Ciekawe orzeczenia

Niedochowanie przez organ wynikającego z art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.) obowiązku wydania z urzędu postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji opartej na art. 124 ust. 1 tej ustawy powoduje, że uzasadnione jest wydanie przez sąd, na wniosek strony skarżącej, postanowienia o udzieleniu ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Kliknij, aby rozszerzyć...

U podstaw uwzględnienia skargi na bezczynność organu zawsze leży ustalenie faktu niezakończenia toczącego się postępowania. Toczące się postępowanie administracyjne nie może zaś zakończyć się odmową jego wszczęcia. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania zastrzeżona jest bowiem dla wstępnego etapu oceny wniosku. Dostrzeżenie po wszczęciu postępowania niedopuszczalności jego prowadzenia prowadzić może jedynie do umorzenia postępowania.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Śmierć strony powoduje obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego, o ile wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału nie jest możliwe i zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 k.p.a. Jednak działania, o jakich mowa w art. 30 § 4 i 5 k.p.a., dotyczą sytuacji śmierci strony w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a nie sytuacji ustalania przez organ administracji – jak w tej sprawie – we wstępnej fazie postępowania administracyjnego, kręgu osób, których udział w postępowaniu jest konieczny ze względu na ich interes prawny. Konstrukcja przyjęta w art. 30 § 5 pozwala na kontynuowanie postępowania w przypadku śmierci strony oraz braku jej następców prawnych. Nie chodzi tu o problem wezwania następców prawnych do udziału w postępowaniu, ale o sytuację, w której zamiast sukcesora działa zastępca procesowy (przedstawiciel ustawowy umocowany przepisami prawa administracyjnego). Dotyczy to tzw. spadków nieobjętych, gdzie za strony działają osoby sprawujące zarząd masą spadkową, a w ich braku – kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej (por. A. Matan – komentarz do art. 30 k.p.a. w: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. Lex, 2010).
Organ I instancji jako podstawę zawieszenia postępowania wskazał art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 100 k.p.a. Postanowienie o zawieszeniu postępowania wydane na wskazanej podstawie przez Wójta Gminy [...] było jednak przedwczesne.
Nie można przesądzać na tym etapie postępowania o prawidłowości zawieszenia postępowania bez podjęcia przez organy elementarnych podstawowych czynności mających na celu ustalenie kręgu uczestników postępowania.
Organy zobligowane są z urzędu do przeprowadzania wnikliwego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (art. 10 k.p.a.) Winny one w tej sytuacji najpierw np. wystąpić do sądu ostatniego miejsca zamieszkania S. M. o informację, czy zostało wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po niej, ustalić czy żyje mąż S. M., czy mieli dzieci. Organy powinny także zwrócić się o taką informację do wszystkich stron postępowania, a to celem ustalenia następców prawnych po S. M. Informacją taką może dysponować także S. K. – samoistny posiadacz przedmiotowej nieruchomości (k. 16 akt I instancji).
Z akt nie wynika, aby organy administracji podejmowały jakiekolwiek czynności w tym zakresie. Dopiero wówczas gdy w wyniku podejmowanych czynności postępowania wyjaśniającego organ nie uzyska informacji pozwalających na wezwanie do udziału w sprawie w charakterze stron następców prawych zmarłej S. M. możliwe będzie procedowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 100 k.p.a.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Postepowanie administracyjne zostało zawieszone postanowieniem Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2011 r. w oparciu o art. 97 § 1 pkt 1 (wskazano mylnie ust. 1) i art.100 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., z uwagi na konieczność ustalenia następców prawnych zmarłych uczestniczek postępowania.
Należy podkreślić, że oceniając zasadność skargi na niewykonanie wyroku uchylającego decyzje organów Sąd bierze pod uwagę nie tylko sam fakt wydania przez organ rozstrzygnięcia kończącego postepowanie, ale cały tok postepowania i podejmowane przez organ czynności. Art. 154 § 1 P.p.s.a. ma bowiem charakter dyscyplinujący, ale i restrykcyjny. Ustawodawca wskazał wyraźnie, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy, ale już po wniesieniu skargi, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 P.p.s.a.). Sąd może natomiast miarkować wysokość grzywny przewidzianej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie istotny jest fakt zawieszenia postepowania, które ze swej istoty wstrzymuje tok postępowania, nie pozbawiając jednak organu wpływu na usunięcie przeszkód w prowadzeniu postępowania. W przypadku przesłanek z art. 97 § 1 pkt 1-3 k.p.k. stosowne obowiązki organu w zakresie dążenia do sprawnego zakończenia postępowania administracyjnego wprowadza art. 99 k.p.a. Stanowi on, że "organ administracji publicznej, który z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1-3 zawiesił postępowanie wszczęte z urzędu, poczyni równocześnie niezbędne kroki w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Tak samo postąpi organ w razie zawieszenia z tej samej przyczyny postępowania wszczętego na żądanie strony, jeżeli interes społeczny przemawia za załatwieniem sprawy".
W razie zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 organ administracji publicznej jest też obowiązany wystąpić do sądu o ustanowienie kuratora spadku (art. 30 § 5) (por. A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2013 r.).

Kliknij, aby rozszerzyć...

Organ podatkowy nie jest związany opinią biegłego i ma obowiązek jej oceny w kontekście całokształtu materiału dowodowego. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, to bowiem organ podatkowy ostatecznie rozstrzyga sprawę (sygn. akt I SA/Gd 132/09). Przy ocenie opinii biegłego organ nie może ograniczyć się do powołania treści opinii, ani konkluzji zawartej w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić na jakich przesłankach biegły tę konkluzję oparł i skontrolować prawidłowość jego rozumowania (II SA 1302/83 , ONSA 1983 , nr 2 poz. 106), co powinno wynikać z uzasadnienia decyzji.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Jeżeli biegły, z przekroczeniem granic swoich kompetencji - obok wypowiedzi w kwestiach wymagających wiadomości specjalnych - zamieści w opinii także sugestie co do sposobu rozstrzygnięcia kwestii prawnych, należy je pominąć (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Go 788/12).

Kliknij, aby rozszerzyć...

Rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji publicznej, na podstawie przepisów art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., sąd administracyjny obowiązany jest dokonać z urzędu kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Należy przy tym zaznaczyć, że w przypadku bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego skarga do może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wniesienia zażalenia jak i bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Strona w rozumieniu materialnym, a nie podmiot jedynie uznawany za stronę przez organ I instancji. Jeśli w wyniku tych ustaleń okaże się, że podmiotowi, który wniósł zażalenie przymiot strony nie przysługuje, to mimo że organ I instancji za stronę go uznał, obowiązkiem organu II instancji będzie umorzenie postępowania zażaleniowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. I odwrotnie, jeśli w wyniku tych ustaleń okaże się, że podmiotowi, który wniósł zażalenie przymiot strony przysługuje, to mimo że organ I instancji za stronę go nie uznał, obowiązkiem organu II instancji będzie merytoryczne rozpoznanie zażalenia. Taki pogląd jak przedstawiony powyżej znajduje uzasadnienie nie tylko w tym, że w k.p.a. brak jest regulacji prawnych, które uzasadniałyby wykładnię, iż w postępowaniu wpadkowym organ II zwolniony jest z ustalenia, czy podmiotowi który wniósł zażalenie przysługuje przymiot strony, ale wypływa również z naczelnej zasady k.p.a. tj zasady praworządności.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Zgodnie z art. 86 Kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Zatem przeprowadzenie dowodu z zeznań strony winno być w zasadzie ostatnią czynnością dowodową przeprowadzoną w sprawie, w sytuacji gdy nie ma innych dowodów, na podstawie których można ustalić istotne okoliczności w sprawie.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Wprost z omawianego przepisu wynika więc, że dowód z zeznań strony powinien co do zasady zostać przeprowadzony jako ostatni, po pozostałych środkach dowodowych, w szczególności zaś - po przesłuchaniu wszystkich znanych organowi administracji publicznej świadków. W żadnym zaś wypadku nie powinien być to środek dowodowy, wykorzystywany w pierwszej kolejności, co podkreślano wielokrotnie w doktrynie (zob. C. Martysz [w:] Łaszczyca Grzegorz, Martysz Czesław, Matan Andrzej, Komentarz do art.86 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom l. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2007, wyd. II i powołana tam dalsza literatura).

Kliknij, aby rozszerzyć...

Ponadto w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu, obowiązek ustalenia adresu osoby fizycznej będzie spoczywał na organie podejmującym czynności postępowania. Zakres podejmowanych przez organ działań nie może ograniczać się do ustalenia adresu w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Pojęcie "adresu" wynikające z przepisów tej ustawy (oznaczenie lokalu, w którym osoba fizyczna jest zameldowana na pobyt stały lub czasowy) nie jest tożsame z "adresem" w rozumieniu art. 41 k.p.a. Ze względu na zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym ( art. 10 k.p.a.), organ ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności skierowanych na ustalenie rzeczywistego adresu (zamieszkania, pobytu, miejsca pracy) strony postępowania.(por. Łaszczyca G. i inni,Komentarz do art. 41 k.p.a.)

Kliknij, aby rozszerzyć...

Należy podkreślić, że brak akt administracyjnych nie stanowi przeszkody do rozpoznania sprawy. Bowiem to do zadań organu należy zapewnienie sobie albo samych akt, albo ich kopii w sytuacji konieczności przekazania akt innemu organowi. Bierna oczekiwanie na zwrot akt jest zatem bezczynnością.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Niewątpliwie zaś, istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Wynika to z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że złożenie przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji powoduje, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie przez organ odwoławczy. Organ ten rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie. W szczególności obowiązany jest ustosunkować się do wszystkich zarzutów podniesionych w środku odwoławczym (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 października 2011 r., sygn.akt II SA/Wr 488/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn.akt III SA/Wa 3451/08; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn.akt IV SA/Po 1000/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn.akt IV SA/Wa 622/10 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W warunkach niniejszej sprawy organ II instancji w sposób nieuprawniony odstąpił od tak rozumianego rozpatrzenia sprawy.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji, gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości, graniczącej z nieruchomością inwestora, kwestionuje wykonanie robót budowlanych przez inwestora z tego powodu, że oddziaływują na sposób zagospodarowania i korzystania z jego nieruchomości, nie można przyjąć, że nie jest on stroną w takiej sprawie, ponieważ nie dotyczy to jego interesu prawnego. W takim przypadku jego interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a., wynika z przepisów prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi prawo korzystania z przedmiotu własności, a także z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który nakazuje poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. To czy wykonanie określonych robót narusza interes właściciela sąsiedniej nieruchomości, w tym także z uwagi na warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym podlega to wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu, a więc nie można z góry zakładać, że właściciel sąsiedniej nieruchomości nie jest stroną, albowiem wykonywane (wykonane) roboty budowlane nie naruszają przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Oznacza to, że interesu prawnego, który wyznacza legitymację do występowania w sprawie w charakterze strony nie można uzależniać od wyniku postępowania i oceny, czy interes ten został naruszony. Nie jest więc zasadne umorzenie postępowania odwoławczego na tej podstawie, że osoba wnosząca odwołanie nie jest stroną, ponieważ nie ma interesu prawnego w tej sprawie, w sytuacji, gdy z uwagi na zarzuty podnoszone przez tę osobę, wymaga wyjaśnienia i rozstrzygnięcia właśnie to, czy interes prawny tej osoby wynikający z przepisów prawa nie został naruszony.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Jednak moc dowodowa dokumentów urzędowych, w tym wypisów z ewidencji gruntów i budynków nie ma charakteru absolutnego i może być w określonych wypadkach zakwestionowana. W postępowaniu podatkowym pozwala na to przepis art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dopuszczający możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Możliwe jest zatem przeprowadzenie dowodu obalającego domniemanie wiarygodności danych uwidocznionych w ewidencji gruntów, jeżeli istnieją formalne podstawy do odmiennych wpisów w ewidencji gruntów, które to wpisy powinny być poczynione z urzędu przez organ prowadzący ewidencję. W związku z tym w niektórych wypadkach, jeżeli skutecznie zostanie przeprowadzony dowód przeciwko wpisom w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy może dokonać ustaleń odmiennych niż wynikające z tej ewidencji. Jeżeli zatem w toku postępowania podatkowego ujawniona zostanie możliwość istnienia dowodów, które mogą świadczyć przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów, organ podatkowy powinien prowadzić postępowanie w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i zbadania, czy rzeczywiście istniały formalne podstawy do zmiany wpisów w ewidencji gruntów.

Kliknij, aby rozszerzyć...

W każdym przypadku dopuszczenia się przez kierowcę naruszeń przepisów prawa ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie powyżej 24 punktów - wniosek komendanta wojewódzkiego policji o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji powinien obejmować wszystkie posiadane przez kierowcę kategorie uprawnień.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Skoro prawa jazdy wydawane przez państwa członkowskie na terenie całej Unii Europejskiej są wzajemnie uznawane i obowiązuje jeden wzór prawa jazdy, a przepisy polskiej ustawy mówią ogólnie o prawie jazdy, z tym, że wyraźnie uznają za taki dokument również prawo jazdy wydane przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, to nie można przyjąć, że polskie organy nie są właściwe do orzekania o zatrzymaniu takiego dokumentu.

Kliknij, aby rozszerzyć...

W podsumowaniu powyższej krótkiej analizy orzecznictwa sądów należy dojść do przekonania, że utrwalone jest zapatrywanie prawne, w myśl którego w przypadku nieruchomości pozostającej we współwłasności, wszyscy współwłaściciele powinni być adresatami jednej decyzji, w której wysokość podatku od nieruchomości należy ustalić w jednej kwocie. Wszystkim też decyzja ta powinna być doręczona. Jak wyjaśniono wyżej, skutkiem jej doręczenia jest powstanie zobowiązania podatkowego. W efekcie doręczenia decyzji dochodzi również do solidarnej odpowiedzialności tych współwłaścicieli, którym decyzję doręczono. Odpowiedzialność solidarna wyraża się w tym, iż organ może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich współwłaścicieli łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie organu przez któregokolwiek z nich zwalnia pozostałych. Jednak ta solidarna odpowiedzialność podatników musi mieć u podstaw zobowiązanie podatkowe, które powstaje przez doręczenie decyzji ustalającej wszystkim współwłaścicielom - osobom fizycznym, a nie niektórym z nich.

Kliknij, aby rozszerzyć...

Podobnie w orzecznictwie oraz piśmiennictwie przyjmuje się, że nie każde naruszenia prawa ma charakter rażący, które to słowo pochodzi od czasownika "razić" ( np. o Słońcu ), czyli "kłuć w oczy", negatywnie się wyróżniać z otoczenia, nie zgadzać się z tłem. Jeśli przyjmujemy, że tłem jest prawo, to niezgodność z nim decyzji, o której mowa w art.247 § 1 pkt 3 o.p., "rzuca się w oczy", "odbija od tła".

Kliknij, aby rozszerzyć...

Podstawową różnicą, jaka występuje pomiędzy instytucją stwierdzenia nieważności na tle k.p.a., a Ordynacją podatkową jest to, że o ile na podstawie k.p.a. można domagać się stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej, o tyle w Ordynacji podatkowej istnieje bezwzględny wymóg waloru ostateczności decyzji, której stwierdzenia nieważności się domaga, do której to kwestii organ się nie odniósł.

Kliknij, aby rozszerzyć...