Zakaz działalności konkurencyjnej - fanczyzodawca

Witam, sprawa jest następująca. Rok temu mój kolega podjął współpracę z firmą, która miała mu zapewnić wsparcie w rozkręceniu interesu w jego wyuczonym zawodzie. Pod szyldem tej firmy przyjmował interesantów, dostał program komputerowy do obsługi firmy, miał swoją reklamę na profilu facebookowym. Umowa była zawarta na 12 miesięcy. Kilkanaście dni temu minęło 12 miesięcy i kolega nie przedłużył umowy.
Jednak z zapisu umowy wynika, że przez 12 miesięcy po rozwiązaniu tejże umowy nie może podejmować tej samej pracy którą wykonywał pod ich szyldem. Jest to zakazane w umowie. Po rozwiązaniu umowy nie może prowadzić działalności konkurencyjnej przez 12 miesięcy w miejscu zamieszkania i w promieniu 100 km od miejsca zamieszkania. Nie może prowadzić działalności samodzielnie lub przez małżonka, zstępnego, wstępnego, powinowatego. Nie może być wspólnikiem przedstawicielem, agentem, reprezentantem itd.
W ten sposób de facto firma pozostawia kolegę bez środków do życia. Nie może kontynuować swojej działalności w wyuczonym zawodzie. Tzn. może pracować w innych zawodach, ale nie w swoim, wyuczonym a tylko to potrafi.
ChatGPT na zadane pytanie odpowiedział mi, że takie zapisy są prawidłowe ale tylko wtedy gdy Franczyzodawca zapewnia przez 12 miesięcy rekompensatę z tytułu zakazu prowadzenia działalności. W umowie nie ma mowy o żadnej rekompensacie. Nie ufam do końca AI.
W związku z tym bardzo proszę osoby znające tematykę o wyjaśnienie jak faktycznie jest. Czy jest to zgodne z prawem czy nie?
Pozdrawiam

1948kama napisał:

W ten sposób de facto firma pozostawia kolegę bez środków do życia. Nie może kontynuować swojej działalności w wyuczonym zawodzie. Tzn. może pracować w innych zawodach, ale nie w swoim, wyuczonym a tylko to potrafi.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Czy wykonując pracę dla firmy kolega robił wszystko to co w danym zawodzie się robi? Np. jeśli pracował jako stolarz i dla klientów firmy wykonywał tylko meble kuchenne, to zakaz konkurencji będzie obejmował meble kuchenne, ale nie biurka czy szafy. Zakaz konkurencji, tym bardziej nieodpłatny, nie może zakazywać wykonywania zawodu.

Nie dostaniesz jednoznacznej odpowiedzi. Nie ma na to normy prawnej.
Są wyroki SN uznające brak wynagrodzenia jako przesłankę do nieważności umowy (przez analogię do kodeksu pracy gdzie obowiązek wynagrodzenia istnieje)
Są też wyroki przeciwne.
Nieważność może być też spowodowana nadmiernym wykluczeniem.
Ale droga sądowa to ryzyko i koszty.
Optymalnym rozwiązaniem wydaje się próba wyprzedzającego działania polubownego.
Czyli jakiś aneks do umowy doprecyzowujący co wolno a czego nie wolno.
PS. Czy w umowie jest konkretna kara za złamanie zakazu konkurencji?

Linia orzecznictwa w przypadku umów cywilnych między podmiotami składa się ku wolności zakresu umów i raczej dopuszcza takie rozwiązania i zapisy - pomijając przypadki ekstremalne - jednak konkretnie jakby wyglądało w tym przypadku trzeba by znać treść umowy.

Ja mam zakaz prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej przez 36 miesięcy po rozwiązaniu umowy, pod rygorem kary umownej 1.000.000zł i do tego weksel in blanco z podpisem moim i żony. Jak przestanę prowadzić sklep to w sumie mogę iść gdzieś tylko na etat. Prawnik mojego pracodawcy mówił, że to jest zgodne z prawem, bo mamy swobode umów i mam też zapis, że nie wniosłem uwag do treści umowy przed jej zawarciem.

Akurat zapis „zakaz prowadzenia wszelkiej działalności przez 3 lata uważam, że można podważyć. Swoboda umów, swoboda umów, ale jest jeszcze art 5 KC.

Z tym, że dodatkowo jak debile podpisaliście weksle in blanco, tak więc nikt nie będzie niczego badał w sądzie.