Tadziu, trzymaj się.......czego ? Ramy kuźwa, ramy
Pan
Tadeusz Rudnik Komendant Straży Miejskiej ul. Stary Rynek 1
89-600 Chojnice
Odpowiadając na wnioski Pana Komendanta z dnia 15.05.2013 r. sygnatury: RSOW.87.2013, RSOW.47.2013, RSOW.141.2013, RSOW.113.2013, RSOW.17.2013, RSOW.127.2013, RSOW.122.2013, RSOW.117.2013, RSOW.99.2013, RSOW.103.2013, RSOW.103.2013, RSOW.110.2013, RSOW.128.2013, nadesłane do Prokuratury Generalnej uprzejmie informuję, że Prokurator Generalny nie skorzysta z przysługującego mu na mocy art. 110 k.p.s.w. uprawnienia i nie wniesie kasacji od poniżej wymienionych postanowień Sądu Okręgowego w Słupsku:
1.z dnia 24.04.2013 r., sygnatura VI Kz 142/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 26.03.2013 r., sygnatura II W 1133/13 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 92 § 1 k.w., na niekorzyść;
2. z dnia 24.04.2013 r., sygnatura VI Kz 159/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 08.04.2013 r., sygnatura II W 629/13 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 96 § 3 k.w., na niekorzyść;
3. z dnia 24.04.2013 r., sygnatura VI Kz 164/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 10.04.2013 r., sygnatura II W 1394/13 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 96 § 3 k.w., na niekorzyść;
4. z dnia 24.04.2013 r., sygnatura VI Kz 161/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 05.04.2013 r., sygnatura II W 1228/13 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 96 § 3 k.w., na niekorzyść
5. z dnia 24.04.2013 r., sygnatura VI Kz 149/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 29.03.2013 r., sygnatura II W 3893/12 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 92 § 1 k.w., na niekorzyść
6. z dnia 29.04.2013 r., sygnatura VI Kz 147/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 03.04.2013 r., sygnatura II W 1253/13 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 96 § 3 k.w., na niekorzyść
7. z dnia 24.04.2013 r., sygnatura VI Kz 162/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 05.04.2013 r., sygnatura II W 1249/13 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 96 § 3 k.w., na niekorzyść
8. z dnia 29.04.2013 r., sygnatura VI Kz 145/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 03.04.2013 r., sygnatura II W 1223/13 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 96 § 3 k.w., na niekorzyść
9. z dnia 24.04.2013 r., sygnatura VI Kz 160/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 05.04.2013 r., sygnatura II W 1129/13 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 96 § 3 k.w., na niekorzyść
10. z dnia 24.04.2013 r., sygnatura VI Kz 143/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 03.04.2013 r., sygnatura II W 1134/13 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 96 § 3 k.w., na niekorzyść
11. z dnia 24.04.2013 r., sygnatura VI Kz 163/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 10.04.2013 r., sygnatura II W 1393/13 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 96 § 3 k.w., na niekorzyść
12. z dnia 29.04.2013 r., sygnatura VI Kz 146/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 03.04.2013 r., sygnatura II W 1234/13 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 96 § 3 k.w., na niekorzyść
13. z dnia 24.04.2013 r., sygnatura VI Kz 148/13, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 03.04.2013 r., sygnatura II W 1254/13 o odmowie wszczęcia postępowania o czyn z art. 96 § 3 k.w., na niekorzyść
Wszystkie wymienione powyżej postępowania zostały prawomocnie zakończone odmową wszczęcia postępowania - na podstawie art. 5 § 1 pkt 9 k.p.s.w., wobec braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
We wskazanych powyżej wnioskach podnosi Pan Komendant, że wymienione powyżej (poz. 1-13) postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku, utrzymujące w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Chojnicach o odmowie wszczęcia postępowań z wniosków Straży Miejskiej w Chojnicach o czyny z art. 92, i art. 96 § 3 k.w., są wynikiem błędnej interpretacji przepisu art. 11 pkt 2 wz. z art. 10 ustawy z dnia 29.08.1997 r. o strażach gminnych. Czyniąc powyższy wywód wskazuje Pan, iż przywołane wyżej przepisy uprawniają straże gminne (miejskie) do wykorzystywania środków technicznych w celu rejestrowania w miejscach publicznych obrazu, m/in. dla utrwalania dowodów popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.
Wyraża Pan również pogląd, że „pozbawienie” straży miejskiej możliwości kierowania wniosków o ukaranie w przypadkach, gdy fakt popełnienia wykroczenia został utrwalony za pomocą urządzeń monitoringu miejskiego, stanowi de facto „sparaliżowanie” działań w/w organów.
Przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy, wyjaśnienia wymaga kwestia uprawnień Straży Miejskiej do kierowania wniosków o ukaranie za popełnienie wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. i art. 96 § 3 k.w.
Z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. o strażach gminnych wynika, że jej zadaniem jest w szczególności czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego - w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym, a zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 cytowanej ustawy prawem strażnika jest dokonywanie czynności wyjaśniających, kierowanie wniosków o ukaranie do sądu, oskarżanie przed sądem i wnoszenie środków odwoławczych - w trybie i zakresie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Kodeks wykroczeń w art. 17 § 3 k.p.s.w. stanowi, że strażom gminnym (miejskim) uprawnienia oskarżyciela publicznego przysługują tylko wówczas, gdy w zakresie swego działania, w tym w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających ujawniły wykroczenia i wystąpiły z wnioskiem o ukaranie. Zdania straży miejskiej w zakresie ruchu drogowego zostały określone w art. 129 b i dalszych Prawa o ruchu drogowym, który w ust. 2 stanowi, że strażnicy gminni (miejscy) są uprawnieni do wykonywania kontroli ruchu drogowego wobec:
-kierującego pojazdem:
a) niestosującego się do zakazu ruchu w obu kierunkach, określonego odpowiednim znakiem drogowym,
b) naruszającego przepisy ruchu drogowego, w przypadku ujawnienia i zarejestrowania czynu przy użyciu urządzenia rejestrującego;
-uczestnika ruchu naruszającego przepisy o:
a) zatrzymaniu lub postoju pojazdów,
b) ruchu motorowerów, rowerów, wózków rowerowych, pojazdów zaprzęgowych oraz o jeździe wierzchem lub pędzeniu zwierząt,
c) ruchu pieszych.
We wskazanych powyżej sprawach, wykroczenia kierujących polegające na:
Ad. 1-niestosowaniu się do znaku drogowego C-5 - wykroczenie z art. 92 § 1 k.w.,
Ad. 2-niestosowaniu się do znaku drogowego C-5 - wykroczenie z art. 92 § 1 k.w.,
Ad. 3- niestosowaniu się do znaku drogowego C-2, C-9, P-4 - wykroczenie z art. 92 § 1 k.w.,
Ad. 4- niestosowaniu się do znaku drogowego C-4 - wykroczenie z art. 92 § 1 k.w.,
Ad. 5- niestosowaniu się do znaku drogowego C-4, B-2, P-8b - wykroczenie z art. 92 § 1 k.w.,
Ad. 6- niestosowaniu się do znaku drogowego C-5 - wykroczenie z art. 92 § 1 k.w.,
Ad. 7- zawracaniu na drodze jednokierunkowej - wykroczenie z art. 97 k.w.,
Ad. 8- niestosowaniu się do znaku drogowego C-5 - wykroczenie z art. 92 § 1 k.w.,
Ad. 9 - niestosowaniu się do znaku drogowego C-5 - wykroczenie z art. 92 § 1 k.w.,
Ad. 10 - niestosowaniu się do znaku drogowego B-2 - wykroczenie z art. 92 § 1 k.w.,
Ad. 11- niestosowaniu się do znaku poziomego P-8a oraz zawracanie na drodze jednokierunkowej - wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. i art. 97 k.w.,
Ad. 12 - zawracaniu na drodze jednokierunkowej - wykroczenie z art. 97 k.w.,
Ad. 13 - niestosowaniu się do znaku drogowego B-21 z tabliczką „Nie dotyczy Taxi” - wykroczenie z art. 92 § 1 k.w., zostały ujawnione i zarejestrowane kamerą monitoringu miejskiego. Zgodnie z art. 2 pkt 59 Prawa o ruchu drogowym urządzeniem rejestrującym jest stacjonarne, przenośne albo zainstalowane w pojeździe albo na statku powietrznym urządzenie ujawniające i zapisujące za pomocą technik utrwalania obrazów naruszenia przepisów ruchu drogowego przez kierujących pojazdami. Cechą istotną tego rodzaju urządzeń jest* jednocześnie pełnienie dwóch funkcji: 1.ujawnianie naruszeń w ruchu drogowym, 2.rejestrowanie ujawnionych naruszeń. Tak więc kamery monitoringu miejskiego rejestrują obraz, lecz nie ujawniają wykroczeń. Nie spełniają zatem jednego z dwóch podstawowych kryteriów i nie mogą być uznane za urządzenia rejestrujące zdefiniowane w art. 2 pkt 59 Prawa o ruchu drogowym.
Sposób ujawnienia i charakter popełnionych wykroczeń w opisanych powyżej sprawach, nie pozwala na uznanie, że nastąpiło to w ramach uprawnień straży gminnej (miejskiej) określonych w art. 129 b ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, a więc wobec kierującego pojazdem, który nie zastosował się do zakazu ruchu w obu kierunkach, określonego odpowiednim znakiem drogowym, naruszył przepisy ruchu drogowego, bądź w przypadku ujawnienia i zarejestrowania czynu przy użyciu urządzenia rejestrującego, czy też innego uczestnika ruchu, naruszającego przepisy o zatrzymaniu lub postoju pojazdów, ruchu motorowerów, rowerów, wózków rowerowych, pojazdów zaprzęgowych oraz o jeździe wierzchem lub pędzeniu zwierząt i ruchu pieszych. Dalsza analiza Prawa o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, że w ramach czynności, do których uprawniona jest straż gminna (miejska), zgodnie z art. 129 b ust. 3 pkt pkt 7 ma także prawo żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie.
Tak więc Straż Miejska w Chojnicach, po ujawnieniu popełnienia wykroczeń w oparciu o działający system monitoringu miejskiego, w realiach niniejszej sprawy, zgodnie z art. 17 § 3 k.p.s.w. nie była uprawniona do prowadzenia postępowań wyjaśniających w tym zakresie, a tym samym nie mogła skutecznie skierować do sądu wniosków o ukaranie za popełnienie wykroczeń z art. 92 § 1 k.w., czy też z art. 96 § 3 k.w.
Analiza wymienionych spraw (poz.1-13) wykazuje, że Sąd Okręgowy w Słupsku przeprowadził prawidłową kontrolę odwoławczą, rozpoznając wszystkie zarzuty zawarte w zażaleniach, akceptując w pełni poglądy prawne Sądu Rejonowego w Chojnicach, sprowadzających się do uznania, że Straż Miejska w Chojnicach nie posiadała uprawnień oskarżyciela publicznego.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że Prokurator Generalny złożył do Trybunału Konstytucyjnego wniosek z dnia 12.02.2013 r., sygnatura PG VIII TKw 62/12 o stwierdzenie niezgodności:
1) przepisów art. 96 § 3 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń w związku z art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym z art. 2, jak również z art. 42 ust. l w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
2) przepisów art. 96 § 3 w związku z art. 92 § l oraz z art. 92a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń w zakresie, w jakim obwarowują sankcją uchylenie się przez właściciela lub posiadacza pojazdu od obowiązku wskazania, komu powierzył on ten pojazd do kierowania lub używania w czasie, w którym urządzenie rejestrujące ujawniło wykroczenie popełnione przez kierującego tym pojazdem - z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
3) przepisu art. 97 ustawy, o której mowa w pkt 2 - z art. 2 oraz z art. 42 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu rzeczonego wniosku Prokurator Generalny między innymi stwierdził, że „...unormowanie art. 97 Kodeksu wykroczeń określa, iż odpowiedzialności za to wykroczenie podlega uczestnik ruchu lub inna osoba znajdująca się na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, a także właściciel lub posiadacz pojazdu. Jednakże w sensie przedmiotowym omawiana regulacja ma charakter przepisu blankietowego, nie określa bowiem samodzielnie przesłanek przedmiotowych odpowiedzialności za wspomniane wykroczenie, ale odsyła do przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów wydanych na podstawie tej ustawy. Odesłanie to ma charakter całkowicie ogólnikowy, gdyż ustawodawca nie wskazał w nim ani konkretnych przepisów Prawa o ruchu drogowym, ani konkretnych rozporządzeń, wydanych na podstawie tej ustawy (nie mówiąc już o konkretnych przepisach tychże rozporządzeń). Tym samym, wszelkie zmiany stanu prawnego, tak na poziomie ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak na poziomie rozporządzeń wydanych na podstawie tej ustawy muszą mieć determinujący wpływ na zmianę zakresu odpowiedzialności w oparciu o zakwestionowany przepis Kodeksu wykroczeń. Innymi słowy, katalog zachowań rodzących odpowiedzialność za omawiane wykroczenie ma charakter otwarty”. Z dalszej części wniosku do Trybunału Konstytucyjnego wynika, że art. 97 kodeksu wykroczeń nie spełnia wymogu prawa obligującego podmiot tworzący normę prawną do redagowania jej w sposób precyzyjny, jednoznaczny i zrozumiały dla adresatów tejże normy.
Odnośnie pozostałych zakwestionowanych we wniosku przepisów kodeksu wykroczeń, Prokurator Generalny stwierdził, że żadna służba nie ma prawa domagać się od kogokolwiek udowodnienia własnej niewinności odnośnie jakiegokolwiek wykroczenia. Ta zasada nie jest respektowana przez ustawodawcę, bowiem art. 96 § 3 kodeksu wykroczeń ustanawia sankcję za zaniechanie udowodnienia własnej niewinności poprzez denuncjację innego, domniemanego sprawcy wykroczenia. Tym samym, zdaniem Prokuratora Generalnego, „…ustawodawca umożliwił służbie odpowiedzialnej za bezpieczeństwo i porządek w komunikacji, by w przypadku braku wystarczających dowodów na popełnienie ujawnionego wykroczenia…. (określonego w art. 92 § l lub 92a Kodeksu wykroczeń) przez konkretnego właściciela pojazdu, mogła wymusić od tegoż posiadacza lub właściciela zapłacenie grzywny w postaci mandatu karnego za nieudowodnione wykroczenie bądź wymusić od niego, pod groźbą kary za wykroczenie określone w art. 96 § 3 kodeksu wykroczeń, udowodnienie swej niewinności poprzez denuncjację innej osoby (nierzadko osoby najbliższej)”.
Taka treść normatywna zaskarżonych przepisów kodeksu wykroczeń, godzi zdaniem Prokuratora Generalnego w konstytucyjną zasadę domniemania niewinności.
Reasumując, należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uwzględnienia argumentacji Pana Komendanta i wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego od wskazanych na wstępie postanowień Sądu Okręgowego w Słupsku, utrzymujących w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Chojnicach o odmowie wszczęcia postępowań o czyny z art. 92 § 1 k.w., art. 97 k.w. i art. 96 § 3 k.w.
