Dzięki pomocy jaką uzyskałam tu na forum jestem zobowiązana do przedstawienia mojej sprawy co być może pomoże innym w prowadzeniu ich spraw. Moja sprawa jest taka sama jak setki innych tutaj: początek to egzekucja komornicza, wniosek o przywrócenie terminu, sprzeciw od nakazu zapłaty z zarzutem przedawnienia i niedoręczenia pozwu (wskazany przez fw niewłaściwy adres) uznany przez E-sąd za skutecznie wniesiony, uchylenie klauzuli wykonalności. Następnie umorzenie postępowania komorniczego na podst. art. 825 i obciążenie mnie kosztami egzekucji na które to postanowienie złożyłam skargę do SR. Sąd rejonowy oddalił moją skargę i obciążył mnie poniesionymi kosztami postępowania - uzasadnienie zainteresowani znajdą w poście #139 tego wątku.
Kolejnym moim krokiem było złożenie zażalenia do SO na postanowienie SR.
Postanowienie SO:
Sąd Okregowy w .......
po rozpoznaniu w dn. .... na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi dłużnika na czynność Komornika Sądowego przy SR ..... przy udziale wierzyciela na skutek zażalenia dłużnika od postanowienia Sądu Rejonowego z dn. ....
p o s t a n a w i a:
I. zmienić zaskarżone postanowienie:
a) w punkcie 1. w ten sposob, że zmienić punkt 2. postanowienia Komornika Sądowego w ten tylko sposób, że kosztami postępowania obciążyć wierzyciela.
b)w punkcie 2. w ten sposób, że zasądzić od wierzyciela na rzecz dłużnika kwotę 100zł tytułem zwrotu oplaty od skargi;
II. zasądzić od wierzyciela na rzecz dłużnika kwotę 30zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia..... Sąd Rejonowy w ..... oddalił skargę dłużnika na czynność komornika sądowego oraz poniesionymi kosztami postępowania obciązyl dłużnika.
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że dłużnik złożył skargę na czynność komornika sądowego, polegającą na wydaniu postanowienia o umorzeniu postępowania i obciążeniu dłużnika kosztami postępowania, podnosząc, iż wobec uchylenia prawomocności orzeczenia i w związku z tym umorzenia postępowania egzekucyjnego obciążenie go kosztami było niezasadne, gdyż wszczęcie egzekucji było niecelowe.
Sąd Rejonowy powołał przepisy art. 770 k.p.c. art. 49 ust. 2, 4 i 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji i podkreślił, że w niniejszej sprawie umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na podstawie art. 825 pkt.2 k.p.c. Zgodnie z uchwalą Sądu Najwyższego z dn.4 sierpnia 2005 r. (sygn.III CZP 51/05) komornik nie jest uprawniony do obciążenia wierzyciela opłatą egzekucyjną od wyegzekwowanej części świadczenia pieniężnego w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek dłużnika na podstawie art. 825 pkt 2 k.p.c. Natomiast Sąd badając ewentualne rozstrzygnięcie musi rozstrzygnąć, czy wszczęcie egzekucji było celowe. Zdaniem Sądu Rejonowego w niniejszej sprawie nie można przyjąć, by postępowanie egzekucyjne było niecelowe. Wierzyciel uzyskał nakaz wraz z klauzulą i na jego podstawie złożył wniosek egzekucyjny. Sam dłużnik zakwestionował co prawda sposób doręczenia nakazu zapłaty i skutecznie złożył sprzeciw, lecz nie wykazał, by sprawa się zakończyła, a roszczenie wierzyciela zostało oddalone. Na dzień dzisiejszy nie można zatem stwierdzić, by złożenie wniosku egzekucyjnego było bezzasadne, skoro wówczas wierzyciel dysponował tytułem wykonawczym.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się dłużnik, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ustalenie, że egzekucja wszczęta przez wierzyciela była niecelowa i obciążenie wierzyciela kosztami egzekucji. Nadto skarżący wniósł o zasądzenie na rzecz dłużnika kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów sadowych.
Skarżący podniósł, że nakaz zapłaty, na podstawie którego wszczęta została egzekucja utracił moc, uchylona została klauzula wykonalności, a sprawa została przekazana do rozpatrzenia Sądowi właściwemu dla dłużnika. W sądzie właściwym do sprawy jeszcze nie doszło, zatem dłużnik nie może wskazać na zakończenie sprawy, która się jeszcze nie zaczęła. Żalący zaznaczył, że to wierzyciel przez swoje niedbalstwo nie uzyskał aktualnego adresu dłużnika - za ów błąd dłużnik nie może odpowiadać. Wszczęcie egzekucji było bezcelowe - skoro wierzyciel wskazał nieprawidłowy adres dłużnika, to wiedział, że nakaz nie został dłużnikowi doręczony, zatem egzekucję wszczął na własne ryzyko. Nie do zaakceptowania zdaniem dłużnika jest sytuacja, w której dłużnik miałby ponosić koszty postępowania egzekucyjnego wszczętego w oparciu o tytuł wykonawczy, który następnie utracił moc, zwłaszcza, że wcześniej nie miał wiedzy o powstaniu tytułu i w związku z tym nie mógł podjąć żadnej przed nim obrony.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie okazało się zasadne.
Zgodnie z art. 770 k.p.c. dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji. Koszty egzekucyjne mogą obciążać wierzyciela tylko w przypadku, gdy nie były niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji. Wyłom od zasady obciążenia dłużnika kosztami egzekucji wprowadza również art. 49 ust.4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, który stanowi , że w przypadku niecelowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego opłaty, o których mowa w ust. 1 i 2, uiszcza wierzyciel.
Zestawienie przepisu art. 49 ust.4 u.k.s.e. w jego obecnym brzmieniu z przepisem art. 770 k.p.c. prowadzi do wniosku, że kognicją sądu jest objęta kwestia nie tylko zasadności wszczęcia, ale także prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela oraz rozstrzygnięcie co do wszystkich kosztów postępowania egzekucyjnego z punktu widzenia celowości tego postępowania. Chodzi zatem o ustalenie, czy wydatek poniesiony w postępowaniu egzekucyjnym był konieczny i czy przeprowadzenie egzekucji było w ogóle celowe.
Ustawodawca nie wyjaśnił w ustawie znaczenia określenia "niecelowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego". W doktrynie zwraca się uwage, że art. 49 ust.4 u.k.s.e. nawiązuje do art. 770 k.p.c., zgodnie z którym niecelowość egzekucji występuje wówczas, gdy dłużnik nie dał powodu do wszczęcia przeciwko niemu egzekucji ze względu na dobrowolną realizacje obowiązku świadczenia stwierdzonego tytułem wykonawczym (por. F.Zedler, Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, t.2 Toruń 1995, s. 49).
Niecelowość prowadzenia egzekucji zachodzi także wtedy, gdy nie było podstaw do złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji, gdyż wierzyciel wykorzystał tytuł wykonawczy już "skonsumowany", pozbawiony wykonalności, albo wszczął egzekucję z majątku dłużnika, chociaż posiadał zastaw zabezpieczający pełne zaspokojenie roszczenia, chyba, że egzekucja była skierowana do przedmiotu zastawu (por. J. Świeczkowski(red.),Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji. Komentarz., Lex 2012, kom. do art. 49). Zastosowana w rozważanej regulacji formuła jest jak wskazuje się w doktrynie szeroka i wskazana w niej niecelowość może być utożsamiana zarówno z oczywistą, możliwą do przewidzenia w momencie wszczęcia egzekucji bezcelowością jak i jej bezzasadnością wobec istnienia przesłanek skutkujących roszczeniem o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (por. art. 840 k.p.c. - tak: L. Starosta, "Opinia o zmianie u.k.s.e. oraz niektórych innych ustaw", PPE 2007/3 s. 114-115). Wobec powyższego aktualne jest stanowisko Sądu Najwyższego, wedle którego sąd rozpoznający skargę na postanowienie komornika o ustaleniu kosztów postępowania egzekucyjnego uprawniony jest do badania zasadności wszczęcia egzekucji i przyczyn jej umorzenia, a przy jej umorzeniu na podstawie np. art. 825 pkt 2 k.p.c. - do oceny czy doszło do tego z przyczyn leżących po stronie wierzyciela (tak: uzasadnienie uchwały z 4.08.2005 r. III CZP 51/05). Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że rozstrzygnięcie w przedmiocie celowości wszczęcia egzekucji uwzględniać musi stan istniejący w chwili zakończenia postępowania i ustalenia jego kosztów.
W uznaniu Sądu odwoławczego w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy błędnie uznał, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji przez wierzyciela było celowe. Sąd rejonowy Lublin - Zachód postanowieniem z dnia .... w sprawie VI N-ce ..... w związku ze stwierdzeniem utraty mocy nakazu zapłaty z dnia .... przekazał sprawę do rozpoznania sądowi właściwemu. Komornik postanowieniem z dn. .... umorzył postępowanie na podstawie art. 825 pkt.2 k.p.c. Oceniając zatem celowość wszczęcia egzekucji z uwzględnieniem stanu rzeczy istniejącego w momencie umorzenia postępowania i ustalania jego kosztów, stwierdzić trzeba, że nie istniała podstawa uzasadniająca wszczęcie egzekucji w postaci prawomocnego nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Orzeczenie o utracie mocy tego nakazu przesądza zatem o niezasadności wszczęcia egzekucji przez wierzyciela. To wierzyciel odpowiada bowiem za celowość wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Okoliczność skierowania pozwu na nieprawidłowy adres dłużnika, co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie wadliwego nakazu zapłaty, mimo iż dłużnik nie miał żadnej wiedzy o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu, musi obciążać wierzyciela. W ocenie Sądu odwoławczego wszczęcie postępowania w sprawie okazało się zatem niecelowe w rozumieniu art 770 k.p.c. Koszty związane z jego prowadzeniem winny obciążać wierzyciela.
Bezpodstawne okazało się zatem postanowienie o obciążeniu kosztami postępowania egzekucyjnego dłużnika i ich pobraniu, zatem podlegają one zwrotowi w ramach postępowania, w którym zostały ściągnięte.
W konsekwencji niezasadne okazało się również rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 zaskarżonego postanowienia - obciążenie poniesionymi kosztami postępowania dłużnika.
Skarga dłużnika okazała się zasadna, a zatem na podstawie art. 98 par. 1 k.p.c. w zw. z art.13 par.2 k.p.c. kosztami postępowania należało obciążyć wierzyciela, o czym Sąd Okręgowy orzekł jak punkcie I. b) sentencji.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 par. 1 k.p.c. w zw. z art. 397 par.2 k.p.c. w zw. z art. 13 par. 2 k.p.c. orzekł jak w pkt I sentencji
O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 par. 1 k.p.c. w zw. z art. 13 par. 2 k.p.c. (pkt II sentencji)