zwrot czesci kosztow poniesionych przy budowie drogi

Witam. Potrzebuje porady prawnej dla siostry ktora ma problem z uciążliwym sąsiadem. Dobrze ponad 10 lat temu siostra chciala zacząć budowę domu. Do działki gdzie miala zostać wybudowany dom zostały wykupione grunty w raz ze mna i dwoma innymi sąsiadami wspólnie. Grunty te zostały wykupione pod budowę zjazdu z drogi powiatowej oraz budowe drogi do działek wszystkich współwłaścicieli. Wszyscy współwłaściciele podpisali zgodę na zaprojektowanie oraz wykonanie zjazdu z drogi powiatowej , projekt został zrobiony i opłacony przez siostre ponieważ w tym momencie tylko ona rozpoczynała budowę domu. Za zjazdem z drogi powiatowej wszyscy współwłaściciele wiedzieli ze będzie wybudowana droga jednak na to nie mamy żadnych podpisów współwłaścicieli. Zjazd oraz ok 170 ma drogi zostały wybudowane przez siostre i do zeszłego roku byly w większości użytkowane tylko przez nia. W tym roku dwójka pozostałych współwłaścicieli rozpoczęła pracę ciezkim sprzetem na swoich działkach użytkując zjazd oraz drogę . Z powodu ze współwłaściciele pozostałych działek sa dość konfliktowi siostra wysłała listownie kosztorys powykonawczy zjazdu oraz drogi wykonany profesjonalnie przez osobę uprawnioną, oraz list z wezwaniem do zapłaty części kosztów poniesionych przy budowie zjazdu oraz drogi. Dostała odpowiedź listowną od jednego ze współwłaściciela ze nie ma zamiaru zwracać żadnych podniesionych przez siostrę kosztów ponieważ zjazd i droga nie sa im potrzebne. A po za tym jeden ze współwłaścicieli przepisał działkę na syna ale ten również nie poczuwa się do obowiązku podziału kosztów. Tak w skrócie to wygląda. Teraz moje pytania : czy siostra ma prawo dochodzić zwroty części poniesionych kosztów? A jeśli tak to od " starych" współwłaścicieli czy syna któremu została przepisana działka wraz z udziałami do zjazdu i drogi?

pozdrawiam serdecznie

Maki nastepnym razem pisz skrotowo nie kazdemu chce sie czytac elaboraty, sytuacja jest niejednoznaczna I opiera sie na kodeksie cywilnym, przede wszystkim wspolwlasnosc, bezpodstawne wzbogacenie oraz naklady na rzecz wspolna

trzeba by rozdzielic rozliczenie samego zjazdu od budowy drogi dojazdowej oraz kwestii przedawnienie roszczen
Co do zasady – tak, ma do tego podstawę prawną, jednak szanse na odzyskanie pieniędzy różnią się w zależności od elementu inwestycji:

Siostra dysponuje pisemną zgodą wszystkich współwłaścicieli na zaprojektowanie i wykonanie zjazdu. Taka zgoda stanowi dowód na to, że była to czynność podjęta za wiedzą i aprobatą pozostałych (zgodnie z art. 199 lub 201 Kc). Wydatki te stanowią nakład na rzecz wspólną, zwiększający wartość oraz użyteczność całej nieruchomości.

Budowa drogi (170 m) – brak pisemnej zgody (trudniejsza sytuacja):Zgodnie z art. 207 Kc, współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną w stosunku do swoich udziałów. Nakłady na drogę wewnętrzną kwalifikuje się zazwyczaj jako nakłady użyteczne (zwiększające wartość działek i umożliwiające dojazd).

• Jeśli pozostali sąsiedzi nie wyrazili wyraźnej zgody na budowę drogi w danej formie, mogą podnosić argument, że były to nakłady wykraczające poza zwykły zarząd.
• Obecne zachowanie sąsiadów działa jednak na ich niekorzyść: Oświadczenie, że „droga nie jest im potrzebna”, staje się wiarygodne do momentu, w którym nie zaczęli z niej korzystać. Z chwilą gdy wjechali tam ciężkim sprzętem i korzystają z utwardzenia stworzonego przez siostrę, czerpią z tego korzyść majątkową. Gdyby odmówili zapłaty, dochodzi do ich bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 Kc) – zyskali dojazd do działek bez poniesienia nakładów.

Ponieważ budowa miała miejsce ponad 10 lat temu, najważniejszym zarzutem ze strony sąsiadów w ewentualnym procesie sądowym będzie zarzut przedawnienia roszczeń:

• Ogólny termin przedawnienia roszczeń cywilnych wynosi co do zasady 6 lat (dla roszczeń powstałych przed rokiem 2018 wynosił 10 lat).
• Jak obejść zarzut przedawnienia?Orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że roszczenie o zwrot nakładów użytecznych (dokonanych przez jednego ze współwłaścicieli bez wyraźnej umowy pozostałych) staje się wymagalne dopiero w momencie przekazania rzeczy / rozpoczęcia korzystania z nich przez pozostałych współwłaścicieli lub z chwilą zniesienia współwłasności. Z racji tego, że sąsiedzi zaczęli korzystać z drogi i zjazdu dopiero w tym roku, siostra może argumentować, że jej roszczenie o rozliczenie korzyści powstało/stało się wymagalne w momencie, gdy sąsiedzi faktycznie objęli drogę w użytkowanie.

Od kogo dochodzić zapłaty: od „starego” właściciela czy od syna?​

To zależy od tego, w jakiej formie nastąpiło przekazanie działki na rzecz syna:

1. Jeśli była to umowa darowizny / sprzedaży działki wraz z udziałem w drodze:
   
   • Od kogo dochodzić? Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (np. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2008 r., III CZP 144/07), roszczenie o zwrot nakładów dokonywanych na rzecz wspólną ma charakter zobowiązania realnego. Oznacza to, że obciąża ono aktualnego współwłaściciela nieruchomości w momencie, gdy roszczenie staje się wymagalne.
   • W związku z tym obowiązek rozliczenia kosztów (lub zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia z tytułu korzystania z drogi) przechodzi na syna, ponieważ to on jest obecnie wpisany w księdze wieczystej jako współwłaściciel i to on czerpie korzyść z wykonanej drogi.
2. Alternatywna odpowiedzialność:Gdyby syn bronił się, że nabył udział w stanie bezobciążeniowym, siostra może pozwać zarówno ojca (starego właściciela), jak i syna (aktualnego właściciela) solidarnie/ewentualnie, wskazując, że ojciec podpisywał zgody i brał udział w ustaleniach, a syn aktualnie wzbogaca się poprzez korzystanie z nakładów.

czyli nalezaloby

• Sporządzić dokumentację fotograficzną lub wideo przedstawiającą ciężki sprzęt sąsiadów jeżdżący po drodze/zjeździe i niszczący lub eksploatujący nawierzchnię.
• Zachować pismo odpowiedź od sąsiada (w którym twierdzi, że droga nie jest mu potrzebna – będzie to kluczowy dowód na to, że do tej pory z niej nie korzystał i roszczenie wymagalne stało się dopiero teraz).