Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 54 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tejże decyzji, zgodnie z którym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przepis ten reguluje instytucję autokontroli. Ratio legis powyższego unormowania jest umożliwienie organowi administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania lub braku działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę ich zgodności z prawem (v. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 156). Autokontrola prowadzi zatem do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a.
Treść art. 54 § 3 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że warunkiem jego zastosowania i skorzystania z mechanizmu autokontroli jest zadośćuczynienie skardze, a więc uwzględnienie jej w całości, czemu musi towarzyszyć uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej. Przez "uwzględnienie skargi w całości" należy rozumieć uwzględnienie skargi co do istoty, chyba że z treści skargi wynika, iż skarżącemu chodzi o inne rozstrzygnięcie. W związku z tym należy uznać, że uwzględnienie skargi w całości może jedynie polegać na wydaniu rozstrzygnięcia wskazanego w skardze (v. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r., sygn akt I OSK 581/07; LEX nr 355665).
W literaturze przyjmuje się, że uwzględnienie w ramach autokontroli skargi na decyzję nie może ograniczyć się do uchylenia tego aktu. Organ ma bowiem obowiązek orzec w sposób ostateczny w sprawie administracyjnej bądź przez jej rozstrzygnięcie co do istoty (uchylając w razie potrzeby decyzję wydaną w I. instancji), bądź przez umorzenie postępowania. W ramach autokontroli organ może również uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I. Instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I. instancji, jeżeli takie żądanie zawarto w skardze (v. J.P. Tamo, Postępowanie przed sądami administracyjnymi..., s. 106).
?