Zapis pod warunkiem

Mam taki problem:

Spadkodawca zmarł w 2009 roku i w chwili śmierci miał żonę, syna i córkę. Syn i córka nie są dziećmi żony i po niej nie dziedziczą. Spadkodawca pozostawił testament w którym dokonał zapisu mieszkania na rzecz syna, w ten sposób, że po śmierci jego żony mieszkanie ma być syna. Oczywiście mieszkanie było jego tylko w 1/2, pozostawił też sporą gotówkę, sąd uznał wiec w uzasadnieniu, że syn jest najwyżej zapisobiercą pod warunkiem, i ustalił, że dziedziczą wszyscy po 1/3 z ustawy, bo przedmiot zapisu nie wyczerpuje majątku zmarłego w całości. W tym samym roku dokonano sądowego działu spadku w ten sposób, że ustalono, że w skład spadku wchodzi 1/2 mieszkania i gotówka i żona przejmuje na własność udział w mieszkaniu i gotówkę, a syna i córkę spłaca w kwocie odpowiadającej po 1/3 wartości spadku. Nic o zapisie. Przyszedł rok 2021 i ziścił się warunek w postaci śmierci żony. Szukam jakiego jakiegoś pomysłu lub może orzecznictwa dotyczącego takiej sprawy. Szczególnie czy co jeżeli nie orzeczono w dziale spadku o niewymagalnym zapisie albo o wymagalności zapisu po dziale spadku.

Możliwe że zapisobierca odrzucił zapis (art. 973 kc) w trakcie postępowania działowego.
Gdyby zapisobierca tego nie uczynił to sąd musiał by wyłączyć z działu spadku udziały pozostałych dwóch spadkobierców w przedmiocie zapisu po to aby umożliwić im wykonanie zapisu w przyszłości (gdy stanie się wymagalny).
Dział spadku to nie jest moja mocna strona ale warto sprawdzić taką możliwość.

Dzięki za pomoc, ale znalazłem już rozwiązanie. Zapis który jest wymagalny po śmierci spadkobiercy w praktyce nakłada obowiązek jego wykonania na spadkobierców tego spadkobiercy. Zapisem można obciążyć tylko spadkobiercę lub zapisobiercę zgodnie z art. 968 kc. Zapis jest więc nieważny jako niezgodny z tym przepisem i dodatkowo jako prowadzący do obejścia prawa (zakazu podstawień powierniczych).

Może trochę podyskutujemy?

michu1986 napisał:

Zapisem można obciążyć tylko spadkobiercę lub zapisobiercę zgodnie z art. 968 kc.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Roszczenie o wykonanie zapisu powstaje już z otwarciem spadku testatora więc od razu obciąża jego spadkobierców. Natomiast termin wymagalności roszczenia pozostaje w gestii testatora:

Art. 970. W braku odmiennej woli spadkodawcy zapisobierca może żądać
wykonania zapisu niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Śmierć osoby jest zdarzeniem przyszłym i pewnym więc nadaje się do ustalenia terminu wymagalności roszczenia o wykonanie zapisu jeżeli taka jest ostatnia wola spadkodawcy.

michu1986 napisał:

Zapis który jest wymagalny po śmierci spadkobiercy w praktyce nakłada obowiązek jego wykonania na spadkobierców tego spadkobiercy.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Roszczenie o wykonie zapisu obciąża właśnie spadkobierców testatora już od chwili otwarcia spadku po nim. Nic nie stoi na przeszkodzie aby obowiązek ten przeszedł następnie na ich spadkobierców.
Z komentarza do art. 968 (Komentarz do kodeksu cywilnego, Księga czwarta, Spadki, Elżbieta Skowrońska-Bocian, Wydanie 7, 2006):

7. Jeżeli obciążony zapisem umrze przed jego wykonaniem, obowiązek wykonania zapisu przechodzi na jego spadkobierców według ogólnych reguł zawartych w art. 922.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Tak jak napisałem powyżej, zapis który zobowiązuje spadkobierce spadkobiercy do wykonania zapisu jest nieważny gdyż przekracza jego istotę i jest próbą ominięcia art. 964 kc. W drodze zapisu nie można zobowiązać spadkobiercy do pozostawienia przedmiotu w swoim majątku do końca życia. Zapisobierca nie ma legitymacji czynnej wobec nikogo innego niż spadkobierca lub inny zapisobierca przy zapisie dalszym.

Zakładam, że w mojej sprawie sąd działu spadku wiedział o tym, dlatego podzielił spadek według spadkobierców, którzy dziedziczyli z ustawy, a o zapisie cisza.