Zachowek od darowizny dla pasierba

Dzień dobry. Chciałbym Państwa prosić o pomoc w dość skomplikowanej kwestii, gdyż czuję się w niej kompletnie zagubiony.

Mój ojczym w testamencie z 2000 roku cały swój majątek zapisał mojej córce.

W 2011 roku sporządził drugi testament, w którym wydziedzicza swojego biologicznego syna z pierwszego małżeństwa (jedyne dziecko).

Ponadto w 2011 roku poprzez darowiznę ojczym przekazał mi cały swój majątek.

Druga żona mojego ojczyma (moja matka) zmarła w 2005 roku, a on sam w 2019.

Teraz jego wydziedziczony syn domaga się zachowku dla swojego niepełnoletniego dziecka od mojej córki czyli spadkobierczyni z testamentu.

W chwili śmierci ojczym nie miał nic, gdyż tak jak wspomniałem darował mi wszystko, a ja później darowałem to swojemu synowi i córce (spadkobierczyni z testamentu ojczyma) w 2017 roku.

Czy wydziedziczony syn ma prawo do zachowku dla swojego niepełnoletniego dziecka od darowizny? Na chwilę obecną wie on tylko o dwóch testamentach, ale nie darowiznach.

Jeśli się nie mylę to darowizny nie wlicza się do zachowku po upływie 10 lat jeśli przekazano ją osobie niebędącej spadkobiercą ani osobie nieuprawnionej do zachowku.

Z tego co wiem pasierb nie dziedziczy bezpośrednio, a nawet może zostać pominięty w kwestii spadku. Czy w takim przypadku można uniknąć wypłaty zachowku od darowizny?

Informacje dodatkowe:

Nie jestem pewien, czy ma to znaczenie, ale po małżeństwie mojej matki z ojczymem nie zostałem formalnie adoptowany/przysposobiony.

Zwrócono moją uwagę na to, że notariusz *nie* wyszczególnił tego, iż przekazana mi przez ojczyma darowizna jest dożywotnia. Skoro jednak nie widnieje na niej żaden termin wygaśnięcia to chyba rozumie się to samo przez się?

Testament otwarto miesiąc temu.

Jestem wdzięczny za uwagę i poświęcony czas!

Art. 1000. § 1. Jeżeli uprawniony [córka wydziedziczonego syna] nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy [Twojej córki, bo spadek jest pusty] lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku [od Ciebie], sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

Stolarz885 napisał:

Ponadto w 2011 roku poprzez darowiznę ojczym przekazał mi cały swój majątek.
[...], a on sam w 2019.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Art. 994 § 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku [to data śmierci spadkodawcy/darczyńcy], darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.


Innymi słowy, gdyby od dnia dokonania darowizny na Twoją rzecz minęło nie mniej niż 10 lat, to faktycznie zachowek do wartości tej darowizny by się nie należał.

W Twoim przypadku minęło mniej lat, więc roszczenie powinno być skierowane do Ciebie i nie ma znaczenia, ze przedmiot darowizny nie jest już Twoją własnością.

ffenix napisał:

Art. 1000. § 1. Jeżeli uprawniony [córka wydziedziczonego syna] nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy [Twojej córki, bo spadek jest pusty] (...), może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku [od Ciebie], sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. (...)

Kliknij, aby rozszerzyć...

Dziękuję za odpowiedź i jasne przedstawienie jak to wszystko wygląda.

Rok śmierci mojego ojczyma to 2021 (10 lat i 6 miesięcy po darowiźnie dla mnie). Używałem klawiatury numerycznej do wpisywania dat i jakimś sposobem powstało błędne 2019. Przepraszam za tę pomyłkę. Sprawdziłem wszystkie inne daty i są poprawne.

Dla pewności przedstawiam przebieg wydarzeń w punktach:

1) Rok 2000 - Ojczym sporządza testament i przepisuje mojej córce cały swój majątek.

2) Rok 2005 - Umiera żona ojczyma.

3) Rok 2011 - Ojczym w drugim testamencie wydziedzicza swojego jedynego syna.

4) Rok 2011 - Ojczym w ramach darowizny przekazuje mi cały swój majątek (moja córka zostaje z pustym spadkiem).

5) Rok 2017 - Ja w ramach darowizny przekazuję otrzymany od ojczyma majątek swoim dzieciom (synowi i córce, która w pierwszym testamencie ojczyma była jedyną spadkobierczynią).

6) Rok 2021 - Umiera mój ojczym (ma to miejsce 10 lat i 6 miesięcy po tym jak w ramach darowizny przekazał mi cały swój majątek).

7) Rok 2022 - Wydziedziczony syn mojego ojczyma ubiega się o zachowek dla swojego jedynego dziecka, które jest niepełnoletnie.

ffenix napisał:

Art. 994 § 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku [to data śmierci spadkodawcy/darczyńcy], darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Czy mógłbym prosić o rzucenie światła na ten zapis? Podobno darowiznę, która miała miejsce więcej niż 10 lat temu i tak się wlicza jeśli została dokonana na rzecz spadkobiercy. Pytanie, czy tak rzeczywiście jest i czy ja jako (nieprzysposobiony) pasierb jestem uważany za spadkobiercę? A konkretnie spadkobiercę ustawowego, gdyż w testamencie zostałem pominięty. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe fakty, czy mogę liczyć na uniknięcie wypłaty zachowku dla dziecka wydziedziczonego?

Stolarz885 napisał:

(moja matka) zmarła w 2005 roku, a on sam w 2019

Kliknij, aby rozszerzyć...

Rozumiem, że w pierwszym poście doszło do omyłki we wskazaniu roku śmierci ojczyma.

Stolarz885 napisał:

Rok 2021 - Umiera mój ojczym (ma to miejsce 10 lat i 6 miesięcy po tym jak w ramach darowizny przekazał mi cały swój majątek).

Kliknij, aby rozszerzyć...

Skoro jednak od dnia dokonania darowizny do dnia śmierci ojczyma minęło ponad 10 lat, to jak najbardziej ma zastosowanie poniższy przepis:

Art. 994 § 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

- to właśnie okres od dnia dokonania darowizny do dnia śmierci spadkodawcy/darczyńcy
- skoro nie zostałeś adoptowany przez swojego ojczyma, to nie jesteś jego spadkobiercą ani uprawnionym do zachowku
- w tej sytuacji darowizna na Twoją rzecz nie wlicza się do masy spadkowej na potrzeby wyliczenia a tym samym wypłaty zachowku

W mojej ocenie, w oparciu o powyższy przepis kodeksu cywilnego, uprawniony nie może skutecznie domagać się od Ciebie wypłaty zachowku, a tym bardziej od Twojej córki, która odziedziczyła pusty spadek.

Dziękuję za pomoc. Kiedy szukałem odpowiedzi na ten temat natknąłem się na sprzeczne informacje. Postaram się je zebrać i przedstawić na tym forum z prośbą o odniesienie się do nich. Sądzę, że skorzystam na tym nie tylko ja, ale także inni. Jeszcze raz dziękuję za poświęcony czas!

Pozwana córka powinna w odpowiedzi na pozew zgłosić do sądu że nie dolicza się tej darowizny do spadku ponieważ została dokonana ponad 10 lat przed śmiercią spadkodawcy (załączając wypis aktu notarialnego darowizny).
Ponadto powinna złożyć do sądu spadku wykaz inwentarza spadku i wskazać sądowi jaka jest czysta wartość spadku (różnica między stroną czynną a bierną) bo to też wpływa na obliczenie wysokości zachowku.
Może dziadek miał konto bankowe?

Pytanie dot. obliczania zachowku od darowizny

Art. 994 § 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

Kliknij, aby rozszerzyć...

1. Według powyższego zapisu darowizny sprzed 10 lat nie dolicza się do zachowku. Czy są od tego jakieś wyjątki? Pod adresem "https://zachowek.biz.pl/darowizna-a-zachowek" znalazłem następującą informację:

Darowizny dokonane na rzecz osób będących spadkobiercami lub uprawnionymi do zachowku ZAWSZE będą uwzględniane przy obliczaniu zachowku. Jeżeli darowizna została dokonana na rzecz innych osób niż spadkobiercy lub osoby uprawnione do zachowku, będzie ona miała znaczenie przy obliczaniu zachowku, tylko jeśli została uczyniona stosunkowo niedawno (czyli nie wcześniej niż 10 lat przed śmiercią spadkodawcy).

Kliknij, aby rozszerzyć...

2. Jeśli powyższy cytat jest prawdziwy to czy nieprzysposobiony pasierb jest uważany za spadkobiercę (ustawowego?) jeśli nie został wymieniony w testamencie, albo za osobę uprawnioną do zachowku? Innymi słowy: czy nieprzysposobiony pasierb może uniknąć płacenia zachowku od otrzymanej przed 10 laty darowizny?

* * *

Niżej podaję kontekst całej sytuacji, który może może okazać się pomocny.

1. Ponad 20 lat przed swoją śmiercią, mój ojczym przepisał wszystko mojej córce.

2. Ponad 10 lat przed swoją śmiercią, mój ojczym darował wszystko mnie zostawiając moją córkę z pustym spadkiem.

3. Teraz wydziedziczony syn mojego ojczyma domaga się zachowku dla swojego niepełnoletniego dziecka.

Staram się dowiedzieć, czy ma prawo do zachowku (od darowizny, gdyż spadek jest pusty).

Bardzo Państwu dziękuję za poświęcony czas!