Wykonanie kary warunkowo zawieszonej - art.75

Przepis prawny:

Art. 75 kodeksu karnego
§ 1. Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
§ 1a. Sąd zarządza wykonanie kary jeżeli skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą.
§ 2. Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1, albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku.
§ 2a. Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli okoliczności, o których mowa w § 2, zaistnieją po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.
§ 3. Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany po wydaniu wyroku, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo.
§ 3a. Zarządzając wykonanie kary w wypadkach, o których mowa w § 2 i 3, sąd może, uwzględniając dotychczasowy przebieg próby, a w szczególności wykonanie nałożonych obowiązków, skrócić orzeczoną karę, nie więcej jednak niż o połowę.
§ 4. Zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

Obligatoryjne zarządzenie wykonania kary warunkowo zawieszonej.

"Jeśli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia.."

Warunki:
1. Nowe przestępstwo musi by umyślne(art.8 kk, art.9 kk).

2. Nowe przestępstwo musi być podobne:

Przestępstwami podobnymi są przestępstwa należące do tego samego rodzaju; przestępstwa z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia albo przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uważa się za przestępstwa podobne(art.115 § 3 kk).

3. Nowe przestępstwo musi być popełnione w okresie próby(okres próby to czas, na jaki kara została zawieszona. Okres ten biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia).

4. Za to nowe przestępstwo prawomocnie orzeczono karę pozbawienia wolności, bez warunkowego zawieszenia.



Fakultatywne zarządzenie wykonania kary warunkowo zawieszonej.


I. "Jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1 "

"Rażące naruszenie porządku prawnego" odnosi się nie tylko do norm prawa karnego, ale również innych dziedzin, np. prawa wykroczeń, prawa rodzinnego czy opiekuńczego, prawa pracy.
"Naruszanie porządku prawnego musi być jednak "rażące", przez co należy rozumieć takie naruszenia przepisów, które świadczą o negatywnej postawie sprawcy, w szczególności gdy mają one charakter uporczywy (np. uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, porzucenie w tym celu pracy i życie ze środków niezgodnych z zasadami współżycia społecznego - prostytucja, paserstwo; uporczywe zakłócanie porządku publicznego). Ocena naruszeń prawa i ich wagi należy do sądu podejmującego decyzję o podjęciu postępowania."(tak A.Marek, Komentarz)

Inne przestępstwo to natomiast przestępstwo inne niż "podobne przestępstwo umyślne, za które sprawca został prawomocnie skazany", a więc na przykład inne przestepstwo umyślne ale niepodobne lub przestępstwo nieumyślne, czy też przestępstwo umyślne podobne, za które jednak nie został on prawomocnie jeszcze skazany.

II. "Jeżeli skazany uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych."

"Stwierdzenie uchylania się od dozoru lub innych nałożonych obowiązków albo od wykonywania środka karnego nie wymaga żadnego formalnego orzeczenia i jest pozostawione decyzji sądu. Należy wszakże podkreślić, że omawiana przesłanka wiąże się z zawinionym zachowaniem sprawcy, a nie samym niewykonaniem nałożonego obowiązku, którego sprawca z obiektywnych przyczyn może nie być w stanie wykonać."(A.Marek, Komentarz)

III. "Jeżeli skazany po wydaniu wyroku, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo."

Pojęcie rażącego naruszania porządku prawnego należy rozumieć identycznie jak w przypadku § 2 art.75 kk. Przepis § 3 ma na celu mozliwość oddziaływania na oskarżonego w czasie, kiedy został już wydany wyrok, ale jeszcze się nie uprawomocnił.



Zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Wskazany w art. 75 § 4 kk termin jest zachowany, jeżeli w tym terminie zapadło prawomocne (tj. niezaskarżalne w drodze zwykłych środków odwoławczych) postanowienie o wykonaniu zawieszonej kary, przy czym żadne podjęte czynności nie przerywają biegu tego terminu (post. SN z 2 IV 1996 r., Orz. Prok. i Pr. 1996, nr 10). Jesli natomiast w tym okresie nie zapadło prawomocne rozstrzygnięcie o wykonaniu zawieszonej kary, wówczas postanowienia w tym przedmiocie wydać już nie można.


Sąd właściwy do orzekania.

Po nowelizacji która weszła w życie 1.07.2015 r. co ważne zmieniła się właściwość

Art. 3 § 1. Sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest właściwy również w postępowaniu dotyczącym wykonania tego orzeczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Przepis prawny:


Art. 178. § 1. W sprawach związanych z wykonaniem orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary
oraz w sprawie zarządzenia wykonania zawieszonej kary właściwy jest sąd, który w danej sprawie orzekał w pierwszej instancji, jednakże w stosunku do osoby skazanej przez sąd powszechny pozostającej pod dozorem właściwy jest sąd rejonowy, w którego okręgu dozór jest lub ma być wykonywany.
§ 2. Wykonując orzeczenie o warunkowym zawieszeniu kary w stosunku do skazanego przez sąd powszechny, który nie został oddany pod dozór lub zobowiązany do wykonania obowiązków związanych z okresem próby, sąd
stosuje odpowiednio art. 14.
§ 3. W posiedzeniu w przedmiocie zarządzenia wykonania kary ma prawo wziąć udział prokurator, skazany oraz jego obrońca, a gdy skazany został oddany pod dozór lub zobowiązany do wykonania obowiązków związanych z okresem próby, również sądowy kurator zawodowy, a także osoba godna zaufania lub przedstawiciel stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, o których mowa w art. 73 § 1 Kodeksu karnego, którym powierzono wykonywanie dozoru.
§ 4. Przed wydaniem postanowienia w przedmiocie skrócenia kary, o którym mowa w art. 75 § 3a Kodeksu karnego, sąd wysłuchuje, o ile jest to możliwe, skazanego i sądowego kuratora zawodowego. W posiedzeniu ma prawo wziąć udział także prokurator.
§ 5. Postanowienia o zarządzeniu wykonania kary wydane na podstawie art. 75 § 2 i 3 Kodeksu karnego stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia.
§ 6. Na postanowienie w przedmiocie zarządzenia wykonania kary oraz jej skrócenia na podstawie art. 75 § 3a Kodeksu karnego przysługuje zażalenie.

"Odstąpienie od wysłuchania skazanego powinno ograniczać się do sytuacji, gdy skazany swym zachowaniem daje podstawy do przyjęcia, że nie zamierza brać udziału w tym posiedzeniu." (post. SN z 4 IV 1997 r.)

Parę orzeczeń:

postanowienie AP Kraków z 2006-06-23 II AKzw 415/06
Naruszenie porządku prawnego to nie tylko popełnienie przestępstwa, więc zachowanie wbrew nakazom i zakazom prawa karnego, ale także postępowanie wbrew regułom, których przestrzeganie mieści się w granicach zadań i celów, jakie prawo karne wiąże m. in. z warunkowym zwolnieniem

postanowienie SN z 2005-12-14 IV KK 447/05
Zgodnie z treścią art. 75 § 4 KK zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Zarządzenie wykonania orzeczonej wobec skazanego kary po upływie tego okresu było błędem sądu mającym charakter rażącego naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, gdyż skutkowało zarządzeniem wykonania kary pozbawienia wolności wobec skazanego, a więc niesłuszne pozbawienie wolności.

postanowienie AP Kraków z 2005-10-27 II AKzw 641/05
W pojęciu "uchylać się" mieści się negatywny stosunek psychiczny skazanego do nałożonych obowiązków bądź dozoru, będący wyrazem jego złej woli, a sprawiający że mimo obiektywnej możliwości nie realizuje on obowiązków, gdyż nie chce tego, a więc postępuje tak z powodów przez siebie zawinionych

postanowienie SN z 2003-06-02 III KK 187/03
Niepłacenie nałożonej na niego grzywny, wymaga nie tylko ustalenia, że grzywna nie została uiszczona, ale także, iż skazany mógł grzywnę zapłacić bez narażenia siebie i swoich bliskich na taki uszczerbek w zaspokojeniu podstawowych potrzeb, który usprawiedliwiałby nieuiszczenie grzywny.

uchwała SN z 2000-11-20 I KZP 34/00
Jeżeli prawomocne skazanie za podobne przestępstwo umyślne nastąpiło w okresie próby określonej wyrokiem, który został objęty wyrokiem łącznym, przed wydaniem tego wyroku, należy zarządzić na podstawie art. 75 § 1 k.k. wykonanie kary orzeczonej w wyroku wchodzącym w skład wyroku łącznego

uchwała SN z 1999-04-15 I KZP 6/99
Przewidziana w art. 152 KKW możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności nie przekraczającej dwóch lat istnieje także wówczas, gdy co najmniej roczny okres odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności dotyczył takiej kary, której wykonanie w wyroku sąd warunkowo zawiesił, a następnie zarządził jej wykonanie, i to także w sytuacji, gdy zarządzenie wykonania kary było obligatoryjne.


II AKz 300/99
Dla oceny przestrzegania przez skazanego warunków probacji nie ma znaczenia, że prowadzi się przeciw niemu inne postępowanie karne. Dopóki w tym postępowaniu nie zapadnie prawomocny wyrok, nie można wyciągnąć wniosków dla skazanego niekorzystnych stąd tylko, że postępowanie jest prowadzone, bo takowe naruszałyby domniemanie niewinności, wyrażone również w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Nie stoi to jednak na przeszkodzie samodzielnemu dokonaniu ustaleń przez sąd orzekający co do probacji, także na podstawie owego nowego postępowania. Także ten sąd rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne, które mają dlań znaczenie (art. 8 § 1 k.p.k. w związku z art. 1 § 2 k.k.w.), a nie musi oczekiwać ze swymi ustaleniami na wyrok.

Postanowowienie SA w Krakowie; II AKz 95/05
Skazując oskarżoną na jej wniosek (art. 387 k.p.k.), sąd nie ma obowiązku analizowania rozmaitych możliwych skutków tego orzeczenia, w tym i ewentualności zarządzenia wykonania kary warunkowo zawieszonej. Brak adnotacji, że oskarżoną poinformowano o takiej możliwości, nie uzasadnia wznowienia postępowania. Może to nastąpić jedynie z przyczyn przewidzianych w art. 545 § 1-3 k.p.k.


Uchwała Sądu Najwyższego I KZP 27/07
Użyte w art. 71 § 2 zd. 2 k.k. sformułowanie "kara pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności ulega skróceniu o okres odpowiadający liczbie uiszczonych stawek dziennych z zaokrągleniem do pełnego dnia" oznacza, że w razie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności ulega ona skróceniu o liczbę dni równą liczbie uiszczonych stawek dziennych grzywny orzeczonej na podstawie art. 71 § 1 k.k.

Przepis prawny:

Art. 75a. § 1. Wobec skazanego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, który w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone
w art. 75 § 1, albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku, sąd może, jeżeli cele kary zostaną w ten sposób spełnione, mając na względzie wagę i rodzaj czynu zabronionego przypisanego skazanemu, zamiast zarzą-
dzenia wykonania kary pozbawienia wolności zamienić ją na karę ograniczenia wolności w formie obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, przyjmując, że jeden dzień kary pozbawienia wolności równa się dwóm dniom kary ograniczenia wolności, albo na grzywnę, przyjmując, że jeden dzień kary pozbawienia
wolności równa się dwóm stawkom dziennym grzywny. Kara ograniczenia wolności nie może trwać dłużej niż 2 lata, a grzywna nie może przekroczyć 810 stawek dziennych.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się do skazanego, który nie wykonał obowiązku określonego w art. 72 § 1 pkt 7b lub w § 2.
§ 3. Sąd, zamieniając karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na karę ograniczenia wolności albo na grzywnę, w miarę możliwości wysłuchuje skazanego.
§ 4. Zamiana kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na karę ograniczenia wolności albo na grzywnę nie zwalnia skazanego od wykonania orzeczonych wobec niego środków karnych, przepadku, środków kompensacyjnych lub środków zabezpieczających, chociażby następnie orzeczono karę łączną.
§ 5. Jeżeli skazany uchyla się od wykonywania kary ograniczenia wolności, od uiszczenia grzywny, wykonania nałożonych na niego obowiązków lub orzeczonych środków karnych, przepadku lub środków kompensacyjnych, sąd uchyla zamianę i zarządza wykonanie kary pozbawienia wolności.
§ 6. W wypadku uchylenia zamiany i zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności na poczet zarządzonej kary pozbawienia wolności zalicza się dotychczas wykonaną karę grzywny albo karę ograniczenia wolności, przyjmując, że jeden dzień kary pozbawienia wolności równa się dwóm stawkom dziennym grzywny albo dwóm dniom kary ograniczenia wolności.
§ 7. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania została orzeczona na podstawie art. 60 § 5 lub art. 60a.

Sąd nie jest zobligowany do zamiany kary pozbawienia wolności na karę ograniczenia wolności bądź grzywnę.

Zwiększenie elastyczności kary ograniczenia wolności. Kara ograniczenia wolności obejmuje nowe formy w tym:
- obowiązek wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne,
- obowiązek pozostawania w miejscu stałego pobytu lub w innym wyznaczonym miejscu, z zastosowaniem systemu dozoru elektronicznego,
- obowiązki takie jak, o których mowa w art. 72 § 1 pkt 4–7a KK tj. np. przygotowanie do zawodu, powstrzymanie się od nadużywania alkoholu, czy zakaz zbliżania się,
- potrąceniu od 10% do 25% wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel społeczny wskazany przez sąd.

Jak wiadomo zgodnie z nowelizacją pierwszeństwo mają kary ograniczenia wolności oraz grzywny przed karą pozbawienia wolności. Kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest w obecnym stanie prawnym karą orzekaną wyjątkowo.


Rozwiązanie takie zrównuje sytuację prawną osób, wobec których orzeczono karę pozbawienia wolności przed wejściem w życie nowelizacji z osobami, które popełniły czyn po jej wejściu w życie.

Wobec tej drugiej kategorii osób zastosowanie będzie mieć reguła ultima ratio kary pozbawienia wolności. Wobec takich osób za porównywalne czynny nie będzie wymierzana kara pozbawienia wolności nawet w zawieszeniu. Tym samym zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności osób skazanych w zawieszeniu przed wejściem w życie noweli stanowiłoby w rzeczywistości surowsze potraktowanie tych osób, w taki jednak sposób, że bardzo utrudnione byłoby zastosowanie art. 4 KK. Przyjęte przepisy mają wyeliminować takie zagrożenie.