Szanowni Państwo,
W związku z negatywnym rozpatrzeniem mojego wniosku o odstąpienie od
umowy pragnę wyjaśnić kilka spraw.
Abstrahując od decyzji Prezesa UOKiK'u, warto przeanalizować obecny
stan prawny i ważność zawartej umowy, jak również zapoznać się z
Państwa argumentami. W Polsce obowiązuje ustawa o ochronie niektórych
praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez
produkt niebezpieczny z dnia 2 marca 2000 r. (Dz.U. Nr 22, poz. 271)
(dalej zwana Ustawą). Jest ona implementacją szeregu Dyrektyw UE,
dostosowując prawo polskie do standardów prawnych w Unii Europejskiej.
Ustawa ma
zastosowanie do powyższej sytuacji, gdyż właściciele portalu są
przedsiębiorstwami (zob. art. 431 kodeksu cywilnego), a użytkownik w
tym stosunku zobowiązaniowym występuje w roli konsumenta (vide art.
221 kc)
Art. 221. [Pojęcie konsumenta]
Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej
niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub
zawodową.
Art. 431. [Pojęcie przedsiębiorcy]
Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka
organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1, prowadząca we własnym
imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.
Bezsporne jest również to, iż została zawarta umowa na odległość
zgodnie z art. 6 Ustawy. Oczywiście jest możliwość zawierania umów w
formie elektronicznej, o czym przesądzają art. 60, 61 oraz art. 661
kc.
Nie jest więc prawdą , że umowa jest ważna tylko w formie pisemnej.
Tym bardziej, że użytkownik potwierdza warunki umowy w linku
aktywacyjnym, który dostaje na adres e-mailowy po wypełnieniu
formularza rejestracyjnego na stronie głównej.
Art. 60 [Oświadczenie woli]
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby
dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie
się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym
również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej
(oświadczenie woli).
Art. 61. [Chwila złożenia]
§ 1. Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest
złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać
się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne,
jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.
§ 2. Oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone
innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji
elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego
treścią.
Art. 661. [Związanie ofertą elektroniczną]§ 1. Oferta złożona w
postaci elektronicznej wiąże składającego, jeżeli druga strona
niezwłocznie potwierdzi jej otrzymanie.
§ 2. Przedsiębiorca składający ofertę w postaci elektronicznej jest
obowiązany przed zawarciem umowy poinformować drugą stronę w sposób
jednoznaczny i zrozumiały o:
1) czynnościach technicznych składających się na procedurę zawarcia umowy;
2) skutkach prawnych potwierdzenia przez drugą stronę otrzymania oferty;
3) zasadach i sposobach utrwalania, zabezpieczania i udostępniania
przez przedsiębiorcę drugiej stronie treści zawieranej umowy;
4) metodach i środkach technicznych służących wykrywaniu i korygowaniu
błędów we wprowadzanych danych, które jest obowiązany udostępnić
drugiej stronie;
5) językach, w których umowa może być zawarta;
6) kodeksach etycznych, które stosuje, oraz o ich dostępności w
postaci elektronicznej.
§ 3. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli przedsiębiorca
zaprasza drugą stronę do rozpoczęcia negocjacji, składania ofert albo
do zawarcia umowy w inny sposób.
§ 4. Przepisy § 1-3 nie mają zastosowania do zawierania umów za pomocą
poczty elektronicznej albo podobnych środków indywidualnego
porozumiewania się na odległość. Nie stosuje się ich także w
stosunkach między przedsiębiorcami, jeżeli strony tak postanowiły.
Działając w ramach Ustawy, przedsiębiorca musi spełnić szereg
warunków, jednym z najważniejszych jest poinformowanie konsumenta o
możliwości odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej
zawarcia. Jeśli takiej informacji nie ma - prawo do odstąpienia
przedłuża się do 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy. Wynika to
bezpośrednio z Ustawy:
Art. 7. [Prawo odstąpienia od umowy]
1. Konsument, który zawarł umowę na odległość, może od niej odstąpić
bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w
terminie dziesięciu dni, ustalonym w sposób określony w art. 10 ust.
1. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed
jego upływem.
2. Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić
od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępne).
3. W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a
konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony
świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana
była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić
niezwłocznie, nie później niż w terminie czternastu dni. Jeżeli
konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki
ustawowe od daty dokonania przedpłaty.
Art. 10. [Termin do odstąpienia] 1. Termin dziesięciodniowy, w którym
konsument może odstąpić od umowy, liczy się od dnia wydania rzeczy, a
gdy umowa dotyczy świadczenia usługi - od dnia jej zawarcia.
2. W razie braku potwierdzenia informacji, o których mowa w art. 9
ust. 1, termin, w którym konsument może odstąpić od umowy, wynosi trzy
miesiące i liczy się od dnia wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy
świadczenia usługi - od dnia jej zawarcia. Jeżeli jednak konsument po
rozpoczęciu biegu tego terminu otrzyma potwierdzenie, termin ulega
skróceniu do dziesięciu dni od tej daty.
Jednak co ważniejsze, umowę zawieramy na rok i pakiet usług odnawia
się po miesiącu użytkowania, w związku z powyższym nie jest to
świadczenie jednorazowe (jak np. kupno telefonu w sklepie
internetowym), czyli warunki umowy, w tym poinformowanie o prawie do
odstąpienia powinny zostać przedstawione konsumentowi na piśmie.
Art. 9. [Konieczne informacje] 1. Konsument powinien być
poinformowany, przy użyciu środka porozumiewania się na odległość,
najpóźniej w chwili złożenia mu propozycji zawarcia umowy, o:
(...)
6) prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, ze
wskazaniem wyjątków, o których mowa w art. 10 ust. 3,
(...)
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny być sformułowane
jednoznacznie, w sposób zrozumiały i łatwy do odczytania.
3. Przedsiębiorca jest obowiązany do potwierdzenia konsumentowi na
piśmie informacji, o których mowa w ust. 1, najpóźniej w momencie
rozpoczęcia spełniania świadczenia.
4. Obowiązek określony w ust. 3 nie dotyczy jednorazowych świadczeń,
które same są spełniane przy użyciu środków porozumiewania się na
odległość i za które rachunek wystawia osoba fizyczna lub prawna,
która w ramach swojego przedsiębiorstwa udostępnia co najmniej jeden
środek porozumiewania się na odległość, dostępny dla konsumenta i
przedsiębiorcy (operator środków porozumiewania się), z wyjątkiem
jednak informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1.
Właściciele serwisu stosowną informację posiadają tylko w regulaminie
Serwisu, który trzeba zaznaczyć przy wypełnianiu formularza
rejestracyjnego, aby poprawnie przejść ten etap rejestracji.
Informacje więc nie zostają potwierdzone pisemnie! Warto
przeanalizować czy na podstawie powyższej ustawy, stwierdzenie "na
piśmie" jest równoznaczne z "formą pisemną" znaną z art. 78 kc.
Zgodnie z zasadami techniki prawodawczej "do oznaczenia jednakowych
pojęć używa się jednakowych określeń, a różnych
pojęć nie określa się tymi samymi określeniami", znaczyłoby to, że nie
są to pojęcia tożsame. Z pomocą przychodzi Dyrektywa 97/7/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 maja 1997 roku w sprawie
ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość. Zgodnie
z art. 5 Dyrektywy:
W stosownym czasie podczas wykonywania umowy, konsument musi otrzymać w
formie pisemnej lub na innym trwałym, dostępnym dla niego nośniku, potwierdzenie
informacji określonych w art. 4 ust. 1 lit. a)-f) najpóśniej jednak w
chwili dostawy w
przypadku dóbr nieprzeznaczonych dla osób trzecich, chyba 7e
informacje te zostały
wcześniej przekazane konsumentowi przed zawarciem umowy w formie pisemnej lub na
wspomnianym trwałym i dostępnym nośniku.
Z powyższego wynika, że oprócz formy pisemnej, w pojęciu "na piśmie"
znajduje się jeszcze "inny trwały, dostępny nośnik". W Dyrektywie nie
ma jednak definicji tego pojęcia. Z pomocą przychodzi Dyrektywa Nr
2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 września 2002 r.
dotyczącej sprzedaży konsumentom usług finansowych na odległość oraz
zmieniającą dyrektywę Rady Nr 90/619/EWG oraz dyrektywy Nr 97/7/WE i
98/27/WE. Zdefiniowany jest tam "trwały nośnik informacji" czyli każdy
instrument
pozwalający konsumentowi na przechowywanie informacji kierowanych
osobiście do niego w sposób dostępny do przyszłego korzystania przez
okres czasu odpowiedni do celów informacji i który pozwala na
niezmienione odtworzenie przechowywanej informacji.
W wyżej wymienioną definicję wpisuje się np. płyta CD, dysk twardy -
właściciele Serwisu musieliby więc wysyłać konsumentowi nośnik w celu
potwierdzenia warunków umowy. W doktrynie występuje pogląd, że może
być to e-mail - zapisany na koncie mailowym konsumenta. Pobieraczek
mimo wszystko regulaminu wraz z informacjami z art. 9 ust 1 e-mailem
nie przesyła.
Nietrafny jest pogląd wyrażany przez Serwis, iż "za spełnienie
obowiązku potwierdzenia informacji należy uznać udostępnienie
informacji w postaci elektronicznej w taki sposób aby było możliwe
zapisanie jej na twardym dysku konsumenta." - czyli na stronie
internetowej. Nie jest więc takim nośnikiem strona pobieraczek.pl, na
której znajduje się regulamin i wystarczy sama możliwość zapisania go
na dysku twardym.
W związku z tym termin na odstąpienie od umowy wynosi 3 miesiące od
dnia zawarcia umowy (zgodnie z art. 10 Ustawy).
Aby odstąpienie od umowy było ważne, musi być wyrażone na piśmie!
Powyżej pojęcie zostało przeze mnie już opisane. Co prawda, w
Dyrektywie 97/7/WE, nie została przewidziana forma odstąpienia
konsumenta od umowy, nie mniej polski ustawodawca wskazuje, że powinna
być "na piśmie". Przyjmując, iż w przypadku potwierdzenia informacji
od przedsiębiorcy (art. 9 ust.3), określenie "na piśmie" dopuszcza wg
Dyrektywy również wiadomość mailową, to tym bardziej powyższego
uprawnienia nie można pozbawiać konsumenta. Pojęcie "na piśmie" można
oczywiście utożsamiać z formą
pisemną z art. 78 kc i z ograniczeniami przewidzianymi przez art. 74
kc jednak w przypadku konsumenta nie ma to znaczenia - ponieważ jego
ograniczenia nie dotyczą - zob. art. 74 § 2 kc. Odmiennie przedstawia
się sprawa w przypadku przedsiębiorcy.
Art. 74. [Dla celów dowodowych] § 1. Zastrzeżenie formy pisemnej bez
rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania
zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków
ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Przepisu
tego nie stosuje się, gdy zachowanie formy pisemnej jest zastrzeżone
jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej.
§ 2. Jednakże mimo niezachowania formy pisemnej przewidzianej dla
celów dowodowych, dowód ze świadków lub dowód z przesłuchania stron
jest dopuszczalny, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, jeżeli żąda
tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo jeżeli fakt dokonania
czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma.
§ 3. Przepisów o formie pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych
nie stosuje się do czynności prawnych w stosunkach między
przedsiębiorcami.
Art. 78. [Forma pisemna] § 1. Do zachowania pisemnej formy czynności
prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie
obejmującym treść oświadczenia woli. Do zawarcia umowy wystarcza
wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy
jest podpisany przez jedną ze stron, lub dokumentów, z których każdy
obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią
podpisany.
§ 2. Oświadczenie woli złożone w postaci elektronicznej opatrzone
bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego
kwalifikowanego certyfikatu jest równoważne z oświadczeniem woli
złożonym w formie pisemnej.
Wystarczające jest więc wysłanie przeze mnie e-maila na adres podawany
przez Serwis (bok@pobieraczek.pl), aby skutecznie odstąpić od umowy wg
ustawy. W oświadczeniu nie trzeba przedstawiać powodów odstąpienia od
umowy. Do zachowania terminu odstąpienia wystarczy wysłanie
oświadczenie przed upływem terminu.
Odstąpienie od umowy jest uprawnieniem jednostronnym, kształtującym,
dlatego niepotrzebna jest konsumentowi zgoda albo potwierdzenie
odstąpienia przez Serwis. Jest to uprawnienie dane konsumentowi z mocy
prawa i wywołuje skutki z mocą wsteczną (ex tunc), tzn. umowa nigdy
nie została zawarta.
Powyższe prawo do odstąpienia od umowy w ciągu 10 dni czy 3 m/cy
przysługuje w sytuacji, gdy użytkownik ze strony Pobieraczek.pl nie
pobrał żadnych plików. Ma to związek z art. 10 ust. 3 pkt 1 Ustawy:
art. 10
(...)
3. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, prawo odstąpienia od umowy
zawartej na odległość nie przysługuje konsumentowi w wypadkach:
1) świadczenia usług rozpoczętego, za zgodą konsumenta, przed upływem
terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1.
Jako, że nie pobrałam żadnych plików z Serwisu pobieraczek.pl moje
oświadczenie jest wystarczające do odstąpienia od umowy.
Z poważaniem
xxx
Odstapienie od umowy
Powołując się na art. 10 ust. 2 Ustawy o ochronie niektórych praw
konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez
produkt niebezpieczny, niniejszym odstępuję od umowy o świadczenie
usług Usenet, zawartej z Eller Service S. C., dnia 23 kwietnia 2011 r.
Pragnę przypomnieć, iż w związku z brakiem pisemnego potwierdzenia
informacji, o których mowa w art. 9 ust.1 w zw. z art. 9 ust. 3 ustawy
o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za
szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, termin, w którym
przysługuje mi prawo do odstąpienia od umowy wynosi trzy miesiące i
liczy się od dnia zawarcia umowy.
Odstępując od umowy, zwracam się z wnioskiem o zaprzestanie
przetwarzania moich danych osobowych oraz całkowite usunięcie danych
ze zbioru danych firmy Eller Service S.C. (podstawa prawna: art. 32
ust. 1 pkt 6 w związku z art. 35 pkt 1 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997
o ochronie danych osobowych).
Z poważaniem
xxx