..........................., ...........................
Główny Inspektorat Transportu Drogowego
...........................
...........................
........................... ...........................
Znak sprawy: ...........................
Wniosek o umorzenie postępowania
Działając w imieniu własnym, w odpowiedzi na wezwanie z dnia ...........................r. podaję, że pismo
to posiada formalne i merytoryczne wady, które czynią je bezprawnym, a w konsekwencji wezwanie
to nie odniesie względem mnie skutku.
Wady te przyjęły przede wszystkim postać:
Skierowanie wezwania sformułowanego w sposób alternatywny, a przy tym niedopuszczalne
przyjęcie konstrukcji domniemania odpowiedzialności właściciela pojazdu;
Skierowanie wezwania przez nieuprawniony organ;
Brak określenia roli procesowej wezwanego, co uniemożliwiło jemu realizację swoich praw, w
tym prawa do obrony.
W związku z powyższym, wnoszę o umorzenie postępowania wywołanego lub związanego z
przytoczonym wyżej wezwaniem.
Uzasadnienie
Wezwanie alternatywne.
Odebrane przeze mnie wezwanie nosi cechy wezwania alternatywnego, bowiem zgodnie z jego
treścią zostałem postawiony przed wyborem wskazania siebie jako winnego popełnienia
wykroczenia; wskazania osoby, która pojazdem kierowała lub korzystała z niego w momencie
popełnienia wykroczenia; wskazania i udowodnienia, że pojazd został użyty wbrew mojej woli i
wiedzy przez nieznaną mi osobę, czemu nie mogłem zapobiec; wskazania i udowodnienia, że nie
jestem właścicielem lub posiadaczem pojazdu, albo przed wyborem odmówienia wskazania sprawcy
wykroczenia. Warto przy tym wskazać, że alternatywne sformułowanie treści wezwania nie musi
wynikać wprost z jego treści, lecz może również zostać zinterpretowane na podstawie załączonych
do wezwania formularzy.
Dopuszczalność stosowania tego rodzaju wezwań została zakwestionowana zarówno przez Trybunał
Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 marca 2014 r. (sygn. akt: P 27/13), odbierając takim
wezwaniom wiążącej mocy prawnej; jak i w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2013 r.
(sygn. akt: III K 431/13). Na tle niniejszej sprawy za celowe uznać należy przywołanie wybranych
fragmentów wyżej przywołanych orzeczeń:
„Niedopuszczalne jest zatem kierowanie przez właściwy organ alternatywnie żądania przyjęcia
mandatu karnego za wykroczenie lub denuncjacji innej osoby. Skierowanie żądania przyjęcia
mandatu karnego oznacza bowiem, że sprawca wykroczenia nie budzi wątpliwości, co ze swej istoty
wyklucza jednoczesne kierowanie żądania denuncjacji innej osoby. ”„Dążenie do pociągnięcia za wszelką cenę do odpowiedzialności kogokolwiek w związku z
ujawnionym wykroczeniem nie może stanowić żadnego usprawiedliwienia kierowania do właściciela
lub posiadacza pojazdu alternatywnie żądania przyjęcia mandatu karnego za to wykroczenie lub
denuncjacji innej osoby. Żądanie takie można, jak się wydaje, zinterpretować jako przyjęcie przez
właściwy organ państwa domniemania winy właściciela lub posiadacza pojazdu sfotografowanego
przez urządzenie rejestrujące. ”
Uprawnienia Inspekcji Transportu Drogowego
Inspekcja Transportu Drogowego nie jest organem uprawnionym do złożenia wniosku o ukaranie za
wykroczenie stypizowane w art. 96 § 3 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U.
1971 nr 12 poz. 114 z późn. zm.; dalej „kw”). Jego stosowanie, jest związane z art. 78 ust. 5 ustawy
Prawo o ruchu drogowym - w stosunku do osoby wyznaczonej do reprezentowania właściciela lub
posiadacza pojazdu, która nie wykonała obowiązku wskazania, komu powierzyła pojazd do
kierowania lub używania w oznaczonym czasie, zakres tego uprawnienia ogranicza art. 129g ust. 1
ustawy – Prawo o ruchu drogowym do dwóch wykroczeń polegających na: przekraczaniu
dopuszczalnej prędkości, niestosowaniu się do sygnałów świetlnych. Jakkolwiek nie można
kwestionować uprawnienia Inspekcji Transportu Drogowego do ustalania danych właściciela lub
posiadacza pojazdu lub kierującego pojazdem (art. 129g ust. 2 pkt d ustawy – Prawo o ruchu
drogowym), to nie sposób zgodzić się z tezą jakoby Inspekcji Transportu Drogowego, przysługiwały
uprawnienia do wniesienia do sądu wniosku o ukaranie w sprawie o „niewskazanie” osoby kierującej
pojazdem, czyli do występowania z wnioskiem o ukaranie takiej osoby za ujawnione w toku
prowadzonych czynności wykroczenie stypizowane w art. 96 § 3 k.w . Przepis art. 17 § 3 ustawy z
dnia 27 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz.U. 2001 Nr 106 poz.
1148 z późn. zm.; dalej „kpw”) stanowi, iż organom administracji rządowej samorządowej, organom
kontroli państwowej i kontroli samorządu terytorialnego oraz strażom gminnym (miejskim)
uprawnienia oskarżyciela publicznego przysługują tylko wówczas, gdy w zakresie swego działania w
tym w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających ujawniły wykroczenia i wystąpiły z wnioskiem
o ukaranie. W powyższym przepisie zostało użyte sformułowanie „w zakresie swego działania”, czyli
dotyczy to sytuacji, w których w zakresie działania Inspekcji Transportu Drogowego, wynikającym z
przepisów prawa materialnego, ujawnione zostaje wykroczenie, a następnie organ ten występuje z
wnioskiem o ukaranie.
Przepis prawa materialnego – art. 129g ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym uprawnia
Inspekcję Transportu Drogowego do prowadzenia czynności wyjaśniających, kierowania do sądu
wniosków o ukaranie, oskarżania przed sądem oraz wnoszenia środków odwoławczych wyłącznie w
postępowaniach w sprawach o wykroczenia, o których mowa w ust. 1 tego przepisu, tj. przekraczania
dopuszczalnej prędkości, niestosowania się do sygnałów świetlnych. Nie istnieje zatem norma
ustawowa, na podstawie, której Inspekcja Transportu Drogowego byłaby upoważniona do ujawniania
innych naruszeń przepisów ruchu drogowego niż przekraczanie dopuszczalnej prędkości i
niestosowanie się do sygnałów świetlnych, w związku z powyższym nie posiada ona też,
wynikającego z treści art. 17 § 3 k.p.w., uprawnienia oskarżyciela publicznego.
Na tle powyższego oczywistym jest, że przesłanki do zaktualizowania się Państwa prawa do złożenia
wniosku o ukaranie sprawcy wykroczenia w niniejszej sprawie nie nastąpiły.
Rola procesowa pozwanego.
Poważnym brakiem formalnym wezwania jest brak precyzyjnego określenia roli w jakiej występować
miałbym w sprawie. Brak ten skutkuje uniemożliwieniem mi realizacji prawa do obrony –
bezwzględnej przesłanki procesowej.
Oczywistym jest, że dla każdego „uczestnika” postępowania przewidziany jest inny zestaw
przysługujących mu praw. Zatem fundamentalną częścią wystosowanego przez organ wezwania
winno być wskazanie, czy w sprawie występuję w roli świadka, czy też np. obwinionego.Jeśli bowiem przypisano mi rolę osoby obwinionej – to niniejszym korzystam z prawa odmowy
złożenia wyjaśnień (art. 54 § 6 kpw) w kwestii wskazania kierującego pojazdem, a mam prawo
odmówić złożenia wszelkich wyjaśnień w sprawie, czego nie można zrównywać z przypisaniem mi
winy i obwinieniem za czyn wskazany w art. 96 § 3 kw.
Natomiast gdybym w sprawie miał występować w charakterze świadka (a wszak w przypadku
żądania od danej osoby złożenia oświadczenia wiedzy lub oświadczenia woli obciążającego inną
osobę, pierwsza z wymienionych osób będzie świadkiem w sprawie), na podstawie art. 183 § 1
ustawy z dnia 06 czerwca 1997 r. Kodeksu postępowania karnego (Dz.U. z 1997 r. Nr 89 poz. 555 z
późn. zm.; dalej: „kpk”) w zw. z art. 41 § 1 kpw przysługuje mi prawo uchylenia się od udzielenia
odpowiedzi na pytanie o korzystającego z pojazdu w momencie popełnienia czynu, również z obawy
przed odpowiedzialnością karną za fałszywe oskarżenie – przestępstwo stypizowane w art. 234
ustawy z dnia 06 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 1997 r. Nr. 88 poz. 553 z późn. zm.; dalej:
„kk”). Przestępstwo takie popełnić można również z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym.
Powyższe okoliczności realizacji swojego prawa nie mogą stanowić podstawy mojej
odpowiedzialności na podstawie art. 96 § 3 kw.
Jak wyżej wskazano, korzystanie z przysługujących mi praw procesowych nie może być
interpretowane jako zła wola lub naruszenie prawa.
Jako wezwany, muszę mieć zagwarantowaną ochronę swoich praw – również przed represyjnością
organu wzywającego. Na tle obowiązujących przepisów nie jest możliwym, by świadek jednocześnie
występował w roli obwinionego czy też podejrzanego. Prawa takich osób są zgoła różne. W skrajnym
wypadku, bezprawne działania organu mogą być interpretowane jako nadużycie władzy – tj. czyn
niedozwolony wskazany w art. 231 kk, a także może spełniać przesłanki przestępstwa opisanego art.
235 i 236 kk.
***
Mając na uwadze wszystko powyższe, wnoszę jak na wstępie.
..............................
Podpis
