Ciekawy kazus

Dzień dobry,
Zastanawia mnie poniższy kazus.
Pochodząca z Ukrainy 24-letnia Olena M. pracowała w ekskluzywnej restauracji w Krakowie jako kelnerka. Pewnego dnia obsługiwała grupę mężczyzn w średnim wieku. Panowie byli dobrze ubrani i sprawiali wrażenie ludzi majętnych. Podając mężczyznom rachunek Olena M. zapisała na odwrocie swój numer telefonu. Zgodnie z oczekiwaniami kobiety po kilku dniach zatelefonował do niej jeden z mężczyzn, proponując spotkanie. W trakcie spotkania Roman D. powiedział dziewczynie, że jest producentem filmowym, zaś po jego zakończeniu odwiózł ją do miejsca zamieszkania. Olena M. zarosiła mężczyznę do środka, gdzie pili przyniesiony przez niego alkohol. Roman D. próbował odbyć z kobietą stosunek seksualny, jednakże ta opierała się temu, bowiem mężczyzna był mało atrakcyjny. Uległa dopiero, gdy obiecał jej rolę w tworzonym przez niego filmie. Następnego dnia o poranku Roman D. przyznał, że zmyślił historię o byciu producentem filmowym i zgodnie z prawdą wyjaśnił, iż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie serwisu sprzętu AGD.
Czy Roman D. będzie w tym wypadku odpowiadał za przestępstwo stypizowane w art. 197 k.k.?
W mojej ocenie nie, ponieważ Olena M. kierowała się błędną pobudką, co do stanu faktycznego i w tym wypadku nie można mówić o zrealizowaniu wszystkich znamion opisanych w tym typie czynu zabronionego. No właśnie, czy istnieje w prawie karnym instytucja błędnej pobudki/motywu, czy właściwym byłoby tu raczej zastosowanie po prostu błędu co do faktu? Nie rozumiem tego do końca i stąd pytanie.

Zwróć uwagę na pełną treść art. 197 k.k. Tam jest mowa o kilku różnych sposobach działania.

Moim zdaniem nie ma realizacji znamion art. 197 kk. Należy odróżnić błąd istotny od nieistotnego. Innymi słowy, błąd istotny jest wówczas, gdy wedle wzorców kulturowych motyw objęty błędem determinuje wyrażenie zgody na kontakt seksualny. W tym przypadku o takim błędzie mówić nie można. Nie każde moralnie naganne doprowadzenie do kontaktu jest penalizowane. Jeżeli interesuje Cię ten temat, polecam lekturę komentarza A. Zolla do art. 197 kk.

Nie trzeba dywagować o błędzie. W art. 197 k.k. jest inne istotne słowo, które tu będzie ważne dla oceny sprawy. I wiąże się ono z zachowaniem sprawcy, a nie pokrzywdzonej.

Chodzi mi o podstęp, który jest przecież niczym innym niż kwalifikowaną formą błędu, a nie o błąd w rozumieniu art. 28 kk. W powyższym stanie faktycznym z taki podstępem do czynienia nie mamy - polecam lekturę wskazanego fragmentu komentarza bo dobrze oddaje sens tego znamienia.

Tak, chodzi o podstęp i o ocenę, czy tu do niego doszło, czy nie.

Dziękuję wszystkim za wzięcie udziału w dyskusji. Państwa sugestie są dla mnie bardzo pomocne.
Rozumiem, że dla zaistnienia odpowiedzialności karnej z art. 197 § 1 kk musi wystąpić u pokrzywdzonej błąd istotny, który w tym wypadku będzie implikował znamię podstępu w podanym wyżej typie czynu zabronionego.
Czy zgadzacie się Państwo ze mną, że zachowanie sprawcy jest co najwyżej moralnie naganne, ale nie wyczerpuje znamion przestępstwa stypizowanego w art. 197 § 1 kk?
W mojej ocenie należy tutaj mówić o lekkomyślności i naiwności pokrzywdzonej, a nie o wystąpieniu błędu istotnego, który determinowałby odpowiedzialność karną za sprawstwo. Mało tego, to co jest związane z okolicznościami majątkowymi sprawcy nie może być rozumiane jako podstęp.

W tego rodzaju stanach faktycznych trzeba pamiętać dodatkowo o jeszcze jednej kwestii. Jakkolwiek nie doszło do przestępstwa z art. 197 par. 1 kk ( w tym również w naszym stanie faktycznym na etapie usiłowania) o tyle "próba odbycia stosunku" o której mowa w kazusie in concreto może stanowić i często stanowi dokonanie przestępstwa z art. 197 par. 2 kk. Wówczas częstą kwalifikacją będzie art. 13 par. 1 w zw. z art. 197 par. 1 w zw. z art. 197 par. 2 w zw. z art. 11 par. 2 kk.

Dziękuję wszystkim za zabranie głosu. Państwa sugestie wiele mi pomogły.