński?

Tak, powinna się posługiwać aktualnym odpisem zupełnym aktu małżeństwa zawartego w niemczech wraz z tłumaczeniem.

Paulie Gualtieri · 26 Luty, 2023,

Paumol napisał:
Czyli rozumiem, że żona powinna przedstawić niemiecki akt małżeński?

Tak.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt III CZP 58/12:

sentencja uchwały napisał:
Akt stanu cywilnego sporządzony za granicą stanowi wyłączny dowód zdarzeń w nim stwierdzonych także wtedy, gdy nie został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego (art.73 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. -Prawo o aktach stanu cywilnego, jedn. tekst: Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264).

Wytłumacz co to za kuzynostwo. Bo może okazać się że żona dziedziczy cały spadek jeśli w chwili śmierci spadkodawcy nie żyli potomkowie spadkodawcy ani jego rodzice, ani jego rodzeństwo, ani potomkowie rodzeństwa. - art. 933 § 2 kc.

Z tą separacją to może być ciekawy problem bo właśnie dowiedziałem się że w RFN nie ma separacji orzekanej przez sąd (czyli odpowiednika polskiej separacji) ale w niemieckich ustawach bierze się pod uwagę separację w sensie faktycznej separacji i ma ona wpływ na orzekanie o rozwodzie czyli analogicznie jak separacja prawna w Polsce. Można by sprawdzić czy separacja faktyczna stwierdzona zgodnym oświadczeniem małżonków według prawa RFN powinna być wpisana do ich aktu małżeństwa w RFN. Zakładam że nie a więc sąd w Polsce nie będzie brał tego pod uwagę. Tak to jest jak się nie spisuje testamentu...

Paumol · 27 Luty, 2023,

Paulie Gualtieri napisał:
Tak.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt III CZP 58/12:

Wytłumacz co to za kuzynostwo. Bo może okazać się że żona dziedziczy cały spadek jeśli w chwili śmierci spadkodawcy nie żyli potomkowie spadkodawcy ani jego rodzice, ani jego rodzeństwo, ani potomkowie rodzeństwa. - art. 933 § 2 kc.

Z tą separacją to może być ciekawy problem bo właśnie dowiedziałem się że w RFN nie ma separacji orzekanej przez sąd (czyli odpowiednika polskiej separacji) ale w niemieckich ustawach bierze się pod uwagę separację w sensie faktycznej separacji i ma ona wpływ na orzekanie o rozwodzie czyli analogicznie jak separacja prawna w Polsce. Można by sprawdzić czy separacja faktyczna stwierdzona zgodnym oświadczeniem małżonków według prawa RFN powinna być wpisana do ich aktu małżeństwa w RFN. Zakładam że nie a więc sąd w Polsce nie będzie brał tego pod uwagę. Tak to jest jak się nie spisuje testamentu...

W niemieckim akcie notarialnym o rozdzielności majątkowej jest zapis, że notariusz wprowadza też ten zapis do rejestru, jednak nie bardzo orientuję się gdzie dokładnie. Gdzieś doczytałam, że przy sprawie spadkowej jest to w Niemczech brane pod uwagę.
No tak, testament podobno był, tylko nikt nie potrafi go zlokalizować. Wolę zmarłego znamy, jednak jest tu konflikt interesów, jak zwykle w takich przypadkach.

Spadkodawca nie ma rodzeństwa, rodzice nie żyją. Żyją jedynie dzieci sióstr i braci rodziców spadkodawcy. Bracia i siostry stryjeczni?

Paulie Gualtieri · 27 Luty, 2023,

Paumol napisał:
Żyją jedynie dzieci sióstr i braci rodziców spadkodawcy.

Czyli są to zstępni dziadków spadkodawcy. Oni mogli by dziedziczyć ustawowo ale dopiero wtedy gdy żona nie będzie mogła lub nie będzie chciała dziedziczyć.

Paumol napisał:
W niemieckim akcie notarialnym o rozdzielności majątkowej jest zapis, że notariusz wprowadza też ten zapis do rejestru, jednak nie bardzo orientuję się gdzie dokładnie.

Notariusz wprowadza informację o powstałej umownie rozdzielności majątkowej czy o separacji?

Paumol napisał:
Gdzieś doczytałam, że przy sprawie spadkowej jest to w Niemczech brane pod uwagę.

Też znalazłem taką informację na stronie komisji europejskiej:

Rozwiedzionym małżonkom nie przysługuje prawo do dziedziczenia po sobie. O ile spełnione są pewne warunki, zasada ta obowiązuje także w stosunku do par małżeńskich, które jeszcze nie uzyskały rozwodu, ale nie zamieszkują wspólnie.

Jednak zwróć uwagę że spadkodawca przed śmiercią przeprowadził się na stałe do Polski więc do jego spadku będzie miało zastosowanie tylko polskie prawo spadkowe a nie niemieckie.

Paumol · 27 Luty, 2023,

Paulie Gualtieri napisał:
Notariusz wprowadza informację o powstałej umownie rozdzielności majątkowej czy o separacji?

O rozdzielności majątkowej, ale w tym dokumencie zawarte są dokładne daty, kiedy doszło do rozpadu małżeństwa.

Paulie Gualtieri napisał:
Jednak zwróć uwagę że spadkodawca przed śmiercią przeprowadził się na stałe do Polski więc do jego spadku będzie miało zastosowanie tylko polskie prawo spadkowe a nie niemieckie.

Owszem, przeprowadził się do Polski, jednak zameldowany na stałe był w Niemczech. Trochę jakby był tu na przedłużonych wakacjach. Tutaj zmarł i tu został pochowany. Sprawa z dużą ilością punktów zwrotnych

. No i właśnie - czy prawo niemieckie ma zastosowanie w tej sytuacji do majątku pozostawionego w Niemczech (konta bankowe, ruchomosci), a polskie do majątku w Polsce? Czy tylko jedne przepisy prawa mają zastosowanie do całości majątku?

Paulie Gualtieri · 27 Luty, 2023,

Paumol napisał:
w tym dokumencie zawarte są dokładne daty, kiedy doszło do rozpadu małżeństwa.

Trzeba znaleźć odpowiedź na pytanie: Czy separacja stwierdzona zgodnie z prawem niemieckim poprzez złożenie zgodnych oświadczeń małżonków w dokumencie urzędowym, odnosi w polskim porządku prawnym skutek taki sam jak separacja orzeczona sądownie?
Na początek można by poszukać odpowiedzi w komentarzu do art. 54 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe.

Art. 54 Prawo prywatne międzynarodowe
1. Rozwiązanie małżeństwa podlega wspólnemu prawu ojczystemu małżonków z chwili żądania rozwiązania małżeństwa.
2. W razie braku wspólnego prawa ojczystego małżonków właściwe jest prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mają w chwili żądania rozwiązania małżeństwa miejsce zamieszkania, a jeżeli małżonkowie nie mają w chwili żądania rozwiązania małżeństwa wspólnego miejsca zamieszkania –prawo państwa, w którym oboje małżonkowie mieli ostatnio miejsce wspólnego zwykłego pobytu, jeżeli jedno z nich ma w nim nadal miejsce zwykłego pobytu.
3.W razie braku okoliczności rozstrzygających o właściwości prawa na podstawie przepisów ust. 1 i 2, do rozwiązania małżeństwa stosuje się prawo polskie.
4.Postanowienia ust. 1–3 stosuje się odpowiednio do separacji.

Paumol napisał:
Czy tylko jedne przepisy prawa mają zastosowanie do całości majątku?

Tylko jedne przepisy mają zastosowanie do całego spadku.

Paumol napisał:
Owszem, przeprowadził się do Polski, jednak zameldowany na stałe był w Niemczech.

Adres zameldowania może być nieaktualny z wielu przyczyn. Przepisy ustalające prawo właściwe dla spadku odwołują się bardziej ogólnie - do miejsca zwykłego pobytu w chwili śmierci.

Art. 66a ustawy Prawo prywatne międzynarodowe
Prawo właściwe dla spraw spadkowych określa rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego (Dz. Urz. UE L 201 z 27.07.2012, str. 107, z późn.zm.).

Artykuł 21 Rozporządzenia parlamentu europejskiego i rady (ue) nr 650/2012

1. Jeżeli przepisy niniejszego rozporządzenia nie stanowią inaczej, prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci.

2. W przypadku gdy wyjątkowo, ze wszystkich okoliczności sprawy jasno wynika, że w chwili śmierci zmarły był w sposób oczywisty bliżej związany z państwem innym niż państwo, którego prawo byłoby właściwe na mocy ust. 1, prawem właściwym dla dziedziczenia jest prawo tego innego państwa.

Paulie Gualtieri · 28 Luty, 2023,

Znalazłem jeszcze coś ciekawego:
Konwencja o uznawaniu rozwodów i separacji, sporządzona w Hadze dnia 1 czerwca 1970 r. Data wejścia w życie w Polsce: 1996-06-24

Problem jest w tym że ta Konwencja dotyczy uznawania rozwodów i separacji dokonywanych przez decyzję procesową (orzeczenie sądu) a nie mówi nic o uznawaniu rozwodów i separacji dokonywanych przez czynność prawną (oświadczenia woli małżonków).

A może, skoro jest to separacja faktyczna, to w niemieckim porządku prawnym nie są nawet wymagane oświadczenia woli małżonków dla usankcjonowania separacji? Tym marniejsze były by wtedy szanse na uznanie takiej separacji przez polski sąd bo to by znaczyło że niemiecka separacja odpowiada polskiej separacji faktycznej która w polskim prawie spadkowym nie ma żadnego wpływu na porządek dziedziczenia.

Wstępne ustalenie spadkobierców

Paumol

Nowy użytkownik

Paulie Gualtieri

Użytkownik

Byrhtnoth

Stały bywalec

Paumol

Nowy użytkownik

Paumol

Nowy użytkownik

Byrhtnoth

Stały bywalec

Paulie Gualtieri

Użytkownik

Paumol

Nowy użytkownik

Paulie Gualtieri

Użytkownik

Paumol

Nowy użytkownik

Paulie Gualtieri

Użytkownik

Paulie Gualtieri

Użytkownik