4. W związku z tym, że w praktyce obrotu przetrwało znane kodeksowi zobowiązań (art. 323 k.z.) pojęcie wady jawnej (a zatem także i stanowiącej jej przeciwieństwo wady ukrytej), a także wobec tego, że pojęcie wady ukrytej jest stosowane przy sprzedaży komisowej ( art. 770 ), celowe jest wyraźne stwierdzenie, że odpowiedzialność z tytułu rękojmi przy sprzedaży nie zależy od tego charakteru wady (tak wyrok SA w Poznaniu z dnia 26 stycznia 1994 r., I ACr 640/94 , „Wokanda” 1994, nr 11 s. 48).
Pojęcie wady ukrytej określane było przez przeciwieństwo do wady jawnej; ta ostatnia jest wadą, której istnienie kupujący mógł ujawnić w chwili zawarcia umowy (lub wydania rzeczy) przy dołożeniu zwykłej uwagi, wada zaś ukryta jest wadą, której ujawnienie wymagałoby szczególnych fachowych badań.
Sądzić można, że właśnie w nawiązaniu do powyższego ujęcia wady jawnej w kodeksie zobowiązań pojawił się - formułowany także na podstawie kodeksu cywilnego - pogląd (S. Buczkowski w: Kodeks cywilny. Komentarz , Warszawa 1972, s. 1290), że uprawnienia z rękojmi nie przysługują nabywcy, który nie zauważył wad przy odbiorze na skutek własnego niedbalstwa. Wydaje się, że tak zgeneralizowane ujęcie nie ma oparcia w przepisach tego drugiego kodeksu, brak w nim bowiem uzależnienia odpowiedzialności od tego, czy wada ma charakter jawny (tak też orz. SN z dnia 29 czerwca 2000 r., V CKN 66/00 ).
Wynika z tego, że kupujący, mając oczywiście prawo zbadania wydawanej mu przez sprzedawcę rzeczy (także arg. z art. 544 § 2 in fine ), nie jest obciążony prawnym obowiązkiem czujności ani szczególnego badania rzeczy, chyba że jest to w danych stosunkach przyjęte (por. uwagę 3 do art. 563 ).
Brak obowiązku badania jakości rzeczy nawet co do jej cechy budzącej szczególne obawy, jaką jest szkodliwość rzeczy, potwierdza judykatura (orz. SN z dnia 18 marca 1981 r., IV CR 611/80, niepubl.). W wytycznych Sądu Najwyższego z 30 grudnia 1988 r. w zakresie wykładni prawa i praktyki sądowej w sprawach rękomji i gwarancji (M.P. z 1989 r. Nr 1, poz. 6) pojawiło się wprawdzie sformułowanie, że „nabywca wie o wadzie wówczas, gdy mógł ją z łatwością