.Zgodnie z art. 77 § 1 kk, warunkowe przedterminowe zwolnienie możliwe jest przede wszystkim wówczas, gdy istnieje dodatnia prognoza kryminalna odnośnie do skazanego (będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa).
Sprawca może ubiegać się o przedterminowe zwolnienie z odbywania kary, jeśli spełnia następujące warunki:
- odbył co najmniej połowę orzeczonej kary, ale nie mniej jak 6 miesięcy,
- istnieją uzasadnione podstawy, że pomimo nie wykonywania dalszej części kary, cele kary zostaną osiągnięte.
Szczególne warunki do przedterminowego zwolnienia zostały określone dla recydywistów i sprawców skazanych na 25 lat pozbawienia wolności lub na dożywocie:
- w przypadku recydywistów z art. 64 § 1 k.k. warunkowe zwolnienie może nastąpić po odbyciu dwóch trzecich kary,
- w przypadku recydywistów z art. 64 § 2 k.k. oraz sprawców, którzy z popełnienia przestępstw uczynili sobie stałe źródło dochodu lub popełniają przestępstwo działając w zorganizowanej grupie warunkowe zwolnienie może nastąpić po odbyciu trzech czwartych orzeczonej kary.
W obu wypadkach przedterminowe zwolnienie nie może nastąpić wcześniej niż po odbyciu co najmniej roku kary.
- w przypadku sprawców skazanych na kary 25 lat pozbawienia wolności warunkowe przedterminowe zwolnienie może nastąpić po efektywnym odbyciu co najmniej 15 lat tej kary,
- w przypadku sprawcy odbywającego karę dożywotniego pozbawienia wolności może nastąpić po efektywnym odbyciu co najmniej 25 lat tej kary.
Należy również pamiętać, że w szczególnych sytuacjach sąd orzekając karę może również w wyroku określić surowsze przesłanki ubiegania się o przedterminowe zwolnienie.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie następuje na okres próby równy czasowi pozostałemu do odbycia kary, z tym zastrzeżeniem, że okres ten nie może być krótszy jak 2 lata i dłuższy jak 5 lat.
Odmiennie unormowano okres próby w przypadku recydywistów wielokrotnych (okres próby nie może być krótszy niż 3 lata) oraz w przypadku zwolnienia z kary dożywotniego pozbawienia wolności (okres próby wynosi 10 lat).